भारतकोश
संग्रह पर लौटें

आश्वलायन गृह्यसूत्र (अनाविला टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Ashvalayana Grihyasutra Hindi

महर्षि आश्वलायन (टीकाकार: हरदत्त आचार्य) द्वारा

स्रोत: Asvalayana Grihya Sutram with Anavila Commentary by Haradatta (उद्गम)

DevanagariHindipublished292 पृष्ठ

दशमः खण्डः] अनाविलोपेताम्। २१५

दशमः खण्डः] अनाविलोपेताम्। २१५

नियोगात् तु प्राश्नीयात् स्वस्त्ययन इति ॥ ३० ॥

यस्त्वेतस्मिन् कर्मणि नियुज्यते स प्राश्नीयादेव यस्मादस्यासौ स्वस्त्ययनः स्वस्तिप्राप्तेः साधनभूतः ॥ ३० ॥

अथास्य कर्मणः प्रशंसा —

स एष शूलगवो धन्यो लोक्यः पुण्यः पशव्य आयुष्यो यशस्यः ॥ ३१ ॥

धन्यः धनप्राप्तेर्निमित्तभूतः । धान्य इति च पठन्ति तदा धान्यप्राप्तेर्निमित्तभूतः । एवमुत्तरत्रापि सर्वत्र । तस्य निमित्त इत्यधिकारे 'गोद्व्यचो —' इति यत्प्रत्ययं संयोगोत्पातव्यतिरेकेणापि निमित्तमात्रे प्रयुञ्जते ॥ ३१ ॥

यस्मादेवं प्रशस्तः शूलगवः, तस्मात् —

दृष्ट्वान्यमुत्सृजेन्नानुत्सृष्टः स्यात् ॥ ३२ ॥

सर्वथा सकृदुत्स्रष्टव्य इत्युक्तं भवति ॥ ३२ ॥

न हापशुर्भवतीति विज्ञायते ॥ ३३ ॥

एवमेतत् कर्म कुर्वन्^१ अपशुर्न ह भवति पशुमानेव भवतीति ब्राह्मणं भवति ॥ ३३ ॥

शन्तातीयं जपन् गृहानियात् ॥ ३४ ॥

समाप्ते कर्मणि गृहानागच्छन् शन्तातीयं शं न इन्द्राग्नी इति सूक्तं जपैन् आगच्छेत् ॥ ३४ ॥

पशूनामुपताप एतमेव देवं मध्ये गोष्ठस्य यजेत ॥


१. 'त्रीयः प' ख. ग. पाठः.
२. 'न् नापशुर्भव' घ. पाठः.
३. 'पेदाग' ङ. पाठः.

२१६ | आश्वलायनगृह्यसूत्रम् | [चतुर्थोऽध्यायः

पशूनां गवादीनामुपतापे रोगे उत्पन्ने एतमेव देवं रुद्रं गोष्ठस्य मध्ये यजेत ॥ ३५ ॥

स्थालीपाकं सर्वहुतम् ॥ ३६ ॥ जुहुयादिति शेषः । शूलगवस्य स्थाने स्थालीपाकः स च सर्वहुतो भवति । मन्त्रश्च पूर्वोक्त एव ॥ ३६ ॥

बर्हिराज्यं चानुप्रहृत्य धूमतो गाव आनयेत् ॥ बर्हिरादीन्युपयुक्तानि अग्नावनुप्रहृत्य यतो धूमस्ततो गाव आनयेत् । द्वितीयार्थे प्रथमा, गा आनयेत् यथैना धूमः प्राप्नुयात् ॥ ३७ ॥

ततः—
शन्तातीयं जपन् पशूनां मध्यमियान्मध्यमियात् ॥ ३८ ॥
पशूनां मध्यं प्रविशेत् । द्विरुक्तिरध्यायपरिसमाप्तिकृता ॥ ३८ ॥

नमः शौनकाय नमः शौनकाय ॥ ३९ ॥

इति हरदत्ताचार्यमिश्रविरचितायामाश्वलायनगृह्यवृत्तौ
अनाविलायां चतुर्थाध्याये दशमः खण्डः ।
चतुर्थोऽध्यायः समाप्तः ।

येन प्रणीतमृषिणा सूत्रं स्वाचार्यसंमतम् ।
तमाश्वलायनं वन्दे विद्यानद्याः शिलोच्चयम् ॥

समाप्तोऽयं ग्रन्थः ।

शुभं भूयात् ॥


१. 'ष्टम' ख. ग. ङ. पाठः.

सूत्रसूची।

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
अंसावाभिमृशति६१अथाग्निमुपसमा५८
अकुष्ठिपृषत्२०८अथाग्निमुपसमा१९३
अक्षतधानाः कृत्वा१०२अथाग्नौ जुहो२०४
अक्षतसक्तूनां नवं,,अथाग्नौ हुतशे२०५
अगदः सोमेन१७२अथाचमनीयैना१००
अगमनीयां गत्वा१५४अथातः पञ्चयज्ञाः१३८
अग्न आयूंषि पवस१७अथातः पार्वण१९६
अग्नये स्वाहेति३५अथातोऽध्यायोपा१४७
अग्निं परिसमूह्य७९अथातो वास्तुपरी१२६
अग्निना वा कक्ष११४अथानवेक्षं प्रत्या१९१
अग्निमुखा वै देवा२०५अथापराजितायां१६८
अग्निरिन्द्रः प्रजापति१४अथापराजितायां दि१९५
अग्निर्मे होता स९०अथापि विज्ञाय१४६
अग्निवेलायाम्१९२अथाप्यृच उदा
अङ्गुष्ठोपकनिष्ठि१८०अथावदानानां११६
अत ऊर्ध्वं पतित७३अथास्मिन्नन्न आसे१३४
अत ऊर्ध्वमक्षारलव८५अथास्यै मण्डला५६
अत ऊर्ध्वमक्षारालव३२अथास्यै युग्मेन५८
अतो वृद्धो जपति१६५अथास्यै शिखे वि२७
अथ काम्यानां स्था१५२अथैतानि पात्रा१७५
अथ खलु यत्र१०अथैतां दिशम१७५
अथ खलूच्चावचा२२अथैतान्युपक१५७
अथ दधिसक्तून्१४८अथैतैर्वास्तुं परी१२९
अथ पशुकल्पः४४अथैनं सारयमा१६९
अथ पार्वणः स्थाली३६अथैनच्छमयति१३४
अथ बलिहरणअथैनमन्तर्वेदि१७७
अथर्षयः१४४अथैनमन्वीक्षेत१७०
अथ व्याधितस्या१५३अथैनान् प्रोक्षति३७
अथ शूलगवः२०८अथैनामपराजितायां२८
अथ श्वोभूतेऽष्टका११३अथैनामुच्छ्रीयमाणा१३३
अथ सायंप्रातःअथोदङ्ङावृत्य२१३
अथ स्वस्त्ययनं३३अथोपविशन्ति१९५
अथ स्वाध्यायम्१४१अथोपेतपूर्वस्य८७
अथ स्वाध्याय१३९अधिके प्रशस्तम्१३०
सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
अदितिः केशान्६८अभिमतेऽनुमते२०६
अधिज्यं कृत्वा स१७८अभिवादनीयं६३
अध्येष्यमाणो१४८अभ्युदियाच्चेद्१५५
अनभ्यनुज्ञायां२०४अमात्यानन्ततः२१४
अनार्तस्य नार्तो१६१अमात्येभ्य इतरा१०४
अनाहिताग्नेरपि१०८अमा पुत्रो वृषदुप१८०
अनिन्दितस्यां दि८६अमुष्मै स्वाहेति१४
अनिरुक्तं परिदा८८अमोहमस्मि सा२४
अनिष्ट्वा वा१७३अयं तुभ्यमिति५२
अनुप्रवचनीयमिति८३अयुग्मानितरेषु१२२
अनुस्तरणीं गा१७५अयुजानि स्त्रीणाम्६३
अनुस्तरणया वपा१६१अयुजोऽमिथुनाः१८८
अनूषरमाविवादिष्णु१२७अयुजो वा१२२
अन्तर्मृत्युं दध१९३अरङ्गरो वावदीतीति१३४
अन्नपतेऽन्नस्य नो६५अर्यमणं नु देवं२६
अन्नं ब्राह्मणेभ्यः३३अलक्षणायां स्त्रियम्१८८
अन्यद्वा कौटुम्बम्१२५अलङ्कृतं कुमारं कु७५
अन्वञ्चं प्रेतमयु१७५अलङ्कृत्य कन्यामु२०
अन्वञ्चोऽमात्या१७६अलाभेऽपः१००
अपरासु स्त्रीभ्यः१२१अवदानैर्वा सह५०
अपरिणीय शूर्पं२६अवप्लुतः स्यादा१०३
अपरेणाग्निं प्राक्१४९अवसृष्टाः पराप१७०
अपरेद्युरन्वष्टक्यम्११८अवहतांस्त्रिः फली३८
अपामञ्जली पू७७अविच्छिन्नया चो१३२
अपामार्गः शाक१२८अविदासिनी ह्रदात्२०
अप्यनडुहो यवस११४अध्याधितं चेत् स्व१५२
अप्रच्छिन्नाग्रावनन्त१२अश्मनस्तेजोऽसि१६०
अप्रत्तासु च स्त्रीषु१८६अश्नन्वतीरीयते संरभध्वमित्यर्थे३०
अप्रत्याख्यायिन८३अश्नन्वतीरीयते संरभध्वमित्यश्मा१९५
अप्रत्याख्यायिनी,,अष्टमीमिपून्१६९
अभयं नः प्रजाप११०अष्टमे वर्षे ब्राह्मण७२
अभित आकाशम्१७३अष्टौ पिण्डान् कृत्वा१९
अभिप्रवर्तमानकेषु१२४अष्टावरानष्ट परान्२१
अभिप्रवर्तमाने१६९अस्तमितेऽपां पू१३०

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
अस्तमिते ब्रह्मौदन८४आ षोडशाद् ब्राह्म७३
अस्तमिते स्थाली१०३आसंचनवन्ति पृष१८०
अस्माकमुत्तमं कृ१२६आहवनीयश्चेत् पू१८३
अहं वर्ष्म सजातानां९७आहिताग्निश्चेद्वु१७२
अहिरिव भोगैः१६९इतरेषु१८७
अहीनस्य९३इत्यनुपेतपूर्वस्य८७
आक्रम्य वा पादौ९७इदं वत्स्यावो भो१६४
आगावीयमेके१३६इध्मचितिं चिनो१७७
आग्नेयीमेके११४इध्मबर्हिषोश्च३६
आचान्तेष्वेके२०६इमं तस्मै बलिं५२
आचान्तोदकाय१००इममग्ने चमसं१८२
आचार्यः समन्वार८४इमं जीवेभ्यः१९३
आचार्यान् पितॄंश्च१५२इममश्मानमारोहा२५
आचार्यश्वशुरपितृ९६इमे जीवा विष्ट१८४
आजमन्नाद्यका६४इमा नारीरविध१९४
आज्यभागौ हुत्वाज्या१४७इरिणादधन्या२०
आज्यशेषेण वानक्ति३२इष्ट्वान्यमुत्सृजे२१५
आत्मनि मन्त्रान् सं१६०इह प्रियं प्रजायां३१
आत्वाहार्षमन्तरे१६८उक्तं गृहप्रपदनम्१३१
आदित्यमीक्षयेद्७८उक्तं वृषले१७८
आदित्यो मेऽध्वर्यु९१उक्तानि वैतानिकानि
आनडुहं गोमयं६६उत्तरतः पत्नीं१७७
आपूर्यमाणपक्षे५८उत्तरतोऽग्नेर्दभै२१३
आप्लुत्य वाग्यतः७१उत्तरतोऽग्नेर्ब्रीहि६६
आयतचतुरश्रं वा१३१उत्तरतोऽग्नेः शामि४४
आयतीर्यासामू१३६उत्तरपुरस्तात्४१
आयुष्यमिति सू१६२उत्तरपुरस्तादा१८४
आर्द्रया२०८उत्तरमाग्नेयं दक्षिणं४०
आद्र्रामन्नाद्यका१५९उत्तरया धनुः१६८
आवृत्तैव कुमार्यै६४, १५, ७०उत्तरया पांसूनव१८९
आवृत्तैव पर्यग्निकृत्वो४६उत्तरां वाचयेत्१६८
आवृत्तैव हृदय५०उत्तरामुत्तरया२८
आशंसन्त एनं१७२उत्तरार्धात् सौवि४२
आश्वयुज्यामाश्व१०६उत्तरेणोत्क्रमयेत्३०

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
उदगयन आपूर्यमाण१५एताश्चैव देवता१५२
उदरं वैश्यः१६१एतेन गोदानं७०
उदरे पात्रीं समव१८०एतेनं माध्यावर्षं१२१
उदिते सौर्याणि१९६एतेन वापनादि८७
उद्धृत्य घृताक्त२०४एतेनाग्ने ब्रह्मणा९५
उपनिपदि गर्भ५४एवं त्रीन् प्रस्तृ५६
उपरतेषु शब्देषु१९२एवं प्रातः प्राङ्मुख१५६
उपरि समिधं कृत्वा१५९एवं विद्व यजमा२१४
उपश्वास्य पृथि१७०एवमतिसृष्टस्य१६५
उपस्थं स्त्री१६१एवमनाहिताग्नि९५
उपस्थे शम्याम् अर१८०एवमितरे यथादे९२
उभय।मुभयकामः१५९एवमुत्तरतस्त्रिः६९
उभयोः सन्निधाय२९एपोऽवदानधर्मः२५
उरसि ध्रुवां शि१७९एपोऽवभृथः पा४३
ऊरू सरणर्जावि१६१एषा मेऽष्टकेति११४
ऊर्णास्तुके केश२८ओंपूर्वा व्याहृतयः१४१
ऋचो यजूंषि सा१४१ओंपूर्वा व्याहृतयः१४९
ऋतुदेवतामे११५ओदनं कृसरं११३
ऋत्विजे वितते कर्म२१ओप्योप्य हैके२७
ऋत्विजो वृणीते८९ओषधिवनस्पति१२७
ऋत्विजो वृत्वा मधु९५ओषधीनां प्रादु१४७
ऋषभं मा समाना१२६कण्टकिक्षीरिण१२७
ऋषिभ्यस्तृतीयम्८५कण्टकिक्षीरिणस्त्विव१७४
एकक्षीरकेण१६०कपोतश्चेद्गा१५६
एकबर्हिरिध्मराज्य१५कर्णयोः प्राशित्र१८०
एकस्यां वा११२कर्णयोरुपनिधाय६१
एकादश पशोरव४९कर्तारं यजमानः४७
एकादशे क्षत्रियम्७२कर्ता नृपले जपेत्१७८
एकैकस्यावदानस्य५०कर्तृष्ववकाः शीफाल१३२
एतत् तन्त्रम्४३कर्तृष्वेके द्वयोः१२०
एतदुत्सर्जंनम्१५२कलशात् सक्तूनां१०४
एतान्यान्यपि१२५कल्मापमित्येके२०८
एतस्मिन्नेवाग्नौ४८कल्याणेपु देशवृक्ष३०
एतस्मिन् काले ग२०४कल्याणैः सह सम्प्र९४

CC-0. Agamnigam Digital Preservation Foundation, Chandigarh

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
कस्य ब्रह्मचार्यसि७८चतुर्थं संहाय सौ१११
कामं कृष्णमारो२०९चतुर्थे गर्भमासे५७
कामं तु व्रीहियव३५चतुर्भिः सूक्तैश्चत२१२
काम्या इतराः३७चतुष्पथाद् विप्र२०
कालश्च८८चन्द्रमा मे ब्रह्मा९१
किं पिबसि किं पिब५५चन्द्रमास्ते ब्रह्मा९२
कुमारं जातं पुरा६०चरवः१५२
कुलमग्रे परीक्षेत१८चरितव्रतः सूर्याविदे३२
कृताकृतं केशवं८८चरितव्रताय मेधा८६
कृताकृतमाज्य१३चैत्ययज्ञे प्राक्५१
केशशब्दे तु इम७०छित्त्वा वैकम्१८०
केशश्मश्रुलोम७१जपित्वामिष्टे होता९१
केशश्मश्रुलोम१७४जानुमात्रं कर्तं खा१२९
क्षीरोदकेन शमी१८८जायोपेयेत्येके१५०
क्षुत्वा जृम्भित्वा१५४जीमूतस्येव भव१६८
क्षुरतेजो निमृजेद्६९जीवं रुदन्तीति३०
क्षेत्रं प्रकर्षयेदुत्त१३५ज्ञातौ चासपिण्डे१८७
क्षेत्रस्यानुवातं१३५ज्यायान् ज्यायान् वान११०
क्षेत्राच्चेदुभयतः स१९तं चतुष्पथे न्युप्य११०
गणानासामुपति-१३६तं वह्यमानमनु१८४
गर्भाष्टमे वा७२तं दीपयमाना१९२
गाः प्रतिष्ठमाना१३६तं पन्नदतं वृषी२०९
गार्हपत्यश्चेत् पूर्वे१८३तच्छमीशाखयो१३१
गुरवे प्रसक्ष्यमा१६४तत् सर्वसमृद्धम्१२८
गुरुणाभिमृष्टा अ१९०तत्स॑वितुर्वृ॑णीमह८८
गुरौ चासपिण्डे१८६तत् सहस्रसीतं१३१
गोमिथुनं दक्षिणा७१तथाज्यभागौ१३
गोमिथुनं दत्त्वोपय२१तथोत्तमे आहुती२७
गोष्ठात् पशुमती१९तथोत्सर्गे१५०
ग्रहणान्तं वा८२तदाचार्याय वेद८४
ग्रामकामा अन्नय१७२तदेपाभियज्ञ९५
घृतौदनं तेजस्कामः६५तद्वरन्ते सर्पीः२१३
घोषवदाद्यन्तर६२तद्यदग्नौ जुहोति१३८
चतसृषु चतसृषु२११तद्दो दिवो दुहि१२६

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
तन्मावतु तन्मा वि९२दक्षिणमग्ने ब्राह्म९७
तस्मिन् बर्हिरास्ती१७७दक्षिणाप्रवणे११८
तस्य दर्शपूर्ण३६दक्षिणाप्रवणे स१२८
तस्य पुरस्तादुल्मु४७दक्षिणे केशपक्षे६८
तस्य वाससा पाणि८१दक्षिणे पार्श्वे स्फ्यं१७९
तस्यां जातो द्वादशाव२१दक्षिणे हस्ते जुहूम्"
तस्यामग्निहोत्रेण३४दधनि मध्वानीय९६
तस्याध्यक्षंसौ पाणी७८दध्यन्यत्र सर्पिरा१७४
तस्यै तस्यै देवतायै३७दधिमधुघृतमि६५
तस्यैतानि व्रता१६३दशावरान् दश परान्२१
तस्यैव मांसस्य प्र११८दानाध्ययने वर्ज१८६
तां हैके वैश्वदेवीं११४दुर्ज्ञेयानि लक्षणानि१९
ताः प्रतिग्राहयि२०२दृश्यमाने प्रविशे१८५
तानेतान् यज्ञान१३८देवताश्रोपांशुया३६
तानेव कामाना१५३देवतास्तर्पयति१४३
तामुत्थापयेद्१७८देवानां प्रतिष्ठे स्थः१६१
तासां गृहीत्वा नव६७देवनात् कितवी२०
तासां पाययित्वा४६देवयज्ञो ब्रह्मयज्ञो१३८
तुषान् फलीकरणं२१२देवस्य त्वा सवितुः९८
तूष्णीमाघारावाघा४०द्वादशरात्रं वा१८६
तूष्णीं वै प्रजाप७९द्वादशवर्षाणि वे८२
तृतीये वर्षे चौलम्६६द्वादशे वैश्यम्७२
तृप्तान् ज्ञात्वा मधु२०६द्व्यक्षरं प्रतिष्ठाका६२
तेजसा ह्येवात्मानं८०धनुश्च क्षत्रियाय१७८
तेषां दण्डाः पालाशो७६धनुर्हस्तादाददानो"
तेषां पुरस्ताच्चतस्र१६धनेनोपतोप्यो२२
तेषां मेखला मौञ्जी७६धन्वन्तरियज्ञे५३
तैत्तिरं ब्रह्मवर्चस६४ध्रुवमरुन्धतीं२९
त्रयः पाकयज्ञाःध्रुवान्ते परिददा१०५
त्रिरात्रमक्षारालव१८६ध्रुवासुं ते ध्रुवासुं"
त्रिर्जामदग्नानाम्२५नक्षत्रदेवतामेके११५
त्वमर्यमा भवसि१८न तृप्तिं गच्छेत्९९
दक्षिणपूर्वं उद्धता१७७न त्वेवानष्टकः११४
दक्षिणपूर्वाभ्या१२४न नक्तं छायात् न१६३

CC-0. Agamnigam Digital Preservation Foundation, Chandigarh ७

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
नमः शौनकाय२१६पवित्रे अन्तर्धाय३७
न मांसमश्नीयुर्न९४पशुकल्पेन पशुं१९५
न मालोक्ताम्१६१पशूनामुपताए२१५
नमो ब्रह्मणे नमो१४३पश्चाच्छामित्रस्य४७
नवरथेन यश१२५पश्चात्तारयिष्यमाणस्या६७
नवान् मणिकान् कु१९१पश्चात् कारयिष्यमाणो६६
नवावरान् भोज१२२पश्चादग्नेः स्वस्तरः११०
न सर्वम्९९पश्चादग्नेर्हृपद२३
न हार्पशुभर्वती२१५पाणिग्रहणादि३३
न हास्य दाहुकं१३२पात्र्या पलाशेन२११
नात्र सौविष्टकृत्१०९पादौ पूर्वं शिर१८८
नात्र हवींषि प्रत्य४२पिङ्गलोऽनड्‌वानव्रणः१९५
नापितं शिष्याच्छी६९पिण्डपितृयज्ञ११९
नाम चास्मै दद्युः६२पिण्ड्यौ चैके१८१
नामांसो मधुपर्को१०१पितृदेवतामेके११५
नाभ्या चेन्नद्यन्तरा५३पितृभ्योऽयुक्षु प्र१२१
नासिकयोः स्रुवौ१७९पीठचक्रेण गोयु१७५
नास्य प्राश्नीयुर्ना२१४पीतं वैश्यस्य१३१
नित्यानुगृहीतः३४पुरस्तात् प्रत्य७७
नियोगात् तु प्राक्षी२१५पुरोदयादग्निं१९०
निवेशनं पुनर्न१०९पूर्वासु पितृभ्यो१२०
निवेशनमलङ्कृ१०७पूर्वेद्युः पितृभ्यो७७२
नीचदक्षिणस्य९३पृषातकमञ्जालि१०७
नैके काञ्चन१८प्रकीर्याङ्गमपर्वी२०६
नैतस्यां रात्र्यामन्नं१८५प्रक्षालितपादोऽर्घ्यं९७
नैनमन्तरा व्यवेयु१०६प्रच्छिनत्ति येनाव६८
नैनानुपनयेन्ना७३प्रच्छिद्य प्रच्छिद्य,,
नोद्धरेत् प्रथमं पा२०३प्रजापतिर्ब्रह्मा१४४
न्यस्तमृत्विज्य९३प्रजावज्जीवपुत्राभ्यां५६
न्यूने गर्हितम्१३०प्रतिदिशं त्वादेश२१२
पञ्चमीमुरसि१८२प्रतिपुरुषं पितॄं१४५
पञ्चम्येषुधिं प्र१६९प्रतिभयं चेदन्तरा५३
परिणीय परिणीया२४प्रत्तासु च स्त्रीष्व१८७
पलाशदूतेन५२प्रत्यक्षरं वा४१
वित्राभ्यामाज्य११प्रत्यभिघार्य हवि२५

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
प्रत्यभ्यनुज्ञा क्रिय२०४ब्रह्मणमेव प्रथमं८९
प्र त्वा मुञ्चामि वरु२८ब्रह्मा वैतानि धार६७
प्रदक्षिणं परीत्य१०५ब्राह्मणान् भोज८५
प्रदक्षिणमग्नि२४ब्राह्मणान् भोज११७
प्रदक्षिणमुपचा१२३ब्राह्मणान् श्रुतशी१९८
प्रधारयन्तु मधु१७०ब्राह्मणायोदकुङ्कु१००
प्रयाण उपपद्यमाने२९ब्राह्मण्यश्च वृद्धा६०
प्रवासादेत्य६३भिक्षां भवान् ददा८३
प्रसङ्ख्याय हैके१०६भित्त्वा वैकम्१७९
प्रसव्येनेतर२०१भूतेभ्यस्त्वेति म९९
प्रसृष्टास्वनुमन्त्र२०२भोगं चर्मणा कु२१३
प्राग्वोदग्वा ग्रामा१३९मधुपर्कमाह्रियमा९८
प्राक्संस्थान्युदक्सं४१मध्यमस्थूणायाः१३३
प्राचीनावीती सु१४५मध्यमाष्टकाया१५१
प्राजापत्यं तत्१५१मध्यात् पूर्वार्द्धाच्च४१
प्राजापत्यस्य स्थाली५७मध्यात् पूर्वार्द्धात् प४२
प्राजापत्यामेके११५मध्येऽगारस्य स्थाली१३४
प्राणापानयोरुपं१६४मध्ये हवींषि४१
प्राणापानयोरुह१६५मन्त्रविदो मन्त्रान्११०
प्रादुष्करणहोम३५मन्त्रेण हैके७९
प्राप्यासदन्मइमा१८५ममाग्ने वर्च इति१६२
प्राप्यैतं भूमिभा१७६मयि दोहः पद्यायै९९
प्रेष्यति युगपद्१८३मयि मेधां मयि प्र८०
प्रोक्षणादि समा२१०महद्वै भूतं स्नातको१६३
बर्हिराज्यं चानु२१६माता रुद्राणां दु१०१
बर्हिषि पूर्णपात्रं४३मातुः पिता दक्षि६७
बहुलोपाधिकम्१७४मानो अग्नेऽवसृ१०३
बह्वन्नं ह भवति१२८मार्गशीर्ष्या प्रत्यव१०८
बाहू राजन्यः१६१मालेति चेद् ब्रूयुः१६१
बीजवतो गृहान्१३५मासि मासि चैवम्१२१
बुद्धिमते कन्यां१८मिथः समयं२०
बुद्धिरूपशील,,मृत्स्नो वा१७७
ब्रह्मवर्चसकाम१५९मेखलामाबध्य द८२
ब्रह्मा च धन्वन्तरि१४यज्ञपात्राणि च१७५

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
यज्ञोपवीती नि१५५युवतयः पृथक् पा१९४
यत्तु समानं तद् वक्ष्य।२२युवान ऋत्विजो८९
यत्र बाणाः संपतन्ति१७१युवानस्तस्यां कि१२९
यत्र वेत्थ वनस्पत५२युवा सुवासाः परि७८
यत्र सर्वत आपः१७४येन धाता बृहस्प६८
यत्र सर्वत्र आपः१२९यो मे राजन्युज्यो१५४
यत्र सर्वत्रापो१२८रथमारोक्ष्यन्नाना१२३
यत्रैनं पूजयिष्य१६२रश्मीन् संगृह्णेद१२४
यत्रोदकमवहं१८४राज्ञे च९६
यथाकुलधर्मं के७०रात्रिदेवतामेके११५
यथाकुलधर्मं वा६६रात्स्यत्यसावमुत्रै१८३
यथान्यायमितरे१५०रुद्राय महादेवाय२०९
यथावकाशमितरे११०रुद्राय स्वाहेति२११
यथाशक्ति वाच८१रुद्रास्त्वा त्रैष्टुभेन९८
यदस्य कर्मणो४२लक्षणे कुम्भे पुमां१८८
यदि तूपशाम्येत्३४लोहितं क्षत्रियस्य१३०
यदि नाधीयात्५४लौहायसं च कौ१८०
यदि नाना श्रपयेद्३८वंशमाधीयमान१३३
यदि पाणिष्वाचा२०५वंशान्तरेषु शरणा१३२
यदि वासांसि व७३वध्वोऽञ्जला उपस्तीर्य२५
यदृचोऽधीते पय आ१४२वपाश्रपणीभ्यां४७
यदृचोऽधीते पयसः,,वयमद्येन्द्रस्य१२६
यद्यद्यात ऊर्ध्वं८५वयसु त्वा पथस्प१५७
यद्युभयोर्न विन्दे१५९वयसाममनोज्ञां१६६
यद्यु वै विदेशस्थम्५१वामदेव्यमक्ष१२४
यद्यु वै समोप्य३८वार्षिकमित्येतदा१५१
यवैस्तिलार्थः१२३वासे वासे सुमङ्गली३१
यस्मिन् कुशवीर१२७विगुल्फं बर्हिराज्यं१७४
यस्या दिशो बिभी१६६विज्ञायते चक्षुषी वा४०
यां नदीमुपावसि५९विज्ञायते तस्य१४६
या देवेषु तन्वा१३६विद्यान्ते गुरुमर्थै१६३
युगपत् प्रासौ परा१८३विराजो दोहमशी९९
युग्मानि त्वेव पुंसाम्६२विवाहाग्निमग्रतो३०
युग्मान् वृद्धिपूर्तें१२२विवाहाग्निमुपसमा३१

१०

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
विष्टरः पाचमर्घ्य९६संशिष्याद्वा संशि१७१
विशेषान् वक्ष्यामः२११संहाय अतो देवा१११
वीणागाथिनौ सं५९स एवं विद्वा दह्य१८४
वृक्कयावच्चार इ१८१स एष शूलगवो२१५
वृक्कयावुद्धृत्य पाण्यो,,स कर्मणामुप९०
वृषभो दक्षिणा६०सङ्ग्रामे समुपोल्हे१६८
वेणुरासि वानस्प१६१सङ्कर्त्तृभिः सङ्१०७
वेदपुरीषाद् ब्रह्म२०सञ्चयनमूर्ध्वं द्१८७
व्याधितस्यातुर९४सत्यं यशः श्रीर्म१००
व्रीहियमवतीभिरद्भिः पु४५सदस्यं सप्तदशं५०
व्रीहियमवतीभिरद्भिर२०९सद्दुर्वासु चतसृषु१३४
शं नो भवन्तु वा१०४सप्तम्याश्वान्१४९
शतर्चिनो माध्यं१४४सप्तावरान् सप्त परान्२१
शान्तातीयं जपन् गृ२१५समन्वारब्धे७७
शान्तातीयं जपन् प२१६समवस्त्रवे भक्त१२८
शरदि वसन्ते वा२०८समाप्य ओं प्राक्१६५
शामित्र एष भव४७समिधं त्वाहरे१५९
शुन्धि शिरो मुखं७१समिधमेवापि
शृतानि हवींष्यभि३९समुच्चयमेके१७
श्मशानात् पतिघ्नी२०समे वर्तम्१३०
श्मश्रूणीहोन्दति७१समोप्य वा३८
श्रावणस्य पञ्च१४७सम्पन्नं पृष्ट्वा यद्य२०६
श्रावण्यां पौर्णमास्यां१०२स यावन्मन्येत१४३
श्रेष्ठं स्वस्य यूथ२०८सर्पदेवजनेभ्यः स्वा१०६
श्वेतं मधुरास्त्रावं१३०सर्वे वा१००
षड्भिर्वोत्तरैः२११सर्वतो भयादनाज्ञा१६७
षण्मासानधीयी१५०सर्वरुद्रयज्ञेषु२१२
षष्ठे मास्यन्नप्राशनम्६४सर्वो यथाङ्गं वि१८१
संपूषन्नध्वन इति१५७सर्वाङ्गेभ्योऽवदाय४९
संपूषन् विदुषेति,,सर्वाणि ह वा अ२१३
संवत्सरमादिशेत्७२सर्वा दिशोऽनुपरी१७०
संसदमुपयायात्१२६सर्वान् वा येऽही८९
संस्थिते भूमिभागं१७३सर्वे वा तेषाम्७६
संस्रवान् समवनी२०३सर्वैर्मन्त्रैश्चतु६९

११

सूत्राणि.पृष्ठम्.सूत्राणि.पृष्ठम्.
सविता ते हस्त७७सौर्यामेके११५
स वृतो जपेद् मह९१सौविष्टकृतं चतु८५
सव्यं जान्वाच्य दक्षि१८२सौविष्टकृत्यष्ट११७
सव्यं शूद्राय९७स्तुहि श्रुत गर्त१६६
सव्य उपभृतम्१७९स्त्रीभ्यश्च११९
सव्ये बाहौ बद्ध्वानु१७६स्थालीपाकं सर्व२१६
स समिधमाधाय८०स्थिरौ गावौ भव१२५
सह धर्मं चरतम्२१स्नातकायोपस्थि९५
सायम्प्रातः समिध८३स्वधा पितृभ्य
सायम्प्रातर्भिक्षे,,स्वमप्रमनोज्ञं१५३
सार्वकालमेके१६स्वयं चतुर्थीं जपे१६९
सावित्रीं च चतु१४९हतो मे पाप्मा पा१०१
सावित्रीमन्वाह१४१हत्वा भित्त्वा च शीर्षा२२
सावित्र्या द्वितीयम्८४हराय कृपाय श२११
सुत्रामाणं पृथ्वि१२५हविरुच्छिष्टं दक्षि४४
सुप्तानां प्रमत्तानां२२हिरण्यमवधाय१३४
सुरामाक्षाममि१२०हुता अग्नौ
सुसंहितं सन्निध१८९हुत्वा मधुमन्थ११९
सृष्टं दत्तमार्नु२०५हृदये हृदयम् -१८१
सोदके प्रशस्तमा१३०हेमन्तशिशिरयोः११२
सोमं राजानं५९होतारमेव प्रय९०
सोमप्रवाकं परि९४होम्यं च मांसवर्जम्३५
सोमो नो राजाव५९

CC-0. Agamnigam Digital Presevation Foundation, Chandigarh

CC-0. Agamnigam Digital Preservation Foundation, Chandigarh

READY FOR SALE.

RS.AS.P.

भक्तिमञ्जरी (Stuti) by H. H. Svâti Srî Râma Varma Mahârâjah. — 1 0 0

स्यानानन्दूरपुरवर्णनप्रबन्धः (Kavya) Syânandûrapuravarnanaprabandha by H. H. Svâti Sri Râma Varma Mahârâjah, with the commentary Sundarī of Râjarâja Varma Koil Tampurân. — 2 0 0

Trivandrum Sanskrit Series.

No.Title & DescriptionRS.AS.P.
No. 1—दैवम् (Vyâkaraṇa) by Deva with Purushakâra of Krishnalîlâsukamuni.100
No. 2—अभिनवकौस्तुभमाला-दक्षिणामूर्तिस्तवौ by Krishnalîlâsukamuni.020
No. 3—नलाभ्युदयः (Kâvya) by Vâmana Bhatta Bâna (Second Edition).040
No. 4—शिवलीलाणर्वः (Kâvya) by Nîlakantha Dîkshita.200
No. 5—व्यक्तिविवेकः (Alankâra) by Mahima Bhatta with commentary2120
No. 6—दुर्घटवृत्तिः (Vyâkaraṇa) by Saranadeva.200
No. 7—ब्रह्मतत्त्वप्रकाशिका (Vedânta) by Sadâsivendra Sarasvatî240
No. 8—प्रद्युम्नाभ्युदयम् (Nâtaka) by Ravi Varma Bhûpa.100
No. 9—विरूपाक्षपञ्चाशिका (Vedânta) by Virûpâkshanâtha with the commentary of Vidyâchakravartin.080
No. 10—मातङ्गलीला (Gajalakshana) by Nîlakantha.080
No. 11—तपतीसंवरणम् (Nâtaka) by Kulasekhara Varma with the commentary of Sivarâma240
No. 12—परमार्थसारम् (Vedânta) by Bhagavad Âdisesha with the commentary of Râghavânanda.080
No. 13—सुभद्राधनञ्जयम् (Nâtaka) by Kulasekhara Varma with the commentary of Sivarâma.200

2

RS. AS. P.

No. 14—नीतिसार: (Nîti) by Kâmandaka, with the commentary of Sankarârya. 3 8 0

No. 15—स्वप्नवासवदत्तम् (Nâtaka) by Bhâsa. (Second Edition). 1 8 0

No. 16—प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (Nâtaka) by Bhâsa. 1 8 0

No. 17—पञ्चरात्रम् Do. Do. 1 0 0

No. 18—नारायणीयम् (Stuti) by Nârâyana Bhatta with the commentary of Desamangala Vârya. 4 0 0

No. 19—मानमेयोदय: (Mîmâmsâ) by Nârâyana Bhatta and Nârâyana Pandita. 1 4 0

No. 20—अविमारकम् (Nâtaka) by Bhâsa. 1 8 0

No. 21—बालचरितम् Do. Do. 1 0 0

No. 22—मध्यमव्यायोग-दूतवाक्य-दूतघटोत्कच-कर्णभारोरुभङ्गानि (Nâtaka) by Bhâsa. 1 8 0

No. 23—नानार्थार्णवसंक्षेप: (Kosa) by Kesavaswâmin (Part I. 1st & 2nd Kândas). 1 12 0

No. 24—जानकीपरिणय: (Kâvya) by Chakra kavi. 1 0 0

No. 25—काणादसिद्धान्तचन्द्रिका (Nyâya) by Gangâdharasûri. 0 12 0

No. 26—अभिषेकनाटकम् (Nâtaka) by Bhâsa. 0 12 0

No. 27—कुमारसम्भव: (Kâvya) by Kâlidâsa with the two commentaries, Prakâsikâ of Arunagirinâtha and Vivarana of Nârâyana Pandita (Part I. 1st & 2nd Sargas). 1 12 0

No. 28—वैखानसधर्मप्रश्न: (Dharmasûtra) by Vikhanas. 0 8 0

No. 29—नानार्थार्णवसंक्षेप: (Kosa) by Kesavaswâmin (Part II. 3rd Kânda). 2 4 0

No. 30—वास्तुविद्या (Silpa). 0 12 0

No. 31—नानार्थार्णवसंक्षेप: (Kosa) by Kesavaswâmin (Part III. 4th, 5th & 6th Kândas). 1 0 0

3

$$\text{RS. AS. P.}$$

No. 32—कुमारसम्भवः (Kâvya) by Kâlidâsa with the two commentaries, Prakâsikâ of Arunagirinâtha and Vivarana of Nârâyana Pandita (Part II, 3rd, 4th & 5th Sargas) 2 8 0

No. 33—वाररुचसंग्रहः (Vyâkarana) with the commentary Dîpaprabhâ of Nârâyana. 0 8 0

No. 34—मणिदर्पणः (शब्दपरिच्छेदः) (Nyâya) by Râja chûdâmanimakhin. 1 4 0

No. 35—मणिसारः (अनुमानखण्डः) (Nyâya) by Gopînâtha. 1 8 0

No. 36—कुमारसम्भवः (Kâvya) by Kâlidâsa with the two commentaries, Prakâsikâ of Arunagirinâtha and Vivarana of Nârâyana Pandita (Part III. 6th, 7th & 8th Sargas). 3 0 0

No. 37—आशौचाष्टकम् (Smriti) by Vararuchi with commentary. 0 4 0

No. 38—नामलिङ्गानुशासनम् (Kosa) by Amarasimha with the commentary Tîkâsarvasva of Vandyaghatîya Sarvânanda (Part I. 1st Kânda). 2 0 0

No. 39—चारुदत्तम् (Nâtaka) by Bhâsa. 0 12 0

No. 40—अलङ्कारसूत्रम् (Alankâra) by Râjânaka Srî Ruyyaka with the Alankârasarvaswa of Srî Mankhuka and its commentary by Samudrabandha. 2 8 0

No. 41—अध्यात्मपटलम् (Kalpa) by Âpastamba with Vivarana of Srî Sankara Bhagavat Pâda. 0 4 0

No. 42—प्रतिमानाटकम् (Nâtaka) by Bhâsa. 1 8 0

No. 43—नामलिङ्गानुशासनम् (Kosa) by Amarasimha with the two commentaries, Amarakosodghâtana of Kshîraswamin and Tîkâsarvaswa of Vandyaghatîya Sarvânanda (Part II. 2nd Kânda 1—6 Vargas). 2 8 0

4

RS. AS. P.

No. 44—तन्त्रशुद्धम् (Tantra) by Bhattâraka Srî Vedottama. 0 4 0
No. 45—प्रपञ्चहृदयम् (Prapanchahridaya). 1 0 0
No. 46—परिभाषावृत्तिः (Vyâkarana) by Nîlakantha Dîkshita. 0 8 0
No. 47—सिद्धान्तसिद्धाञ्जनम् (Vedânta) by Srî Krishnânanda Sarasvatî. (Part I.) 1 12 0
No. 48— Do. Do. (Part II.) 2 0 0
No. 49—गोलदीपिका (Jyotisha) by Parameswara. 0 4 0
No. 50—रसार्णवसुधाकरः ( Alankâra ) by Singa Bhûpâla. 3 0 0
No. 51—नामलिङ्गानुशासनम् (Kosa) by Amarasimha with the two commentaries, Amarakosodghâtana of Kshîraswâmin and Tîkâsarvaswa of Vandyaghatîya Sarvânanda (Part III. 2nd Kânda 7—10 Vargas) 2 0 0
No. 52—नामलिङ्गानुशासनम् (Kosa) by Amarasimha with the commentary Tîkâsarvaswa of Vandyaghatîya Sarvânanda (Part IV. 3rd Kânda) 1 8 0
No. 53—शाब्दनिर्णयः (Vedânta) by Prakâsâtmayatîndra 0 12 0
No. 54—स्फोटसिद्धिन्‍यायविचारः (Vyâkarana) 0 4 0
No. 55—मत्तविलासप्रहसनम् (Nâtaka) by Srî Mahendravikramavarman. 0 8 0
No. 56—मनुष्यालयचन्द्रिका (Silpa). 0 8 0
No. 57—रघुवीरचरितम् (Kâvya). 1 4 0
No. 58—सिद्धान्तसिद्धाञ्जनम् (Vedânta) by Srî Krishnânanda Saraswatî (Part III.) 2 0 0
No. 59—नागानन्दम् (Nâtaka) by Srîharshadeva with the commentary Nâgânandavimarsinî of Sivarâma. 3 4 0
No. 60—लघुस्तुतिः (Stuti) by Srî Laghubhattâraka with the commentary of Srî Râghavânanda 0 8 0

5

RS.AS.P.
No. 61—सिद्धान्तसिद्धाञ्जनम् (Vedânta) by Srî Krishnânanda Sarasvatî (Part IV.)180
No. 62—सर्वमतसंग्रहः (Sarvamatasangraha).080
No. 63—किरातार्जुनीयम् (Kâvya) by Bhâravi with the commentary Sabdârthadîpikâ of Chitrabhânu (1, 2 and 3 Sargas).280
No. 64—मेघसन्देशः (Kâvya) by Kâlidâsa with the commentary Pradîpa of Dakshinâvartanâtha.100
No. 65—मयमतम् (Silpa) by Mayamuni.380
No. 66—महार्थमञ्जरी (Darsana) with the commentary Parimala of Maheswarânanda.280
No. 67—तन्त्रसमुच्चयः (Tantra) by Nârâyana with the commentary Vimarsini of Sankara. (Part I. 1–6 Patalas)340
No. 68—तत्त्वप्रकाशः (Agama) by Sri Bhojadeva with the commentary Tâtparyadîpikâ of Srî Kumâra.200
No. 69—ईशानशिवगुरुदेवपद्धतिः (Tantra) by Isânasivagurudevamisra (Part I. Sâmânyapâda).180
No. 70—आर्यमञ्जुश्रीमूलकल्पः (Part I).280
No. 71—तन्त्रसमुच्चयः (Tantra) by Nârâyana with the commentary Vimarsini of Sankara (Part II. 7—12 Patalas).380
No. 72—ईशानशिवगुरुदेवपद्धतिः (Tantra) by Isanasivagurudevamisra (Part II. Mantrapada)400
No. 73—ईश्वरप्रतिपत्तिप्रकाशः (Vedanta) by Sri Madhusudanasarasvati040

CC-0. Agamnigam Digital Presevation Foundation, Chandigarh

6

RS.AS.P.
No. 74— श्रीयाज्ञवल्क्यस्मृतिः (Dharmasâstra) with the commentary Bâlakrîdâ of Visvarûpâchârya. (Part I—Âchâra and Vyavahâra Adhyâyas)400
No. 75—शिल्परत्नम् (Silpa) by Srîkumâra (Part I).340
No. 76—आर्यमञ्जुश्रीमूलकल्पः (Part II).340
No. 77—ईशानशिवगुरुदेवपद्धतिः by Isanasivagurudavamisra (Part III. Kriyapada 1—30 Patalas).340
No. 78—आश्वलायनगृह्यसूत्रम् with the commentary Anavila of Haradattacharya.500

Apply to:—

The Agent for the sale of
Government Sanskrit Publications,
Trivandrum.