बौधायन श्रौतसूत्रम् (कृष्ण यजुर्वेद तैत्तिरीय शाखा - सम्पूर्ण प्रश्न एवं श्रौत-याग कल्प सटीक)

३६० बौधायनश्रौतसूत्रम् । [ २० । २५ । ] चित्रद्राथंतरः सन्विस्तंत्सुद्राः पशवो ऽतिरेदुः१ । सोमो वा एतदतिरिच्यमान इयाय२ । ते३ देवा३ अब्रुवन्नप्रोवी अयम- त्यरेचि तस्य को याम इति । तदप्रोर्यामस्याप्रोर्यामत्वं । तस्मा एतान्यतिरिक्तस्तोत्राण्यवकल्पयां चक्रुस्विष्टद्धोतुर्जराबो- धीयं पञ्चदशं मैत्रावरुणस्य सौहविषं३ सप्तदशं ब्राह्मणा- ५ च्छंसिन उद्वंशीयमेकविंशमच्छावाकस्य वारवन्तीयं । तद् वा आहुर्यदच्छावाकचमसमन् यज्ञः संतिष्ठेतानं यज्ञं गरुये- र्देथो हान्नं यजमानो गामुकः४ स्याद्धोत्र एव स्तुवीरन्हो- तानुशꣳस्यात्तथा मध्यतो यज्ञः समाधीयत५ इति । तद् वा आहुः सर्वाण्येवाश्विनानि सुतशस्त्राणि स्युर्यद्वै६ किंच७ १० रात्रिमूपातिरिच्यते सर्वं तदाश्विनमिति८ न्वेकर्मयापरं चित्र- १ The MSS. of the text seem all to be corrupt : ॰तिसेदु Tr ; तिच्छेतुः M (if I see right !) ; तिसेतुः all the other MSS. ; व्यतिसेदुरति- क्रामन्तीत्यर्थः Bhav. (read ॰क्रामन्तो॰). २ Thus M ; रयायतेतंदेवा BUD ; द्यायतंत्रेवा Be; द्वाप्तवेत्तं देवा B ; द्याववेतं Tr. ३ सौहविषं सप्त० MH ; सौभरन्वित्तविषं सप्त० UD ; सौ (सो) भरन्विविंश- सप्त० Be Be 7 ; सौभरंन्विएकविंशसप्त० B ; सौषध्वं सप्त० Tr. ४ Thus M only ; कामुकः all the other MSS. ५ Thus MHTr Keś. ; समापयत the other MSS. ६ Thus all the MSS. ; तद्य (i. s. o. यद्व) Karmānta (one MS. यदि) Keś. and Rudr. on Āp. XIV. 4. 15. ७ किंचन M. ८ Some of the MSS. again द्वतौ : read perhaps ॰मिनोत्वेक ॰ ।

..."? No. Wait! Could it be "अन्ववस्थायोत्पनीय"? What is "उत्पनीय"? उत्-पू (to purify) -> gerund is उत्पूय. Causative gerund: उत्पाव्य. What about उत्पनीय? उत्पनीय is an adjective/gerundive (उत्-पन् or उत्-पू?). Wait, could it be "उत्पूय"? Look at the character after 'त्': It is 'पू'? It has a loop, a vertical stroke, and an 'ū' matra curving down to the right, exactly like 'पू' in 'पूर्वाग्नि'! Wait, does it have an 'ee' matra? Look at the top: between 'त्पू' and 'य', is there an 'ee' matra? No, there is a candrabindu over 'य'! Wait, what is between 'त्पू' and 'य'? Nothing! It's just 'त्पू' and 'यꣵ'! Wait, then what was I reading as 'नी'? Ah! There is NO 'नी'! Wait, let's look at the space: "त्पूयꣵ" Wait, let's look at the width of the word: पू - र्वा - ग्नि - म - न्व - व - स्थ - त्यु - त्प - नी - य ? Wait, count the glyphs from the beginning of line 8:

1. सु
2. प

! It is चतुष्टयीरपः! Wow, fantastic! चतुष्टयीरपः समवनीयाभिषिञ्चति ॥ १६ ॥and the margin has५`.

Line 7: या दिव्या आपः पयसा संबभूवुर्या अन्तरिक्ष उत पार्थि- Line 8: वीर्याः । तासां त्वा सर्वासाग्ँ रुचाभिषिञ्चामि वर्चसा ॥ अभि Line 9: त्वा वर्चसासिचं दिव्येन पयसा सह । यथासा राष्ट्रवर्धनस्तथा Line 10: त्वा सविता करत् ॥ इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्समुद्रव्यचसं गिरः । Line 11: रथीतमग्ँ रथीनां वाजानां सत्पतिं पतिम् ॥ वसवस्त्वा पुर- १० Line 12: स्तादभिषिञ्चन्तु गायत्रेण छन्दसेति पुरस्तादैता एव तिस्रो Wait, look at line 12: पुरस्तादैता or पुरस्तादेता? Let's look at पुरस्तादेता: Is it दे or दै? Look at line 12: पुरस्तादेता! It has ONE slant े! Wait, look at line 14: `दक्षिणत॑ एता एव तिस्रो ऽनुद्रुत्यादित्यास्त्वा

mark before ³: There is इत्यातो ' ³! That's an avagraha or an apostrophe! Wait, could it be इत्यातो? Wait, look at the letter after त्या: Is it तो? Yes, तो. Wait, what is before तो? त्या! Wait, could it be इत्यातो? But why does footnote 3 say: ३ Thus Be U; ०वृधन्नित्यानितातो B; ०वृधन्नित्यस्य सतो Be 7 D; M om. [something]? In footnote 3: "३ Thus Be U; ०वृधन्नित्यानितातो B; ०वृधन्नित्यस्य सतो Be 7 D; M om. सातो ।" Wait, if Be U has ०वृधन्नित्यातो (or इत्यातो), then "Thus Be U" means the reading in the text is from Be and U! Look at line 9: विश्वं श्रवोवृधन्नित्यातो ' ³ Yes! विश्वं श्रवोवृधन्नित्यातो ' ³ ऽथ⁴ धनुरधिज्यं⁵ कुरुते परि मा Wait, is there an apostrophe after इत्यातो? Yes, इत्यातो ' ³.

*   Line 10:

खिष्टकृतः खिष्ट-" Line 5: "५ वत्यार्वचात्सा २ एतच्छृतं ३ ददात्यथैनं विमितेनाभिविघ्नन्ति ४ '" Line 6: "तस्योत्तराधे दुन्दुभिमासञ्जयति ' तमसंख्यात्यादित्य आघ्नन्त्येनन्" (or "आघ्नन्त्येन '") Wait, look at footnote 5 again: "५ Thus M ; चराजट० Be BU ; चमांग्र० Be 7 D." Could that mark at the end of line 6 be the start of footnote 5? Wait! Look at the number 5 in footnote: "५". Look at the mark at the end of line 6: it's NOT a 5. Wait, let's look at the character at the very end of line 6: It's an 'न्' with virama! Like: "आघ्नन्त्येनन्" or "आघ्नन्त्येन्"? Wait, look at the letter before it: 'त्ये'. Then 'न'. Then another 'न्'? Wait, could it be "आघ्नन्त्येनम्"? Let's look at the letters: आ (ā) घ्न (ghna) न्त्ये (ntye) न (na) Wait, above 'न', there is an acute accent/tick '! And to the right of

Here is the complete, line-by-line transcription of the page into clean Devanagari:

मुपतिष्ठत उदसावेतु सूर्य उदिदं मामकं वचः । उदिहि देव सूर्य सह वग्मुना मम । अहं वाचो विवाचनं मयि वागस्तु धर्णसिरिति॑ । राजगृहान्निप्रव्रजतो ऽनुमन्त्रयते यन्तु नद्यो वर्षन्तु पर्जन्याः सुपिप्पला ओषधयो भवन्तु । अन्नवता- मोदनवतामामिच्छवतामेषाꣳ राजा भूयासमिति॑ ॥ १८ ॥ ५ अथैतद्द्वादशाहं १ व्रतं चरति॑ । स यदि प्राङ् वोदङ् वोच्चरति चार्मपक्षीभ्यां क्षौमं वसानो॑ ऽथ यदि दक्षिणतः पश्चाद्वा वैयाघ्रीभ्यां वृष्णिवाससं वसानो॑ ऽथ द्वादशसु व्युष्टासु द्वे स्रुवाहुती जुहोति ये केशिनी नर्त इति द्वाभ्यामथ प्रोष्ठमा॑- रोहत्यारोह॑ प्रोष्ठं विषहस्व॑ शत्रूनित्यथास्य शिरः प्रमन्दयति २ १० यत्सीमन्तं कङ्कतस्ते

३६६ वैखानसश्रौतसूत्रम् [ १८ । १६, २० । ] आतिथ्यं परमतामियामिति ' ततो वै स आतिथ्यं परम- तामैद्यः कामयेतातिथ्यं परमतामियामिति स एतेन यज्ञक्रतुना यजेतातिथ्यꣲ हैव¹ परमतामेति ' ॥ १६ ॥ पञ्चमः ॥ सद्यस्क्रिया यक्ष्यमाणो भवति ' स यूपं च वृक्षं छेदयति ५ लाङ्गलं चैषां यूपस्य कारयति लाङ्गलं लाङ्गल्यस्य ' तौ सङ्घत्य भुञ्जते वा नि² वा² दधत्यथैतत्पुरस्तादेव जुष्टे देवयजने वेदिसंमितं विमितं³ कारितं भवति ' तदेतेन लाङ्गलेन⁴ परिहार्य⁴ कर्षयति ' तस्मिञ्जघन्यवाप्यान्यवान्वाप- यित्वा⁵ परिघातयत्यथास्यैते रथा उपकॢप्ता भवन्ति चतुर्युक् १० प्रष्टिवाही दियोग⁶ श्यूरिरिति⁶ ' तेषु काल एव दधि- ' वितानान्यासञ्जयन्ति ' स ग्रीष्मस्य जघन्याहःसु प्रजहितेषु यवेष्वृत्विजः पदेनाज्ञापयत्यैष्या वा मा याजयिष्यथ भक्तं वा वः कारयिष्यामीति⁷ ' तेषूपसमेतेषु काल एव प्रातरग्निहोत्रं जुहोत्युपसंगच्छन्त एनमेत ऋत्विजो ' ऽथैनानाह सद्यस्क्रिया १५ मा याजयतेति ' तं तथेतीतरे प्रत्याहुस्तस्मै तदानीमेव १ एव om. M. २ Thus M only ; न वा दधत्य• Be ; न वा दधात्य• BU ; निदधाति वा Be 7 DU (bis). ३ om. M. ४ Thus MUDB Be 7 ; •ङ्गेनापरि• Be U (bis). ५ Thus M ; तस्मिन्नौडौन् यवान्वावापयित्वा Be 7 DU ; तस्मिन् जघन्यवा- पान्यवान्वापयित्वा Be; तस्मिन्नौडौन्यवान्वापयित्वा B. ६ Thus M ; दियुग्भ्युरि• the other MSS. ७ Thus M ; करिष्यामीति the other MSS. CC-0. Public Domain. Vipin Kumar Collection, Deoband

`[ १८ । २० । ] ३६७ सद्यस्क्रायां १ शालां कुर्वन्ति । तं तदानीमेव तीर्थादानीय पवयित्वा दीक्षणीयामिष्टिं निर्वपति । तस्याꣳ २संस्थितायां मुष्टी चैव न करोति वाचं च न यच्छति । निदधत्यास्मा ३ एतद्धविरुच्छिष्टं व्रतभाजनमथ ४ प्रायणीयामिष्टिं निर्वपति । हविकृता वाचं विसृजते । ऽथास्मा एतद्धविरुच्छिष्टं प्रयच्छन्ति ५ । ५ व्रतभाजनमेतत्प्रसूता एवैते रथा आजिं धावन्ति । योजनं प्राङ् चतुर्युक्तैपदं ६ दक्षिणा प्रष्टिवाहो । गव्यूतिं पश्चाद्द्वियोगः ७ । क्रोशमुदक् स्थूरिरिति । ते येनयेन संगच्छन्ते तस्मा आवेदयन्ते यजते ऽयमसावामुष्यायणो ऽमुष्य पुत्रो ऽमुष्य पौत्रो ऽमुष्य नप्ता सद्यस्क्रियेत्यायन्ति रथा । आगतेषु रथेषु यदि नालेषु

३६८ बौधायनश्रौतसूत्रम् [ १० । २१ । ] अथ प्रायणीयेन चरति॑ प्रायणीयेन चरित्वा पदेन चरति॑ पदेन चरित्वा त्रिवत्सेन साण्डेन वत्सतरेण राजानं क्रीणोत्यातिथ्यं निर्वपत्यातिथ्येन प्रवर्त्यैकगणा उपसदो भवन्ति॑ १मध्यमयोपसदा प्रवर्त्योत्तरवेद्यै काले खलेवालीं२ मापयत्यथा- ५ नडुहः संयुज्य यवाग्रकृत्य३ मृणन्ति॑ यवपुरीषैवोत्तरवेदि- र्भवत्यथ मध्ये ऽनडुहः संयुज्य प्राचो यवान्प्रष्टृहन्तो४ यन्ति॑ यवबर्हिरेवैषा महावेदिर्भवत्यथाहवनीयं प्रणयत्याहवनीयं प्रणीय सदोहविर्धाने संमिनोति॑ सदोहविर्धाने संमित्याग्नी- षोमौ प्रणयत्यग्नीषोमौ प्रणीय वसतीवरीर्गृह्णाति॑ तास्तदानी- १० मेव परिहृत्य प्रातरनुवाकमुपाकरोति॑ परिहिते प्रातरनुवाके ऽपो ऽच्छैत्यद्भिरुदैत्यग्निष्टोमं क्रतुमुपैति॑ प्रसिद्धो ऽभिषवः॑ प्रसिद्धं ग्रहा गृह्यन्ते॑ समानं कर्माश्विनाद्ग्रहादाश्विनं ग्रहं गृहीत्वा तिस्रो रशना आदाय लाङ्गल्यामभ्यैति॑ तस्यै कटे परमिव चषालभाजनं भवति॑ शकलान्तां५ लाङ्गल्यामुत्सृज्याथै- १ All the MSS. exc. M have तन् before मध्यमयो० । २ M reads कछां i.s.o. खलेवालीं; are we to correct उत्तरवेद्यै काले खलां मापयति ? But then somewhere the words खलेवाली यूपो भवति must have fallen out, cp. the Karmānta. ३ Thus M; प्रकृत्यमृष्णंति B; प्रकृत्यमृष्णंति Be; प्रष्टत्यमृष्णंति U; प्रहृणंति U (bis); Be 7 D om. this passage. ४ प्रस्टष्णंतो M; प्रष्टहंतो all the other MSS; read perhaps प्रस्पृष्णंतो ? ५ Uncertain reading; शकलांतां M Be U (bis); सचषालांतां Be 7 DU; सचरालांता B.

्, dual: अन्वञ्चौ! * Look at the characters: ऽ + न्व + ञ्चा + वि + त + रे? * Wait! Look closely at: ऽनूचौ इतरे vs ऽन्वञ्चावितरे! * Let's re-examine image line 3: प्रपद्यते² ' ऽनूचौ इतरे? Wait, look at ऽ: yes, ऽ. Next: नू? It has a vertical stem, a middle loop न, and a down-curve ू... wait, or is it न्व? Wait, look at the next letter: चौ? It is च with diphthong ौ? Wait, look at इतरे: इ त रे! There is a space between ऽनूचौ (or whatever it is) and इतरे! Wait, is it ऽनूचौ इतरे? Wait! Dual of अनूची (fem)? But it's masc? "अध्वर्युः प्रथमया प्रपद्यते, अन्वञ्चावितरे"? Wait, what if it's ऽनूची इतरे? Look at the matra: it has TWO strokes on top: ौ! Wait, is it `ऽनूचौ

ऽङ्गिरस आदित्यानभिप्रजग्मुरग्निना¹ दूतेन श्वःसुत्या न इत्य॑थास्माकमद्यसुत्येति ॥ २२ ॥ आदित्याः प्रोचुस्तेषां नस्त्वꣳ होतेति ' ते ऽमुमादित्यमश्वꣳ श्‍वेतं भूतं दक्षिणां निन्यिरे² हिरण्याभिभूतरण्वनं³ ' तस्मात्सद्य- स्किये श्‍वेताश्वो दक्षिणा हिरण्याभिभूतरण्वनो ' यच्छ्‍वेताश्व आदित्यस्य तद्रूपमे॑व यद्धिरण्याभिभूतरण्वनो रश्मीनां तत्त॑स्य त्रिवृतः सतश्चतुर्विꣳशौ माध्यंदिनार्भवौ भवत॑श्चतुश्चत्वारिꣳशꣳ होतुः पृष्ठं' चतुर्विꣳशमग्निष्टोमसाम ' त्रिवृदन्यत्सर्वꣳ ' श्‍वेतमश्वं ददात्य॑नुक्रिया यक्ष्यमाणो⁴ व्रीहिषु दीक्षते ' स द्व्यहेन संतिष्ठत औपवसथ्यादेकमहः⁵ सुत्यमेकमहस्त॑स्य त्रिवृत एव सतश्चतुश्चत्वारिꣳशौ माध्यंदिनार्भवौ भवत॑श्चतुश्चत्वारिꣳशꣳ होतुः पृष्ठं' चतुश्चत्वारिꣳशमग्निष्टोमसाम ' त्रिवृदेवान्यत्सर्वꣳ ' श्‍वेतां वडबां ददाति ' परिक्रिया यक्ष्यमाणो माषेषु दीक्षते ' स त्र्यहेण संतिष्ठत आ क्रयादेकमहरौपवसथ्यादेकमहः⁶ सुत्यमेकमहस्त॑स्य त्रिवृत एव सतो ऽष्टाचत्वारिꣳशौ माध्यं- दिनार्भवौ भवतो ' ऽष्टाचत्वारिꣳशꣳ होतुः पृष्ठम॑ष्टाचत्वारिꣳ-

१ •प्र• found in M only. २ Thus M; all the other MSS. more or less corrupt. ३ Thus here and infra all the MSS.; are we to read ॰भिहित॰ i.s.o. ॰भिभूत॰ ? ४ All MSS. exc. M ins. भवति । ५ औपवसद्याद्• or औपवसथ्याद्• MSS. ६ Thus M, औपवसद्याद्• the other MSS.

: there is a superscript ३! Yes, यत्खुर्यावुपानहौ३ धारयति नेद्दीक्षितः! Wait, look at line 14: वादस्य तद्रूपम॑थ यत्खुर्यावुपानहौ३ धारयति नेद्दीक्षितः`

Line 15: खन्नमेध्यमधितिष्ठानीति४ तत्त॑स इ वा एतद्रूपस्य यज्ञस्य Wait! Let's read line 15 carefully: First word: खन्नमेध्यमधितिष्ठानीति४ or खन्नमेध्यम...? Wait, look at footnote 4: ४ Thus Be 7 ; •निष्ठानीति M. In text: खन्नमेध्यमधितिष्ठानीति४! Wait, is it खन्न or कन्न or सन्न? Look at the first letter: It has a loop on left, then vertical: ख! खन्नमेध्यम्? Wait, or कन्न? No, खन्न - from root खन् (dug up)? No, खन्नम् = "dug-up soil is unholy/holy"? Or कन्नमेध्यम्? Wait, BSS 18.24: "नेद्दीक्षितः सन्नमेध्यमधितिष्ठानीति" or "खन्नमेध्यम्"? Let's look at the letter

/ apostrophe / vertical tick mark? In Devanagari typography of Bibliotheca Indica (Caland's Baudhayana Srauta Sutra), it is an inverted comma or vertical stroke: ' or ˈ. Usually represented as ' or ˈ or ।. But here it's clearly a high tick '. Let's use ' (or ˈ). Standard single quote ' is very clean and readable.

Let's double check line 3: "किंकरावताना³ धिष्ण्या ' बन्धुरं⁴ पत्नीशालग् ' रथो[पस्थो]" Wait, look at "रथोपन्यो" vs "रथो[पस्थो]": Let's look at the letters: र, थ, ो, प, [ ? ], ो. Is it definitely "रथो[पस्थो]"? Wait, could it be "रथो[पस्थो]"? Look at the cluster: There is a 'प' and then 'स्थ' with 'ो'. Let's compare 'स्थ' with 'स्थ' in "व्रात्यावस्थितस्य" in line 12: In line 12: "व्रात्यावस्थितस्य" -> स्थि! Look at the 'स्थ': it has a 'स्' loop on the left, connected to 'थ' on the right! Now look at line 3: प followed by: a 'स्' loop on the left, connected

Here is the line-by-line transcription of the page into Markdown in Unicode Devanagari, maintaining the exact text, markings, and footnotes from the printed edition:

एकाहाः व्रात्यस्तोमः [ १८ । २५ । ] बौधायनश्रौतसूत्रम् । ३७३ विच्छिन्नसोमपीथ इव ह्येषो ऽनाग्न्यान्'स्तेषां ये ऽनाहिताग्नयस्ते यथागृहं विपरेत्याग्नीनाधाय त्रयस्त्रिꣳशतात्रयस्त्रिꣳशता दक्षिणाभि स्थपतिमुपसमायन्ति ' तेषां ब्रह्मबन्धुरमागधो मागधवाक्यो ब्रह्मबन्धुरपुꣳश्चलू पुꣳश्चलूवाक्या जरत्कद्रथो जरत्प्रयोग्याभ्यां¹ युक्तो ' वृद्धो वा एष यो ब्रह्मबन्धुरमागधो ५ मागधवाक्यो ' वृद्धा ब्रह्मबन्धुरपुꣳश्चलू पुꣳश्चलूवाक्या ' वृद्धो जरत्कद्रथो जरत्प्रयोग्याभ्यां¹ युक्तो ' वृद्धेनैव वृद्धं निरवदयते तदेतद्व्रात्यधनꣳ समवग्राणꣳ दण्डोपानह

सौम्य" - wait, there is no visarga after सौम्य, or is there? Wait, look at "बुधः सौम्य": After बुध there is a visarga: "बुधः". After सौम्य: no visarga, just "सौम्य".

स्थपतिरासोथो हैतेन कुरुब्रह्मणां पुत्रा ईजिरे ' तेषामोपो- Wait, "कुरुब्रह्मणां" or "कुरुब्राह्मणां"? Look at line 8: "कुरुब्रह्मणां" - 'ब' with '्र' and 'ह्म' = कुरुब्रह्मणां.

दितिर्गौपालायनो वैयाघ्रपद्य स्थपतिरास ' तेन हेड्डा पञ्चा- Wait, "वैयाघ्रपद्य" or "वैयाघ्रपद्यः"? Look at line 9: "वैयाघ्रपद्य स्थपतिरास ' तेन हेड्डा पञ्चा-" Wait! Is it "हेड्डा" or "हेड"? Let's look closely at "हेड्डा": ह + े = हे. Then ड् + डा? Wait! In Vedic / Caland: "तेन हेड पञ्चालाग्व्रात्या" or "तेन हेड्डा पञ्चा-"? Look at the character: हे + ड् with another ड below it = ड्डा? Wait, look at the letter: It'

... ततो, the MSS have तथाश्चैयस्त्रात्ततो! Where is the footnote callout ३in the text? Look afterहैवास: is that a printed ३? Wait, in line 3: तथाhas something superscript, thenहैवासhas something superscript, thenततोhas something superscript. Wait, let's look atतथा: there is a pencil९(or deletion/insertion mark?). Wait, look atहैवास: there is an apostrophe '? Wait, let's compare with other lines: Line 1: निर्दिदेशेति' १-> prime then footnote 1. Line 2:इति' ।-> prime then danda. Line 3:भविष्यतीति' ।-> prime then danda. Then:तथा... wait, look at the character afterतथा: It is ९or१? It's in pencil. Then हैवास: look at the character after हैवास: it's '(prime) with a pencil mark over it! Thenततो: look after ततो`: there is a pencil mark? Wait, what about the printed footnote markers for 3 and 4? Where is footnote marker 3 printed in the text? Wait! Look at

उपह्वयः ३७६ बौधायनश्रौतसूत्रम् । [ १८ । २८ । ] अथ वै भवति देवा वै यद्यज्ञे ऽकुर्वत तदसुरा अकुर्व- तेति॑ स ईक्षां चक्रे प्रजापतिः कथं॑१ न्वहमसुरैर्देवान्व्यावर्तये- यमिति॑ स एतं यज्ञक्रतुमनिरुक्तमुपहव्यमपश्यत्त॑स्मिन्नेनानुपा- ह्वयतेति॑ स यत्राह प्रातर्यावभ्यो देवेभ्य इति मरुद्भ्यः ५ प्रातर्यावभ्यो देवेभ्य इति तन्नाह्वय यत्राह सोमः पवत इतौन्दुः पवत इति तन्नाह्वय यत्राह्वेन्द्राय पुरोडाशानामिति शक्राय पुरोडाशानामिति तन्नाह्वय यत्राह वायव इन्द्रा- वायुभ्यामिति नियुत्वते शक्रनियुद्भ्यामिति तन्नाह्वय यत्राह मित्रावरुणाभ्यामित्युतायुभ्यामिति तन्नाह्वय यत्राहाश्विभ्या- १० मिति नासत्याभ्यामिति तन्नाह्वय यत्राह्वेन्द्राय सोमानिति शक्रायेन्दूनिति तन्नाह्वय यत्राह्वेन्द्राग्निभ्यामिति शक्रजात- वेदोभ्यामिति तन्नाह्वय यत्राह विश्वेभ्यो देवेभ्य इति मरुद्भ्यो विश्वेभ्यो देवेभ्य इति तन्नाह्वय यत्राह्वेन्द्राय मरुत्वत इति शक्राय गणवत इति तन्नाह्वय यत्राह महेन्द्रायेति महते १५ शक्रायेति तन्नाह्वय यत्राहादित्येभ्य इति महद्भ्य आदित्येभ्य इति तन्नाह्वय यत्राह वनस्पतय इति वनर्नृपाय्येति२ तन्नाह्वय यत्राह देवाय सवित्र इति महते३ देवाय सवित्र इति तन्नाह्वय यत्राह विश्वेभ्यो देवेभ्य इति महद्भ्यो विश्वेभ्यो देवेभ्य १ कथमन्वहमसु० M ; कथमन्वहमसु० Be 7 D ; कथयन्वहमसु० Be BU. २ Conjecturally ; वनेर्पापायेति M ; वनेनद्यपयेति Be 7 D ; वनेनव्यषयेति BU ; वनेनर्षापायेति Be. ३ Thus M ; समहते Be 7 Be D , ममकृते BU.

इति तत्राह्वाथ यचाह देवानां पत्नीभ्य इति महतीभ्यो देवानां पत्नीभ्य इति तत्राह्वाथ यच्चाहेन्द्राय हरिवत इति शक्राय मघवत इति तत्राह ˈ धाना दन्दुभ्य१ इत्यु हैके संप्रदिशन्ति ˈ ॥ २८ ॥ तदेतदर्वागेव यज्ञायज्ञियस्य२ स्तोत्राद्यज्ञायज्ञियस्य वाव३ ५ स्तोत्रे स तां निरुवाच ˈ तꣳ ह्यासुर उपेक्षामेव चक्रिरे किं वा वै करोति४ किं वा नेति ˈ स यदा विदां चकार न वा इम एतर्हि पापभद्रयोरौहत इति तदेनां निरुवाच देवो वो द्रविणोदा इति ˈ प्रजापतिर्वै देवो द्रविणोदाः ˈ पूर्णां विवष्ट्वासिचमिति ˈ पूर्णा मुदञ्चत्यासिचमिति५ तद्युद्वा १० सिञ्चध्वमुप वा पृणध्वमित्यास्य कामंकामं पूरयाध्वा इति तदादिद्वो देव ओहते इति ˈ साध्येभ्यो देवेभ्यः प्रजापतिः कामंकाममूहते६ ˈ सप्तदश स्तोमो भवति७ ˈ सप्तदशः प्रजापतिः ˈ प्रजापतेराप्त्या ˈ अश्वो ऽसितशृङ्गर्दक्षिणा८ ˈ प्राजा- १ Thus M Be; दुंदुभ्य the other MSS. २ ०यज्ञीयस्य M Be. ३ om. all exc. M. ४ करोत३ी (sic!) M; indication of pluti? ५ मुदचत्य० B Be U; द्युदचत्य० Be 7; मुदचत्य० D; मुदचंत्य० M.-- ष्वसिच० BUD; ष्वासिच० M; ष्वासिष० Be 7 (pr. m.) Be; ष्वासिचत्त० Be 7 (sec. m.). ६ Uncertain reading, ०मूहंतं M; मूहंत: the other MSS. ७ स्तोमा भबंति M; स्तोमो भवति the other MSS. ८ डिनायुर्दक्षि० i.s.o. ऽसितशृंग्दक्षि० all the MSS. exc. M. 48

३७८ बौधायनश्रौतसूत्रम् । [१८ । २६ ।] पत्न्यो वा? अग्र्यः? १ प्रजापतेरनुरूपत्याय॑ । यः पाप्मना भ्रातृव्येण व्याविवृत्सेत॑२ स एतेन यज्ञक्रतुना यजेत॑ । व्येव पाप्मना भ्रातृव्येणावर्तत॑ । इन्द्रो वृत्रꣳ हत्वा परां परावतमगच्छदपाराधमिति मन्यमानस्तं देवा यज्ञेनान्वैपुस्ते३ ५ प्रातमाशिरं४ दुहां? चक्रिरे४ भूयो भागधेयं भूयसीं प्रीति- मभ्युपावर्त्स्यतीति५ वदन्तः॑ । स ह प्रातःसवने नाजगाम॑ । ते६ सर्व एव प्रातःसवनस्य भक्षयां चक्रुः७ । को ह्यपेन्द्रस्य८ सोमस्य भक्षयिष्यतीति॑ । तꣳ संतिष्ठमाने प्रातःसवने ऽच्छावाकस्य शस्त्रं प्रति९ जचुस्ते१० । सर्व एव चमसाध्वर्यव आनन्दिनो १ Thus M ; वाग्र्यः the other MSS

' प्रजापतेराप्त्यै ' गर्भिणी वडवा Wait, after प्रजापतिः, is there a quote? Yes, प्रजापतिः '

Line 13: ललामौ दक्षिणेन्द्रियं वै गर्भ ' इन्द्रियं ललामः ' सेन्द्रियाय८ ' Wait, does it say ललामौ or ललाम्यौ? ल - ल - ा - म - ी -> ललामी! Look at the i-matra on म: ललामी दक्षिणेन्द्रियं! Yes, वडवा ललामी (a mare with a blaze)! In Vedic: गर्भिणी वडवा ललामी दक्षिणा. Wait, is it "ललामी दक्षिणेन्द्रियं"? Yes: ललामी दक्षिणेन्द्रियं वै गर्भ' इन्द्रियं ललामः' सेन्द्रियाय८'

Line 14: यो ज्यान्या वोपतपता वाणिमानं नीतः स्यात्स एतेन यज्ञक्रतुना

Line 15: यजेताश्नुते हैव तीव्रतामिन्द्रो ऽकामयत वि पाप्मानꣳ हनीय

Footnotes lines: Line 16: १ Thus M only ; प्रत्यागर्तं or ०गर्न the other MSS. Line 17: २ M ins. न before दध्रिरे । Line 18: ३ प्रतिगृ० MSS. exc. M. Line 19: ४ Thus M ;