भारतकोश
संग्रह पर लौटें

याज्ञवल्क्य स्मृति (मिताक्षरा टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Yajnavalkya Smriti with Mitakshara Tika & Hindi Commentary

महर्षि याज्ञवल्क्य द्वारा

स्रोत: चौखम्बा संस्कृत संस्थान · चौखम्बा संस्कृत संस्थान (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished782 पृष्ठ

७२२ याज्ञवल्क्यस्मृतिः श्लोकाः पृष्ठम् श्लोकाः पृष्ठम् सत्यमस्तेयमक्रोधो ४४८ सब्रह्मचारिकात्मीय २३६ सत्यसंधेन शुचिना १५६ संभूय कुर्वतामर्घं ३५९ सत्यामन्यां सवर्णायां ३८ संभूय वणिजां पण्यं ३५९ सत्यासत्यान्यथास्तोत्रैः ३४० संभोज्यातिथिभृत्यांश्च ४७ सत्येन माऽभिरक्ष त्वं २५६ सभ्याः पृथक्पृथग्दण्ड्याः १६५ सत्रिब्रतिब्रह्मचारि ४२३ सभ्याः सजयिनो दण्ड्याः ३८९ सत्त्वं रजस्तमश्चैव ४८५ सभ्यैः सह नियोक्तव्यो १६५ स दग्धव्य उपेतश्चेत ३९२ समकालमिषुं मुक्तं २५७ स दद्यात्प्रथमं गोभिः ६१३ स मन्त्रिणः प्रकुर्वीत १४१ स दानमानसत्कारैः ३३३ सममेषां विवीतेऽपि ३१४ सं दाप्योऽष्टगुणं दण्डं २३४ समवायी तु पुरुषो ४६८ संदिग्घलेख्यशुद्धिः स्यात् २४० समवायेन वणिजां ३६३ संदिग्धार्थं स्वतन्त्रो यः १७९ समाप्तेऽर्थे ऋणी नाम २३७ संदिष्टस्याप्रदाता च १५३ समाप्य वेदं घुनिशं ६४ सदानमानसत्कारान् १५० समामासतदर्थार्हनामजाति २३६ सद्यो वा कामजैस्त्रिहैः ३७७ समामासतदर्थार्हनामजात्या १६८ संधिं च विग्रहं यानम् १५४ संमितानि दुराचारो ७९ संधिन्यनिर्द्दशा वत्सा ७५ समुद्रपरिवर्त्तं च ३५८ सन्ध्यागर्जितनिर्घात ६४ समूहकार्यं आयातान् ३३३ सन्ध्यामुपास्य शृणुयात् १४७ समूहकार्यप्रहितो ३३३ सन्ध्यां प्राक्प्रातरेवं हि १० समेष्वेवं परस्त्रीषु ३४६ स नानकपरीक्षी तु ३५६ सम्यक्तु दण्डनं राज्ञः १५७ संनिरुध्येन्द्रियग्राम ४४६ सम्यक्प्रयुक्ताः सिध्येयुः १५३ संनिरुध्येन्द्रियग्रामं ४८९ सम्यक्संकल्पजः कामो ४ स नेतुं न्यायतोऽशक्यौ १५६ संयतेन्द्रियता विद्या ४४८ सन्ततिस्तु पशुस्त्रीणां २०१ संयतोपस्करा दक्षा ३५ सपशचेद्गवादः स्यात् १८० संयोगे केचिदिच्छन्ति १५५ सपिण्डो वा सगोत्रो वा २७ संयोज्य वायुना सोमं ४६७ सप्तत्रिंशदनध्यायाः ६७ स राजसो मनुष्येषु ४७२ सप्तमाद्दशमाद्वापि ३९४ सर्गादौ स यथाकाशं ४५० सप्तमे चाष्टमे चैव ४५४ सर्वतः प्रतिगृह्णीयात् ९७ सप्तर्षिनागवीध्यन्तः ४८७ सर्वदानाधिकं यस्मात् १४९ सप्तषष्टिस्तथा लक्षाः ४६१ सर्वधर्ममयं ब्रह्म ९५ सप्ताश्वत्थस्य पत्राणि २५२ सर्वपापहरा ह्येते ६२३ सप्ताहेन तु कृच्छ्रोऽयं ६२६ सर्वभूतहितः शान्तः ४४४ ससैव तु पुरीषस्य ४६२ सर्वमन्नमुपादाय १०९ ससोत्तरं मर्मशतं ४६१ सर्वः साक्षी संग्रहणे २१९ स प्रदाप्यः कृष्टफलं ३१३ सर्वस्य प्रभवो विप्राः ९०

पद्यार्धानुक्रमणिका ७२३ श्लोकाः पृष्ठम् | श्लोकाः पृष्ठम् सर्वस्वहरणं कृत्वा ३३२ | साशीतिपणसाहस्रो १६१ सर्वान्कामानवाप्नोति ७२ | साहसस्तेयपारुष्य १७८ सर्वाश्रयां निजे देहे ४७४ | साहसी दृष्ट दोषश्च २९५ सर्वेष्वर्थविवादेषु १८६ | सिद्धे योगे त्यजन्देहं ४२१ सर्वौषधैः सर्वगन्धैः १२८ | सितासिताः कर्बुरूपा ४८१ सलिलं भस्म मृद्वापि ८४ | सीम्नो विवादे क्षेत्रस्य ३०६ सलिलं शुद्धिरितेषां ४४६ | सुकृतं यत्त्वया किंचित् २२७ सवत्सारोमतुल्यानि ९३ | सुतविन्यस्तपत्नीकः ४३६ सवर्णासु विधौ धर्म्ये ३८ | सुताश्चैषां प्रहर्तव्याः ३०१ सवर्णैभ्यः सवर्णासु ३९ | सुराकामद्यूतकृतं २०५ संविशेत्तूर्यघोषेण १४८ | सुरापी व्याधिता धूर्ता २९ सव्याहृतिकां गायत्रीं १०८ | सुरापोऽन्यतमं पीत्वा ५२७ सश्रीफलैरंशु पट्टं ८२ | सुराप्य आत्मत्यागिन्यो ३९६ स सम्यक्पालितो दद्यात् ३३८ | सुराम्बुघृतगोमूत्र ५२७ संसृष्टिनस्तु संसृष्टी २९८ | सुस्थ इन्दौ सकृत्पुत्रं ३२ संश्राव्य पाययेत्तस्मात् २६१ | सूर्यः सीमो महीपुत्रः १३५ सं संदिग्धमतिः कर्म ४७६ | सूर्यस्य चाप्युपस्थानं १० सहस्रकरपञ्चेत्रः ४६६ | सृजत्यात्मानमात्मा च ४७५ सहस्रशीर्षाजापी तु ६१८ | सृजत्येकोत्तरगुणान् ४५० सहस्रान्नं शतधारं १२९ | सेकादुल्लेखनाल्लेपात् ८४ सहस्रात्मा मया यो पः ४६८ | सेतुभेदकरीं चाप्सु ३७५ स ह्याश्रमेविजिज्ञास्यः ४८८ | सेतुवल्मीकान्तर्नास्थि ३०६ साक्षिणः श्रावयेद्वादि २२६ | सेकानूप नृपा भेत्त ४३४ साक्षिणश्च स्वहस्तेन २३७ | सेह कीर्तिमवाप्नोति प्रे ३८ साक्षिमच्च भवेद्यद्वा २४२ | सेह कीर्तिमवाप्नोति मो ३० साक्षित्वत्पुण्य पापेभ्यो २५३ | सोऽचिराद्विगतश्रीका १५१ साक्षिषूभयतः सत्सु १८० | सोदयं तस्य दाप्योऽसौ ३६१ साधारणस्यापलापी ३५४ | सादृग्स्य तु सोदरः २९८ साधूंत्संमानयेद्राजा १५० | सोऽपि यत्नेन संरक्ष्यो ३३२ साध्यमानो नृपं गच्छन् २०२ | सोमः शौचं ददावासां २८ सा ब्रूते यं स धर्मः स्यात् ५ | सोषरादकगोमूत्रैः ८२ सामन्तकुलिकादीनाम् ३५३ | सौवर्णराजताब्जानाम ८० सामन्ता वा समग्रामा ३०८ | स्तनान्तर भ्रुवोर्मध्य ५७६ समानि तृप्तिं कुर्याच्च १६ | स्त्रीद्रव्यव्रत्तकामो वा ३७६ सामान्यद्रव्यप्रसभ ३५१ | स्त्रीनक्तमन्तरागार १९५ सामान्यार्थसमुत्थाने २७६ | स्त्रीनिषेधे शत दद्यात् ३७८ सरसैकशफान्हंसान् ७५ | स्त्रीपुंसयोस्तु संयोगे ४५१ सावधानस्तदभ्यासात् ४६४ | स्त्रीप्रसूताधिवेत्तव्या २९ सावित्रीपतिता व्रात्या १५ | स्त्रीबालवृद्धकितव २२५ सावित्रीमशुचौ दृष्टे ५७७ | स्त्रीभिर्भर्तृवचः कार्यं ३० ४६ या०

यहाँ प्रस्तुत पृष्ठ का संपूर्ण पाठ दिया गया है:

७२४ याज्ञवल्क्यस्मृतिः श्लोकाः पृष्ठम् | श्लोकाः पृष्ठम् स्त्रीशूद्रविट्क्षत्रवधो ५०९ | स्वाध्यायाग्निसुतत्यागी ५०९ स्त्रयालोकालम्भगविगमः ४७: | स्वाध्यायवान्दानशीलः ४३९ स्थानासनविहारैर्वा ४४० | स्वाध्यायं सततं कुर्यात् ४७ स्थाल्यै सह चतुः षष्टिः ४५६ | स्वाम्यमात्या जनो दुर्गं १५६ स्थैर्य चतुर्थे त्वङ्गानां ४५४ | स्वागिने योऽनिवेद्यैव क्षेत्रे ३१२ स्नपनं तस्य कर्तव्यं १२८ | स्वामिप्राणप्रदो भक्तः ३२९ स्नातस्य सार्षपं तैलं १३० | स्वैरिणी-या पतिं २७ स्नातानपवदेयुस्तान् ४०० | ह स्नात्वा देवान्पितॄंश्चैव ४५ | हंसश्येनकपिक्रव्याजल० ५७२ स्नात्वा पीत्वा क्षुते सुप्ते ८९ | हतानां नृपगोविप्रेरत्नवस्त्रं ४१४ स्नानमब्दैवतैर्मन्त्रैः १० | हत्वा त्र्यहं पिबेत्क्षीरं ५७१ स्नान मौनोपवासैज्या ६२५ | हविष्यान्नेन वै मासं १२१ स्नायान्नदीदवखात ६९ | हस्तेनोघाधभावे वा ६३ स्फीतादपि न संचारि २२ | हस्तौ पायुरुपस्थं च ४५८ स्फ्यशूर्पाऽजिनधान्यानां ८१ | हानिविक्रेतुरस्वामौ ३६२ स्मृत्याचारव्यपेतेन १६६ | हानिश्चेत्केतृदोषेण ३६१ स्मृत्योर्विरोधे न्यायस्तु १८३ | हास्य परगृह यानं ३५ स्यादोषधिवृथाच्छेदे ५७४ | हित तस्याचराज्ञप्त्यं ११ स्याद्राज्ञा भृत्यवर्गश्च १४९ | हितोहिता नाम नाड्यस्तासां ४६३ स्व कुटुम्बाविरोधेन ३२२ | हिताहितेषु भावेषु ४७७ स्व लभतान्यविक्रीतं ३१८ | हिरण्यभूमिलाभेभ्यो १५५ स्वकर्म ख्यापयस्तेन ५३४ | हिरण्यं व्यापृतानीतं १४७ स्वच्छन्दविधवागामी ३५४ | हिंसकश्चाविधानेन ४७१ स्वदारानरतश्चैव स्त्रियो ३२ | हिंस्रयन्त्रविधानं च ५०९ स्वदेशपण्यं तु शतं ३६० | हीनकल्पं न कुर्वीत ५६ स्वधर्माच्चालतानाज्ञा विनीय १७८ | हीनजाति परिक्षीण २०४ स्वप्नेऽवगाहतेऽस्वर्थ १२७ | हीनजातौ प्रजायेत ४९४ स्वप्न्याद् भूमौ शुचौ रात्रौ ४४० | हीनाद्रहो हीनमूल्ये ३१ स्वभावाद्विकृतिं गच्छेत् १७८ | हीना न स्याद्विना भर्त्रा ३६ स्वयं कृतं वा यहणं २०६ | हीनेष्वर्धदमो मोह ३४६ स्वरन्ध्रगोप्ताऽऽन्वीक्षिक्यां १२९ | हुतशेषं प्रदद्यात्तु १०६ स्वर्गः स्वप्नश्च भावानां ४८३ | हुत्वाऽग्नीन्सूर्यदैवत्यान् ४५ स्वर्गं ह्यापत्यमोजश्च शौर्य १२४ | हतं प्रणष्टं यो द्रव्यं ३२१ स्वर्यातस्य ह्यपुत्रस्य २०९ | हताधिकारां मलिनां २८ स्ववर्णैर्वा पटे लेख्या १३५ | हृत्कण्ठतालुगाभिस्तु ९ स्वसीम्नि दद्याद् ग्रामस्तु ३७१ | हेमशृङ्गी शफे रौप्यैः ९२ स्वस्तिवाच्य ततः कुर्यात् १९० | हेममात्रमुपादाय रूपं ४.५ स्वस्त्रीयऋत्विग्जामात्र ९९ | हेमहारी तु कुनखी ४९३ स्वहस्तकालसपन्नं १४३ | होतव्या मधुसर्पिभ्यां १३७

इस पृष्ठ पर कोई पाठ (टेक्स्ट) मौजूद नहीं है। यह एक खाली पृष्ठ (ब्राउन पेपर/कवर) है।

इस पृष्ठ पर कोई पाठ (text) उपलब्ध नहीं है। यह एक रिक्त/आवरण पृष्ठ (blank page/cover) है।