कान्हड़दे प्रबन्ध (कवि पद्मनाभ - जालोर चौहान वीरगाथा, अलाउद्दीन खिलजी से युद्ध व जौहर इतिहास)
Kanhadade Prabandha of Kavi Padmanabha with Commentary
कवि पद्मनाभ (सम्पादक: प्रो. कान्तिलाल बलदेवराम व्यास) द्वारा
९४ कान्हडदे प्रबन्ध कान्हडदेनी घरणी हती, तेह भणी लिषी वीनती । उमादे नई कमलादेवि, जइतलदे नई भावलदेवि ॥ १४९ इस्यूं कहिउं अम्ह वीतूं जेह, हवइ वीचस्यइ कालि तझ तेह । अम्हस्यूं प्रीति आणेज्यो घणी, आणइ जमारइ मोकलावणी ॥ १५० इसूं कही नवि लाई वार, राणी सवि कस्या सिणगार । चंदनकाठ आणीउ घणउ, तिहां परिवार मिलिउ तेह तणउ ॥ १५१ साहस प्रभावि एतली आहि, राणी पइठी जमहर माहि । राम राम वाणी उच्चरइ, सजन लोक सवि आंसू पिरइ ॥ १५२ १४९. कान्हडदेनी-चांन्हडदेनी A J, कान्हडदेनि C, कांहानडदेनी H, कान्हडदेनइं L. घरणी-घरणि D, घरणी H, घणी J. लिषी-लपी B D H J, सुं लिखी C. उमादे-उमादे B J, ऊंमादे D
द्वितीय खंड ९५ ॥ दूहा ॥ जल विण को जीवइ नही, जल जीवन जग मांहि। पदमनाभ पंडित भणइ, जल विण पिण न रहाइ ॥ १५३ ॥ राग सिंधूडउ ॥ सात वरसनइ माजनइ, गोरीडां दल घण घाइ । गढपति गढरोहइ पडिउ, चउपतमल्ल चहूआण माहि ॥ • ॥ द्रूपद ॥ समीयाणे सुरताणी साहण आबीयां ए ॥ १५४ कुंयरि कोडाली चेटडी, वली मेलावड कवण वलामणि । भाईलि मेद देपाडीउ, सरोवरि करिउ विणास । एह पाणी नवि पीजीइ, असुरां हवि पूगी आस ॥ समीयाणे०॥ १५५ १५३ दूहा-श्लोक A,...B J. H omits vs 153. i qr in J is: जल बिना किम जीवीइ, जल- पाणी L. विण-विणे L. जीवइ-जीवि B. नही-नहीं D. जीवन-जीवन C. जग मांहि-जग माहि A L, युग मांहि K. पदमनाभ-पद्मनाभ B D, पदमनाभि K L. पंडित-पंडित D. भणइ-भणिइ B, भणई D, भणि J. जल- जलि L. विण-विणु C. पिण-क्षिण A, पिणु C J. रहाइ-रहाई A, रहिवाइ B, रहिवाय C, रहावाय J. १५४ C omits the entire song, i.e. vss 154-158. सिंधूडउ-सींधूउ B H, सिंधूउ D, सींधूउ J, सिंधुड K, सिधूडर्ड L. वरसनइ-वरसनि B J, मासनि H. माजनइ-माजनि B, साजनइ D, माझनि H, सातलि J. गोरीडां-गोरीडा B J, गोरीडी K, गोरडी L. दल-दळि A D J K. घण-...J L. घाइ-घाई A, घाउ B J, धाय H, धंधाइ L. गढरोहइ-गढरोही B, गढरोहु J, गढरोहउ K, गढरोहो L. पडिउ-रहिउ रे B, भञ्ज D, भडिउ H, फीड J, कस्यउ K, करयौ L. चउपतमल्ल-चउपमाल A, खुपटमल्ल B, सुपतमल D J, चुपर्टिमल H, चउपतमल K, थउपतिमल L. चहूआण-चहूपाग A B, चहूआंण H, चहुआंना K. माहि-... B D L, मांहि H J. द्रूपद-...B D H J L. समीयाणे-सइवाणे A, सेचाणे B, समीआंण D, सइवाणणे H, सविआंणइ K. सुरताणी-सुरतांणी D H K, शूरिताणी L. साहण-साहण A, दल L. आबीयां-आबीया B J, आवीआं D, आवट्यां H, आवियां K, आवीयो L. ए-...B, रे K, आकणी L. १५५ कुंयरि-कुंयरि A, कूंयरि B J, नूअरी H, कुंभारि K, कुंअर L. कोडाली-चोटडी H, चेटाली J. चेटडी-छूटडी B D H K, छूटडी J, छूटली L. मेलावड-तुलाउ B, मेलावु D H J, सेलावड L. कवण- कमण D H K. वलामनि-दुला भणि B, वलामनि। समीआणे• आवली: D, वलामणि ॥ द्रूपद J. भाईलि-भाइल B, भाइलि D K, भइलइ H, भोयल L. मेद-मेदे L. देपाडीउ-देपाडिउ D, देपाडियउ K, दिपालियो ए L. सरोवरि-सइवरि B, सरोबरें D, सरोबर K, सरोवरा L. करिउ-कीउ A, कीउ J, कश्चाउ K. विणास-वणास H. K omits 155 c. एह-ए B D H J L. पाणी-पाणि D J. नवि-नहीं B, नही L. पीजीइ-पीतीई A, पीजियइ ए D, पीजउि H, पीजिणि J, पीज्यई L. असुरां-असुर B, अगूरे D H J, असुरह L. हवि-हिव B D, इइ L. पूगी-पुगी D K. समीयाणे-सइवाणे• A, सेश B, रमी• D,...H, सविआणे K, समीयाणि शूरितानी दल आवीया L.
९६ कान्हडदे प्रबन्ध जल विण पिण किम जीवीइ, जे जल जीवन जग माहि। जिणि दिनि जल नवि पामीइ, तिणि दिनि देहडी कुरुमाइ ॥ समीयाणे० ॥ १५६ पिंड प्राण हुई पाहुणा, दोइ दिवस पांच कंई सात । सांतल कहइ सुणि सुंदरी, हिव हुई ति सचराचरि बात ॥ समीयाणे० ॥ १५७ सांतल तणी अंतेउरी, नारिंगदे निरवाणि। पावकि प्रेमादे चडी, सई दलि सुणीउ सुरताणि ॥ समीयाणे० ॥ १५८ ॥ चउपई ॥ अवधि एतलइ पहुतउ काल, ग्यउ आकाशि धूम विकराल । सातल भणइ गुरज मोकलउ, पातिसाह कहसि हूं भलउ ॥ १५९ १५६ विण-विणिइ L. विण-सिण A L. विन्न-...D, नवि J. जीवीइ-जीवीई A, जीविई K, जीवीयइ L. जे-...B H L, दै D J. जीवन-जिवन D. जग-जुग H, युग K. माहि-मांहि B H J L. जिणि-जिण A K, जीणि B, जेणि H, जिणइ L. दिनि-दिनि D, दिन H E L. पामीइ-पांमीई A D, पांमीइ J, पांमई K, पामीयइ L. तिणि-तीनइ A, तेणइ D, तिण H K. दिनि-दिनि रे A, दिनी D, दिन रे H L, दिन K. देहंडी- देहटली K. कुरुमाइ-कुरमाइ B L, करमाइ D, करमाय H, फुरमाय J, कुमलाइ K. समीयाणे-सइवाणे A, सेवाणे० B, समी० D,...H, सवियो K. १५७ पिंड-पडि A, प्यंड H, पिड K, पिंडइ L. प्राण-प्रांण D H J K. हुई-हुई A D K, हि H, होई J. प्राहुणा-परहुंना D, पाहुंना H, परहुणु J, परहुणा K. दोइ-दे A B J, दो D,...L. पांच-पंच L. कई- कि B H J, कई D. सात-सांत D, साति L सांतल-सातल B L, सातिल K. कहइ-कहि B D H J. सुणि- संणि D, सण H, सुणु J, सुणउ L. सुंदरी-सुंदरी A B, सूदरी H, सूंदरी दे J, इंदरी L. हिव-हवि D H J,...L. हुई ति-हुईनी A, होइ B, हुइ ती D, हुइ ति H,...J, हुईली K, होशी L. सचराचरि-देसाउरि D K, सूचराचरि H, देसाउरि होइ J, सघले L. समीयाणे-सइवाणे० A, सेमाणे B, समी० D,...H, सिवियं K. १५८ सांतल तणी-सातलनी A, सै साटनी B, सातिल तणी K, सातल तणी L. अंतेउरी-अंतेउरी दे J. नारिंगदे-रांणी भारिंगदे D, नारंगदे H, राणी नारिगदे J, रांणीनदे K. निरवाणि-निरवांण D, निरवाणि H J K. पावकि-पूर्वाक B, पावकी D, पावक L. प्रेमादे-प्रेमादे J, प्रेमदा H. चडी-चडी रे B, चडि H, चढी J, वढी L सई दलि-सइ दलि A, नि मुखि B, सि दलि H, दीसि दलि J, सइ दल L. सुणीउं-सुणी B D K, सूणीउ H, . J, शुणी L सुरताणि-सुरताण H, सुरताण J, सुरताणि K, शुरिताणि L. समीयाणे-...A H, सेवाणे B, समी० D, सविया० K. १५९ चउपई-तुपै B J, चुपई C, चूपई D,.. H, चोपई L. अवधि-अविधि H, अवध L. एतलइ पहुतउ-एतति पहुतु B, पुहती एतन्हि C, पुहुत एतु D, एतल पुहुतु H, पुहुत एतलि J, पहुतु एतलइ K, एतलइ पुहती L. काल-बालि C K ग्यउ-गिउ B, गयु C, गई D L, गौ H, गै J, गयउ K. आकाशि धूम- धूम आख C, आराति धूम H, आकास धूम J, आबाश धूम K, आकास धूम L. विकराल-विराल D, बिमराल H. सातल भणइ-सातल भणि B C H J, सातली भ D, सानिल भणइ K. गुरज-गरज C, गुर्जी D, गर्ज H मोकलउ-मोकल्ह B, मोरलु C D H J, मोकल्ये K, मोरलउ L. पातिसाह-पातसाह A B C D, पातशाह J, पातिमाहि L. कहसि-सि B, कहिमि C D J, वहिस H, कहसी K, कहिस्यइ L. हूं-हूँ B C J, हु H. भलउ-सभलउ A, भलु B C H J, भलूँ D.
द्वितीय खंड ५७ इम जाणे साचइ अहिनाणि, मइ नवि मारिउ निश्चइ जाणि। पातिसाहि इम कहावी वात, सांतलनइ आपउं गूजरात ॥ १६० जु अम्ह आवी सांतल मिलइ, भरण तणउ भय निश्चइ टलइ। आपुं प्राण नवि मूकूं माण, लाजइ साप तणी चहूआण ॥ १६१ लोक उतारीया करी उपाय, राउत सवे पडाऊ थाइ! पहिलं पूज्या सालिग्राम, हंईई धरिउं रामनं नाम ॥ १६२ करी सनान ऊगव्या वाल, कंठि घरी तुलसिनी माल। राउत संवे एकमना भया, चाली कटक तोरकइ गया ॥ १६३ कटक मांहि तेजी पापरीया, हाथी आणि साम्हा धरीया। आंब्यउ पातिसाह सई दलई, हिंदू तुरक वे टोले मिलई ॥ १६४ १६० इम-ईम D. जाणे-जाणे A D H K, जांणि J. साचइ-साचि B H J, साचुं C, सहूज L. अहिनाणि-अहिनाण C, अहिनांणि H J K, सहिनाण L. मइ-मि C, मइं D, नि J, म L. नवि-निवि L. मारिउ-मारिउं D, मारउड K L. निश्चइ जाणि-निधि जाणि A, निधि जांणि B D, निति जाणि C, निथउ जाणइ H, निस्यइं जाणि J, निधइ जांणि K. पातिसाहि-पातसाहि A D, पातशाह B J, पातसाहिं; C, सातसाह H, पातिसाइ K. इम-...C J L, ईम D. सांतलनइ-सान्तलनइ A, सांतलनि B C, सांतलनई D, सातलनि H, सांतलनि J, सातिलनइ K, सातलदनइ L. आपउं-आपुं B J, आपुं C D K, आपू H, अरपु L. गूजरात-गुजराति C L, गुजरात H, गुजरात K. १६१ जु-जउ K, जइ L. अम्ह-अम्हनि A, अम्हा H, मुझ L. सांतल-सातल A H, सातिल K L. मिलइ-मिलई A L, मिलिइ B, मलि C H. तणउ-तणु B C D H, ...J. भय-भय तु J. निश्चइ-निथई A, निध B, निर्दि C D, निथय H, निस्यई J, तेहनइ L. टलइ-टलई A, टलिइ B, टलि C H. आपुं-आपूं B D J, आपू H, आयु L. प्राण-थान B, प्राण D J. नवि-न B D H J K L. मूकूं-मूंर्क B J, मूंई D L, मूकू H, मुंऊं K. माण-माण D J K. लाजइ-लाजि B H J, लाज L. साप-सापि B, साक J. चहूआण- चहुयाण A B, वाहूण D, चहूअण H J, चाहूण I₁(ख), चहुआन K. C reads as 161 b: पातसाह सणी कहाव्युं सार मिलियुं पाडे ऊचावी धार. १६२ उतारीया-उतरिया B, उतारा C D J, उतारीआ H, उतरा K L. उपाय-ऊपाय C D, उपाइ K, पगाउं L. पडाऊ थाइ-पडाऊ थाई A, पन्ना उअय C, पडाऊ थाय D, पटाउ थाय J, पटिया उधाइ K, कथा सनान L. पहिलं-पहिलूं C, पहिली K, पहिलउ L. पूज्या-पूनी A, पूजा H. सालिग्राम-शालिग्राम B K, सानिग्राम H J. हंईई-दीई A, हँयदि B, दरदं D, दैइ H, हीअदि J, हीई K, मुप L. धरिउं- भर्यु D, धरिउ H, धरो K, उचरह L. रामनं-रामनूं B H, रामनुं C D, रामनं J, रामनउ K, तिहा हरिनउ L. नाम-नांम B D J. १६३ करी-करीय L. सनान-सनान A D H J, स्नान C. ऊगव्या-ऊगवीया B, ऊगवीआ C D J. बाल-चालिठ L. कंठि-कंठ K L. घरी-टवी B, धरि D. तुलसिनी-दलसीनी D, तुल्सीधी K. एकमना- इकमना L. घाली-चालि D, बली H. कटक-फूटकि B D H, चुपट J. तोरकइ-तूरकइ A, तुरकनि B, दुरक माहि C, तोरके H K, घाए J, प्रह समइं L. गया-गयां L. १६४ कटक-. .L. मांहि-माहि A D, माहिं B, माहे L. तेजी-तेजी ते L. पापरीया-पादशा B C D K, पापरीथा H, पापरीया J. हाथी आणि-हाथी आणी A H J, तिहां हाथी C D. साम्हा-सांम्हा A, साहाना B H, साम्हा जई C, जो साम्हा D, साहमा J, साह्मा K. धरीया-धरिया B J, धरया C D K, घरीआ H. आंब्यउ- आविउ B D, आव्यु C J, अव्यु H, आव्यो L. पातिसाह-पादसाह A B C D H J, पतिसाहि L. सई-सह 13
५८ कान्हडदे प्रबन्ध ऊछ्यां लोह न लाभइ पार, राउत भला करइ हथीयार । जिस्यूं युद्ध रावण नइ राम, जिसउं देव असुर संग्राम ॥ १६५ हींदू सवे एकमना भिडइ, पोसाता पायक रिण पडइ । त्रिणि पुहर दल सामहउ भिड्यउ, घणे घाए सांतल रिण पड्यउ ॥ १६६ साहस प्रभावि एतली आहि, राउत भिडी रह्या रिण माहि । सांतल तणउं रुधिर सुरताणि वांचउं बीरायतन वपाणि ॥ १६७ पदमनाभ पंडिति मति कही, बीजा पंड समापति हुई ॥ १६८ A H, सि B, सि J. दलह--दलिइं A B D, दलि C J. हींदू-हीदू A H J L, हिंदू C. तुरक--तरक C H. भै--त्रि H J. रोले-मोटा A L, टोले D, टोलि H J, लोहे K. मिलइ--भिडई A L, मिलिइ B, मलि C, मिलई D, मिलि H J. १६५ ऊछ्यां-छटियां A, उडिया B, ऊछ्यु D, ऊष्याउ K, ऊछ्यो L. लाभइ--लाभि B C H J. पार-- पारि L. भला--भलां C, भेलां H. करइ--करि B C H J, करई D. हथीयार--हथीआर C H J, हथियार K, हथियारि L. जिस्यूं-जिसूं A, जिमुं C H, जिस्युं D, यतियां J, जिसउ K, जिसडं L. युद्ध-युष A C D L, जूष H, शुद्ध K. रावण नई--रामण नइ A L, रावण नि B C D H J, रावण नै K. राम--रांम A D H J K. जिसडं- जिसु B, तिसुं C, जिम D J, जिसिडं H, तिसउ K. देव असुर--देवासुरि A, युध असुरां C, वासुदेव असुर D J, देवासुर H, जिम वासुदेव I1(ख), असुर सातिल K, देव असुरा L. संग्राम-संग्रामि A, संग्राम D H. १६६ हींदू-हींदू B D, हिंदु C. सवे--सवि D H J K, सवइ L. भिडइ-भडिइ B, भडि C, भडई D, भडइ H, भिडि J, भिडई L. पोसाता--पोस्ता K, पातिसाहि L. रिण-रणि B C D, रण H. पडइ-पडई A, पडिइ B, पदि C H, पुडई L. ii qr in J is: पायक सवि पोसाता पडि. L omits vs 166 b. त्रिणि- त्रिण A, त्रणि C H. पुहर--पहुर A, पुहुर J, प्रहर K. सामहउ em-सांम्हां A, साहमु B D H, सांमु C, सांहमूं J, सांम्हउ K. भिड्यउ--भिड्यां A, भिडिओ B, भडिउ C, भड्यु D, भडुउं H, भिडतं J. घणे--घणि C, घणा J. घाए-धाइ B K, घाय D, योधशुं J. सांतल--सातिल K. रिण-रणि B C D, रण H, ...J. पड्यउ-पडिउ A B C J, पड्यु D, पडिडं H. १६७ साहस--साहण H. प्रभावि-प्रभावि B D, प्रभावइ K, प्रभाविइ L. आहि--आंहि D. भिडी-भडी B C D H J. रह्या--रहीया A, रहिया B H J. रिण--रण B C D H J. माहि--माहि B C D J L. सांतल-- सातल A, साति K. तणउं--तणु B, तर्मु C D, तणूं H J, तणउ K, राणउ L. रुधिर--रुधिर L. सुरताणि-- सुलतानि B, सुलतांणि C, सुरताणि D J, सूरतांगि H, सुरतांग K, सुरिताणि L. वांचउं--पढवी B, वांदिउं C H J, वाधु D, बांधउ K, बंधउ L. बीरायतन--बीरातन A C, राउत तणू B, बीरायत H I1(ख), बीरायतनि J, बीरायतन L. वपाणि--वपाण B, वाणि D, निखांणि H, विपाणि K. C interpolates the follow- ing line after vs 167 : सती सइ च्यार पाचज हुई असुराणि तिहा जयतज भई. १६८ पदमनाभ--पद्मनाभ B D, पद्मनाभि K L. पंडिति--पंडित B C H J K L, पंडिता D. मति--इम C K. कही--कहइ K. बीजा--भीजो K L. पंड--खंड C J, पेंड K. समापति--समाप्ति A, समाफ्त L. हुई-- हुई D, यह हुइ H, हुई K. Note--The colophons of the second khaṇḍa are : इति द्वितीय पंड समाप्तं ॥ A; ...... B, इति श्री कान्हडदे द्वितीय खंड समाप्तः द्वितीयमज्ये अलावदीन पातसाहि भाउर मलिक मोकल्या ते समीआणे गढरोहु करिड सांतलजी चहुंआन भडी भागु पातसाहि समीआणे गढ लीधु बीजि पंडि १५८ गाथा ॥ C; इति कान्हडदे चतुर्थखंड द्वितिय खंड स्मातं ॥२॥ D; इति द्वीतीअ पंड समाप्तत ॥ H; इति श्री द्वितीय पड समाप्तत ॥ J; इति द्विती पंड समाप्ततः K; इति राजा श्री कान्हउदे द्वितीय षंड समाप्तः ॥ L.
तृतीय खंड ॥ चउपाई ॥ त्रीजा खंड तणउ प्रारंभ, बोलइ पद्मनाभ कवि वंभ । समीयाणे चडीउ सुरताण, जिहां हूंतउ सांतल चहूआण ॥ १ लीधउ गढ आणीउ अभिमान, कान्हड भणी मोकल्या प्रधान । पातसाहि एहयूं कहावीउं, एक दुरग मइं प्राणइ लीउ ॥ २ कइ अम्ह आवी करइ सिलाम, कइ प्राणइ छंडाविसुं ठाम । ग्या प्रधान सिरि धरीय पसाउ, जई भेटिउ संभरिनउ राउ ॥ ३ १ चडपई-... A B C D H J L. त्रीजा-त्रीजउ L. पंड-खंड C, पंड K. तणउ-तणु B C H J, तणं D. प्रारंभ-आरंभ D K, आरंभन L. बोलइ-बोलि B C H J. पद्मनाभ-पद्मनाभि A, पदमनाभ C H J, पदमनाभि K. समीयाणे-सेवाणे B, समीआणे C, सनीयाणे D, समीअंणि H, समिआणे K. चडीउ-चडीउ C J, चध्यउ K, चडिउ L. सुरताण-सुरतांन H, सुरतांग J K, शूरिताणि L. जिहां-जिहां D, याहां J, जिहा L. हूंतउ em-हूंंत A, हुतु B, हुतु C D H, हूंंतु J, हुतउ K, हुंतो L. सांतल-सातुल A L, सातिल K. चहूभाण-चहूवान A B, चहूभांग H J, चहुआण K, चहुआण L. २ लीधउ-लीधु B C H J, लीपुं D. आणीउ em-आंणीउ A, आनि B, आणिउ C H, आंण्युं D, आंनिउ J, आंन्यउ K, आण्यउ L. अभिमान-अभिमांन A C D H J K. कान्हड-कान्हडदे A, कन्ह B C L, काहांन H J, कांह्द K. मोकल्या-मोकलिउ B, मोकल्यु D, पाठव्या H, मूक्यउ K. प्रधान-प्रधान D H, परधांन J K. पातसाहि-पातसाह A B H, पातशाह J, पातिसाह K, पानिसाहि L. एहयूं-एहूं A, एहवुं B C H J, एहवउ K L. कहावीउं-कहावीउ A, काहावीउं B, कहाविउं C D, सु कहाविउं H, कहावीकं J, कहा- विसुं K, कहिउं L. एक दुरग-एक दुर्घ B D K L, ए गढ C, एक दुर्ग H, प्राणि दुर्ध J. मइं-मइ A L, मिं B, मिअ C, मि H J. प्राणइ-प्राणि B, पराणि C, प्राणि D, प्राणि H, आ J, प्रांणइ K. लीउ-लीडे D H, लियउ K, लीयो L. ३ कइ-कि B C J. अम्ह-अम्हि L. करइ-करे A B D H J, सरे C, करउ L. सिलाम-सलाम B C L, सिलांम D J K, सलांम H. कइ- कि B C J. प्राणइ-त्राणि A B C, भ्राति D H J, प्रांणइ K. छंडाविसुं- छंडाविउं A, छंडालुं B L, छंडाव्योस C, छंडाविउ H, छंडाविति J, छंडाविस K. ठाम-ठांम B J, ठामि L. ग्या-गया B C D H J K L. प्रधान-प्रधान D H J K. सिरि-मनि B, शिरि C, सरि D H, दार J, सिर K, शिर L. धरीय-धरी B J K L, घरीउ C D, घरीआ H. पसाउ-पसाय C H, फरमांन J. जई-जइ H K. भेटिउ-भेटिउं H, भेड्यउ K. संभरिनउ-सांभरिनउ A, संभरितु B, संभरिनु C, सींभरतुं D, संभर H, सोना- गिरि J, संभरिनउ K. राउ-राय B C, न्नाउ H, छाहान J. iv qr in L is: कान्हडदे राउ दीधउ मान.
१०० कान्हडदे प्रबन्ध आव्या सुरताणी परधान, सभा सहित राइ दीधूं मान। तब प्रधान पूछ्या चहूआण, किस्यूं वचन कहाव्यूं सुरताण ॥ ४ इस्यूं प्रधान कहइ तिणि समइ, सुरताणी दल कुण आंगमइ। जास तणउ भूतलि भडवांय, जिणि वसि कीधा राणा राय ॥ ५ ॥ दूहा ॥ पद्मनाभ पंडित भणइ, जिह तूठउ जगदीस। तास तंडोवडि हुई किसी, अंगि न आणउ रीस ॥ ६ ॥ चउपई ॥ जास तणइ तेजी लंप आठ, जास तणइ घरि गयवर थाट। जास तणइ नवनिधि भंडारि, जेह भिंडतां नवि आंवई हारि ॥ ७ ४ सुरवाणी-सुरताणी D J, सुरतांणी H. परधान-प्रधान A D H, प्रघानु O, परधांन J K. सभा- सभां H, सुभा K. सहित-माहि. A, निंद्रे D, सथ H. राइ-राई B C, राय D J K. दीधूं-दीउं A, दीधु C D, दीनु H, दीधा K. मान-मांन A D H J. 4a in L is: शुभा सहित राड बीधीउ मान पूछया राउत घाली सान. प्रधान-प्रधानी B, प्रधांन D H J K. पूछ्या-पूछइ A, पुछिया B, पूछि J. चहूआण-चहूयाण A B, चहू आणि C J, चहुआण D H, चहुआंग K. किस्यूं वचन-कियूं वचन A, वचन किस्यू B, किसिउं वचन C, सिस्युं वचन D, कसि H, किस्यूं वचन J, किम्ये बचनं K, किसउं वचन L. कहाव्यूं-यहाविउं A H L, कहायुं B, वाहाविउं C, बहाव्यूं D, बोल्या J, कहाव्यउ K. सुरताण-शुरताण A, सुरतांणि C, सुरतांणि D, कहु सुरतांग H, सुरिताण K, शूरिताण L. ५ इस्यूं-इसूं A, अमुं C, दस्युं D, इसुउ H, वलतू J, इसुं K. प्रधान-प्रधांन D H J K. कहइ-वहइ A, कहि B C D H J, कथ्यउ K. तिणि-तीणइ A, तेणि B C D. समइ-समई A, समिइ B, सनि C H J. सुरताणी-मुलताणी A, सुरतांणी C D K, सूरतोणी H, सुलतोणी J. दल कुण-कुन दल A, दल वुंन B D. आंगमइ-आगमई A, अगिमि B, आगमि C, अंगमंई D, ओगमि H J. 5a in L reads: इमिस बर्चन षइइ प्रधान शूरिताणि दल योजा पान. जास-जस C, जाणु L. तणउ-तणु B C H, तणे D, तणि J. भूतलि-भूतलें D. भडवांय-भडवाड D H, भडिवाउ K L. जिणि-जिंण A, जीणि B, जेणि C D. वसि- सेन C, आण J, वशि L. कीधा-फराव्या C, मनाव्या J. राणा राय-राय C J, रांणां राउ D, रांणो राय H, राणा राड K O interpolates the following verse after vs 5: जेहनी आन मानि देविंद जेह घलि धूजइ ताराचंद्र । रायरांणा सवि सेवा करि मेघार्टबर छत्रज धरि ॥ ६ C D J omit vs 6. दूहा- ...H. पद्मनाभ-पदमनाभ H, पदमनाभि K, पद्मनाभि L. भणइ-पढइ A, भणिइ B, भणि H. जिह-जिहि A, जेह B H. तूठउ-वहु B, रुठउ K. तास-ताणु L. तंडोवडि-तटोवड L. हुई-फो H, हुई K. किसी-भिही H, रिसु K. आणउ-आणु B H. ७ चउपई-दिव चउपई A, चुरै B, ...C D H J, चौपई L. जास-तास A B L, जाणुं D. तणइ-तणि B C H J, तगई L. छप आठ-आठ लाप D, सक्ष आठ H L. तणइ-तणि B C H J, तणिइ D, तणई L. घरि-...C D H J K L. गयवर-गयमर B H, गर्ववरला C J, गीमरनु D, गइवर घरि K, गइवरि घरिं L. थाट-ठाठ B C D H J, घाटि L. जास-जासु D K, जाणु L. तणइ-तणि B C H J, तणिइ L. नव-निष A, निधि-मधि D H. भंडारि-भेदार A B C D H J, भंडर K, भडार L. जेह-जै C H, ...J. भिंडतां- भडतां B C, भर्डतां D H, भडतां जेह J, भिडंतो L. नवि आंवइ-नावइ बलि A, नवि आंवि B C, नावइ D K, भापि H, न आवि J. हारि-हरि K, हार L. C interpolates the following additional verse after 7: लेहनि द्रम्पतणी नही मणा कटक कोप संप्रामि पणा । हाथी अश्व ऊंट नही पार अश्वपति रायराणां रापार ॥
: तृतीय खंड. १०१ । तेह सरिसु हठ नवि मांडीइ, कीजइ मेल वेढि छांडीइ । ९४ ।। एहवूं वचन कहिउं सुरताणि, मइं समीयाणउ लीधउ प्राणि ॥ ८ । तीणिइ परि सोनिगिरि ल्योस, हिव मन भणिसि माहुरु दोस । ९५ बोलइ राउ, सुणउ प्रधान, थोडइ वलि मोटउं अभिमान ॥ ९ । सांतलि सुरताणी दल दलिउं, सात वरस समीयाणे रलिउं । ९६ ।। पातसाहनइ एवडी आहि, पल वावरिउं सहस पल माहि ॥ १० । सरवरि जल पीधउ पोपटइ, जोच मान केतलउं घटइ । ९७ ॥ कान्ह बोल मुपि बोलइ इस्यूं, समीयाणइ पुरपारथ कियूं ॥ ११ ८ तेह-विह A, ते B D. सरिसु-सरिसू D, सरि H, सरीसु J, सरिसउ K. हठ-वेडि J, नवि L. नवि- हठि L. मांडीइ-मांडीइ C D, मंडीइ H, माटीइ K, मांगीइ L. कीजइ-दीजि B C H J. मेल-मेलि L. वेढि-हठ A, हठि L. छांडीइ-छंडीइ C D, छडीइ H, छाडियइ K, छंडीयह L. एहवूं-एह-A, एहवुं B C, H, एहवु D, एहा K, इविउ L. वचन-वच D. कहिउं-कह्युं B, कहुं D, कहिउं H, कह्या K, बहिउ L. सुरताणि- सुरतांगि C D J, सुरताणि H, सुरतंणि K, सुरिताणि L. मइं-मइ A H K, ...B C, मि J. समीयाणउ-सैषाणा गढ B, समीआणु C, समीयाणु D, संइवाणा H, समीयाणू J. लीधउ-लीधा B H, लीधु C, लीधुं. D, लीधूं J, लीधो K. प्राणि-सपराणि C, प्राणि D J K, पराणि H. iv qr in L is: एक गढ लीधउ सवलइ प्राग. ५ त ९ तीणिइ em-तीणीई A, तीण B, तेणी C H J, तेणि D, तीणइ K, तिणि L. परि-परि B, परिहूँ L. सोनिगिरि-सोनगिह B J, सोनगिरि C D, सोनगिर H, सोनिगर K, सोनगरि L. ल्योस-लैसोग A, हूं लौंसि B, लैस D K, लोस I1 (ख), लैसि J, लैसु L. हिव-हवि C H, हिवइ D K. मन-मानिमं A, मं B C, मनमे D, ईम J, मत K, मनै L. भणिसि-भणिमु A, भणणि B D J, भणेसि C K, भणिमुं H, बहिरा L. माहुरु-को अम्ह A, अझारु B, तमाहरु H, माहरो K, अम्हारो L. दोस-दोसि J. बोलइ-बोल्यु B J, बोलिउ C D, बोलि H, बोलु K, वोल्या L. राउ-राय B D J. सुणउ-सुणे B C, सपुं D, सणु H, सुणि हो J, सुणइ K, कहिइ L. प्रधान-परधान B, परधांन D H J K, परिधान L थोडइ-थोडइ A, थोडि B H, थोडुं C D, थोडूं J, बोलइ L. वलि-दलि A, दल D C J, बोलि H. मोटउं-मोटोूं B, मोठुं C J, मोहु H, मोटउ K, मोटइ L. अभिमान-अभिमान A D H J K. C interpolates following two vss after 9: अखपति राई बोलिउं मुं बुल समीभाणे लीधे मुं वुल । सु आवसि इहा दल मिली तु आवर्जन करसुं वली ॥ थोलि बीजी वार प्रधान कान्हडदे गुंडु अभिमान । सातलवीहिं करी घण मारि भेटि सातलनि हुइ हारि ॥ १० सांतलि-सातलि A C, सातले D, सातल H, सातिल K, सातल L. सुरताणी-सुरत्पणी C J, सुरताणी H, सुलदाणी K, शुरितानी L. दलिउं-दामउं A, दलिउ B C D H L, दल्यउ K. वरस-मास H. समीयाणे- सिवाणे A, सेवाणे B, समीआणे C, समीयाणे D, समीभांनि H, सर्माभाने K. रलिउं-डीउं A, रलिउ B C D, अलिउ H, रल्यउ K, रुलिउ L. पातसाहनइ-पातसाहनी B, पातमाहनी C, पातसाहनई D, पातशाहनि H J, पातिसहनइ K, पानिसादनी L. एवडी-एहवी H. वावरिउं-दावरुं D, वावरग्ड K, वावरिउ L. सहस-सहिसं K. पल-पुल A. माहि-मांहि B, मांहि D J L. ११ सरवरि-सरोपरि B H K, सरोवर C J L. पीधउं-पीधूं B J, पीधू C, पीधु H, पीधुं K, पीधउ L. पोपटइ-पोपर्टि B C J, जोड-जोडे A C, जूउ B, हु ते J, जो K, जोवड L. मान-मान A C H, सरोवर J, अनुमान K. केतलउं-केनइ B, बहु केतूं C, करइ फेनूं D, केतलु H, फेतुं J, केतुलुं K, ते केनलउ L. घटइ- घंटिइ B, घटि C H J. फाण्ड-फन्द A, कान्हददे B L, काहन D, कांहांन H. बोल-...B, बोलि H. मुपि- मुषि B, मुष L. बोलइ-बोलि B C H J. इस्यूं-इ्यूं A, इस्सिउ C, इत्तिउ D H L, इशु J, इमूं K, समीयाणइ- सिवाणे A, सेवानि B, समीआंणे C, समीयाणे D, समीभांनि H, भनीयाणि J, समणीयाने L. पुरपारथ-पुरपारय B C J, परपारथ H. कियूं-कियूं A, कडिउं C, रिनिउं D, घडिड H, रियु J, किमुं K, रियु L.
१०२ कान्हडदे प्रबन्ध जउ आवसइ पातसाह वली, तउ आवर्जन करिसूं भली । जउ गढि नावइ करीय पराण, तु सूयर भक्ष करइ सुरताण ॥ १२ कान्हडदे बोलिउ हठि चडी, वल्या प्रधान न लाई घडी । तव प्रधान अवगुणणा हुई, पातसाह जुहारिउ जई ॥ १३ आगलि रही करि अरदास, चाहूआण राउ लीलविलास । जउ सायर वडवानल समइ, तउ कान्हड तुरकांनइ नमइ ॥ १४ कान्हडदेवि कही परि घणी, किसी वात समीयाणा तणी । केहउ गर्व तुम्ह मनि धरउ, सात वरसि लीधउ डूंगरउ ॥ १५ १२ जउ-जु B D H J, जो L. आवसइ-आवसि B, आवसिइ D, आवासि H, आवि J, आवस्यइ K, आवइ L. पातसाह-पातशाह J, पातिसाइ K, पातिसाहि L. तउ-तु B D H J. आवर्जन-आवजेन A D, आवरजन B H K. करिसूं-करस्यूं B, करसिउं D H, करशूं J, करिस्युं K, करिसउं L. भली-मिली J, वली K L. C reads as 12 a: एहना गुण हुं तु मुखि भणे आहां आवि तु मत्रीपणे. जउ-तु B C H J, जइ L. गढि-... D, गढ K. नावइ-न आवि B, नावि C J, आवि H. करीय-करी B C D J K L. पराण-पराण D J K. तु-... K L. सूयर-सुयर D, सहर H, सूअर K, सूवर L. भक्ष करइ-पाइ A, भक्ष करि B, भक्ष करि C H J, भव्य करि D. सुरताण-सुरतांण C J, सुरतांण H, सुरितांन K, सुरिताणि L. १३ कान्हडदे-कान्हटदे A J, राहनडदे D, कांहानडदे H. बोलिउ-बोलइ A, बोलिउं D, बोल्युं H, बोल्यउ K, बोल्यो L. हठि-हठ A C K, हठे B. B transposes as हठे बोलिउ. चडी-चडी L. प्रधान- प्रधांन D H J K. न-नवि D, लागी J. लाई-लाइ A, लागी C D H K, नावि J. तव-तु B H, तउ L. प्रधान-प्रधांन H J K, प्रधाने L. अवगुणणा-अवगणना A H, अवगुणता D, अठगुणी K, अवगुण L. हुई- हीइ A, होइ B J, हुई D, सही K, नही L. पातसाह-पातशाह J, पातिसाहनइ K, पातिसाह L. जुहारिउ- जुहारी A, जुदारि B, जुहाखा J, बातज K. जई-जीइ A, जोइ B, जइ H, कही K, जइ L. १४ आगलि-आगल L. रही-जई A. करि-करी A D H K, करइ L. अरदास-अरदासि A K. चाहूआण- वाहूयाण A, चहूयाण B D, चहूआंण C J K, चहूआंणां H, चाहुआण L. राउ-रा B, राय C D J K. लील- विलास-डीलाविलास A, लीलविलाश C, लीलवीलास K. iii qr in J is: जु सूऱ्य उगे पश्चिमि. जउ- जइ A K, जु B C H, जू D, जो L. वडवानल-वडवांनल A. समइ-समिइ B, समि C D. तउ-तोई A, दुहि B, तु C D J, तुए H. कान्हड-दान्हट A C, काहान B, कांहान H, कान्ह K, कान्हडई L. तुरकांनइ नमइ-तुरकां न नमइ A, न तुरकह भमिइ B, तुरकनि नमि C, तुरकनइं नमै D, तरफ़कू नमइ H, तुरकनि ममि J, तुरकानइ नमइ L. C interpolates the following two verses after 14: सूर्यकांत जु हुइ सोम मेह महीधर छंडि ठाम । जु विह्वानर तातउ थाइ तु कान्हडजी लागि पाय ॥ पातसाही ताहरी परिमांण जु कान्हडजी मानि थाण । कान्हडीना गुण केता भणूं हवि आणीसि बल तुम्ह सणूं ॥ १५ कान्हडदेवि-कान्हडदेवि A, कयी कान्हडदे B, कान्हडदेई C, काहनडदे D, कांहान तणी J, कांहानडदेवि H, कान्हडदे L. कही परि-परि कही B, कहीइ परि D, परि कहीइ J. किसी-कही H. समीयाणा-सेवाणा B, समीआणा C H J, समीआंणा K. केहउ-केहु A B C, कीहुं D, तेह H, बहु J, किसउ L. गर्व-गरव H J. तुम्ह-तह्म B H, तहमे D, तिसितउ J. मनि-म म H. धरउ-घइ B C D J, घरउ L. सात-शता B, साते D. वरसि-वरस B, वरसे C D J K L, माहसे H. लीधउ-लीधु A B C H J, लीधू D, लीधो L. डूंगरउ-डूंगह B C J, डुंगर D, डूंगह H, डूंगरउ K, डूगरो L.
तृतीय खंड १०३ सांतलसीह हुंतउ झूझार, तिणइ कटक करिउ सिंघार । कान्हडदेनव किसउ वपाण, हठि चडीउ हाकइ सुरताण ॥ १६ हूं चालवूं बुद्धि आपणी, जालोरउ गढ नापूं पणी । सूर ऊगंतइ दीवउ जिसउ, साम्हा गुरड भुयंगम किसउ ॥ १७ साम्हा सीह किसी गजमाल, झंपइ दव जिम वर्षाकाल । सेन तणी परि घालूं दोट, मारी प्राणि पालटूं कोट ॥ १८ साव दलइ चालिउ सुरताण, बार सहस वाज्यां नीसाण । चाल्यां कटक दुदामां करी, पेह तणी दीसइ डामरी ॥ १९ १६ सांतलसीह-सातळसीह A C L, सातलसी J, सातिलसीह K. हुंतउ-हुंतउ A, हतु B C D J, हुतु H, इतउ K, हुतो L. झूझार-अति झुझार J, झूझारि L. तिणइ-तीणइ A, तिणिइं B, तेणि C, तिणिइ D, तिणि H J, तिण L. कटक-कटकि A. करिउ-कीउ A B, कीधउ D L, कराउ K. सिंघार-सिंघार A B C, संघार H, संधार J, संधार K L. कान्हडदेनव-कांन्हइदेनेइ A, कान्हउदेतुं B, कांहडदेनु C, काहनडदेनु D, कंहांनबदेनु H, कांहडदेनु J, कांदडदेनउ K. किसउ-तिसूं A B, कई C, किसु D K, कसउ H, किसु J. वपाण-वपांण C D J K, वखाण L. हठि-हठइ D, हठ H K. चडीउ-चडिउ B J, चडिउ C, पढी D, चडियउ K, चडियो L. हाकइ-छिइ किमु B, हाकि C H J. सुरताण-सुरतांण C D J K, सुरतांग H, शुरतांण L. १७ हूं-हं A D, ह H, ह K L. चालवूं em-चालाविस A, चालू B D, चाल्युं C H, चलायूं J, चालवु K, चालवंड L. बुद्धि-बुधि D H K L. आपणी-आंपणी D. जालोरउ-जालेइर B, जालहुर C D, गढ जाल्हुरउ H, जालहुर J, गढ जालउर K, जालोरो L. गढ-...C H K. नापूं-नापिस A, नांपूं B, नापुं C D L, नांपु H, नांपुं K. पणी-पिणी K. ऊगंतइ-ऊगमइ B, उगवे C J, ऊगामतइ D, ऊगमति H, ऊगतइ L. दीवउ-दीवु A B H J, दाठउं K, दीउउ L. जिसउ-किमु B, कसिउ C, इसिउ D, जासिउ H, जिसिउ J, किसउ L. B omits iv qr. साम्हा-सांम्हा A, साहम C D J, साहामा H, सांम्हउ K, साही L. गुरड-गरड C, गुरुड D H J. भुयंगम-भूअंगम H, भोयंगम J. किसउ-तिसउ C, विसिउ D, तसिउ H, जिसिउ J. १८ साम्हा-सांम्हा A, साहामा B, साहमा C D, साहा H, साईमा J, सीह L. सीह-आगिइ L. किसी- असी L, कसी H. झंपइ-झंपिउ A, झापि B, झंपि C H J, झपइ K. दव-दिवस L. जिम-यम C H, शनि J. वर्षाकाल-वर्षाकालि D, वरषाकाल H K. सेन-सेत A, शेन H, सीह J, सेय K. परि-परि C. घालूं-घाहुं B C, घालु D L, वालू H, चालुं K. दोट-टोट B J, मोट C. मारी-मारि D. प्राणि-प्रांणि C J, पांणि D, प्राण K, पाण L. पालटूं-पालडूं A L, पालटउं B, पँडाउं C K, पँडापु D, पालढूं H, पँडावूं J. कोट-छोटि L. १९ दलइ-दलि B, दलि C D H, दलिउ J. चालिउ-चालु A, चालुउ H,...J, चाल्यो K. सुरताण- सुरतान B, सुरतांण C D J, सुरताँण H, सुरितांण K, शुरितांण L. बार-साठि K. वाज्यां-वागां B H J, पागा C, वाजइ D, बाज्या L. नीसाण-नीसांन D H J, भीसांण K. चाल्यां-चाल्या C D L. कटक- गटक A. दुदामां-दमांमां B J, दमामा C K, ददामा D, ददामां H, हुमामा L. पेह-छेह C. दीसइ-छपी B D J K, चांपी C, रीसि H. डामरी-दामरी A C H J K.
१०४ कान्हडदे प्रबन्ध गमे गमे घण धाडां धाइ, नाठा लोक दहोदिसि जाइ। चालइ एक पाधरइ फेरि, कटक पहुतां बाहडमेरि॥ २० जाण्यउं राउ घणउ अम्हे नडीउ, मारू देस घणु ऊजडिउ। जई त्रागालउ आंविउ हेरि, पड्यउ हाथ तब बाहडमेरि ॥ २१ पातसाहि दीधउं फुरमाण, लूसी नगर दीउं मेल्हाण। ब्राह्मण सहिस पंचतालीसि, पृथिवी देव अवंतरीया जैस ॥ २२ भणवा तणउ न आणइ पेद; अंग सहित छइ च्यारइ वेद। ब्राह्मण तणां भलां आचरण, जिहां वरतइ आठइ व्याकरण ॥ २३ २० गमे गमे-गमे २ B D L. घण-भंद B C D H J L. धाडां-धांडा C K L. धाइ-जाइ A, धाय C H J. नाठा-नाठा B, नाठां J, न्हाठा L. दहोदिसि-दहोदसि C, दुह दसि D, दह दसि H, दहु दिसि J, दह दिशि L. जाइ-जाय C J. चालइ-चालिइ B, चाल्यां C H, चालि J, चाल K, चालूए L. एक-कटक H, इक K. पाधरइ फेरि-पाधरा फेर A B, पाचरि फेरि C, पाधरा फेरि H J, पाधारइ फेर K. कटक-बेगि H. पहुतां-पुहतां A, पहुता B L, पुहता C, पहुतं D, पुहता H, पहुतां J, पहुता K. बाहडमेरि-बाहरमेरि A, बाहडमेर B D K, वाहडरमेरि H, बापानेरि J. २१ B L omit vs 21. In K vs 22 precedes 21. जाण्यउं-जांणउ A, जांणु C, जाणइ D, जाणिउं H, जाण्यूं J, जाप्यउं K. राउ-राय D H J K. घणउ अम्हे-घणउ अम्ह A, अम्हे घणु C, अम्हे घण D, घणू अह्मा H, अम्हे घणु J, घणउं अम्हे K. नडीउ-नडिउ C D H, नड्यु J, नज्यउ K. मारू-मारु C H. देस-देश C J. घणु-घणं C D, घणू H, घणुं J, घणउ K. ऊजडिउ-उजडिउ D, ऊजडिउं H, ऊजड्यउ K. K interpolates मारु देस घणउं अम्हे नज्यउ between qrs i and ii. जई-जे D, जईं H K, जै J. त्रागालउ-त्रागालु C H, गालुं D, त्रिगाल J, त्रिगालउ K. आंविउ-आंव्यु A H, आव्यउ K. हेरि- आहेर D. पड्यउ-पडीव A, पडिउ C H, पाडिउ D, पड्यु J. बाहडमेरि-बाहरमेर D K. २२ पातसाहि-पातसाह B D H K, पातसाहनूं J, पातिसाहि L. दीधउं-दीधूं B, दीधुं C D H, हृयूँ J, दीधु K, दीधउ L. फुरमाण-फुरमान D K, फरमांण H J, फुरिमाण L. लूसी-लसीयां A, लूंड्या D, छह्यो J. नगर-नगरी D. दीउं-दीउ C, दीऊं J, देयुं K, दिउ L. मेल्हाण-मेहलाण B, मेल्हाण C J, मल्हांण D, मेहलान H. ब्राह्मण-ब्राह्मण A B K, ब्राह्माण C, बाह्मण D, महास्थान J, ब्राह्मन L. सहिस-सहस A C D H, ... J, सहस से L. पंचतालीसि-पंचतालीश तेय B, पंचतालीश थई C D, पचिंताळीस H, पंचतालीति थई J, पयतालीस L. पृथिवी-पृथ्वी A, प्रथवी D H K, प्रथीवी J, प्रथम L. देव-वेद A, देवि C. अवंतरीया-अवतरिया B H J, अवतरा C D K. जैस-जेह B, जई C D J, जगीस H, ईस K L. २३ भणवा-भणईवा D, भणइ K. तणउ-तगा B, तणु C D H J, यात K, तणो L. न-नई K. आणइ-आवि B, आणि C H J, आयइ D, आयउ K. पेद-छेद J, द्वेप L. अंग-अर्थ C, अंगे D. सहित- सहीस D, सहत H. छइ-ठि B, मुथि C, भूपें D, नि J, मूप K. च्यारइ-च्यारि B H J, चेद-थौदि L. ब्राह्मण-ब्रह्मणां A, ब्राह्मण C J, ब्राह्मण D K, विप्र H, ब्राम्हण L. तणां-... A, तणि B, तणा C D H L. भलां-चाडि B, भला C D L, वाह H. आचरण-आचारि B, आचर्ण C, आवर्ण D. वरतइ आठइ-आठि वरति C, वर्तइ षेठा D, परति आठि H J. व्याकरण-व्याकरण C D H. iv qr in B is: शाख भणिजे छि सतारि, iv qr in L is. ते मुष भला सगूत्त व्याकरण.
भिन्नमालनूं किस्यूं वपाण, विद्या चउद अढार पुराण । आयुर्वेद भरह संगीत, ज्योतिप पिंगल विपय विनीत ॥ २४ वाजी नाटक विद्या घणी, ब्रह्मपुरी चूहूआणा तणी । श्रीमालीनां गिरुआं गोत्र, घरि घरि अवसथ अग्निहोत्र ॥ २५ स्मृतिविचारना जाणइ मर्म, नितु नितु आचरीइ षट्कर्म । इंद्रादिक देवनउ विभाग, भिन्नमालि नितु कीजइ ज्याग ॥ २६ भेट्यां पातिक जाइ नासि, धोती ऊगाइ आगासि । साजां त्रंवालू छइ हाथि, सष्य भणंता जाइ साथि ॥ २७ २४ भिन्नमालनूं em-भीनमालनूं A J, भीनमालनुं B C, भीन्नमालनुं D, भीनमालनु H, भिन्नमालनु K, भिन्नमांलनउ L. किस्यूं-कहूं A, कस्यूं B, कसिउ C, किसुं D K, कसिउ H, किसूं J, कहं L. वपाण-वपांण C D J, वीपाण H, वपाणि L. विद्या-वद्या H. चउद-चौद B C D J, चैद H, चवद K, चउंद L. अढार- तणूं J. पुराण-पुरांण C D H K, निधांन J. पुराणि L. आयुर्वेद-आयुवेद नइ D, आयुर्वेद H, आयुवेद L. ज्योतिप-द्योतिष B, योतिक C, यातकि D, योतिष H J, जोतिक L. पिंगल-व्यंगल H, वैयक J. विपय-विपि B, भरह D, विप्र K, नइ L. विनीत-वनीत H, राजनीति L. २५ वाजी-विजया A, वीजी B L, वीजा C, पांत्री H, वाजी J. नाटक-नाटिक C D H J. विद्या-वृंदा B, वीद्या D, वद्य H. ब्रह्मपुरी-वंम्हपुरी A, ब्रम्हपुरी B, मद्यपुरी C, मेद्मपुरी D, ब्रमपुरी H, ब्राह्मणपुरी K, चहूआणा-चहूयाणा A, चहूह्मान B, चहूआंगह C, चहूओगह D, चहूआणा H, चहूआगह J, चहुआंणां K, चहुवाणा L. श्रीमालीनां-श्रोमालीना C D. गिरुआं-गरूआ A, गिएया B, गिरूया C, गिरूआ D, गिरुआ J K, गरुवा L. घरि घरि-घरि २ A C D J K L. अवसथ-अवशक A, आवसत B, अनस्य हुइ C, अलेषयि D, आवस्योनइ H, आवशिक J, आवश्यक K, उछवनइ L अग्निहोत्र-अग्निकहोत्र A, अगनहोत्र H, अम्रहोत्र L. २६ स्मृति-स्मृत D, रमृत्य H, स्मृत K, स्मृति L. विचारना-विचारनूं A, विचारनु B D H J, विचार- नउ K, विचारि L. जाणइ-जाणि B C, जाणइ D K, आणिइ H, जाणि J, जाणीयइ L. नितु नितु-नितु २ A B D J, नित्य २ C, नित नित H, नित २ K L. आचरीइ-आदरीउ B, आयरि C, आचरीई D, आचरियइ K, आचरिय L. षट्कर्म-पट कर्म C J, षट कर्म्म D K, षट् वर्म L. इंद्रादिक-दद्रादिक H, येंद्रादिक L. देवनउ- देवनु B D H J, नु प्रथम C. विभाग-भाग J. भिन्नमालि-भीनमालि A, भिन्नमाल B K, मीनमालि C, भींन्नमाल D, भिनमाल H, मीनमाल J, भीन्नमाल L. नितु-नित A H K L, निल C. कीजइ-कीजि B C H J. ज्याग-याग B C H J L. २७ भेट्यां-भेटीया A, मोटो B, मेटि C, भेटें D, नेटियां H, भेट्या J L. पातिक-पातक A, पातिग D. जाइ-जाई K. नासि-नाश B J, नारि L. धोती ऊगाइ-धीती ऊगाइ A, ऊगाइ भोतीया B, धोती ऊप्रति ते C, धोतिकं ऊगाइ D, ऊगाइ धोती H L, भोवती ऊगाई K. आगासि-आघाशे B, आकाशि C K, आकासि D, आगाति H, आवाश J, आगम L. साजां-साझा A, गाहि B, माज्या C, म्भाज्या D, याज्यां H, माज्यां J, माजा L. त्रंवालू-त्रावाझ्या B, त्रापू C, तंवाल K. छइ- . B, छि पनि C, सउ D, छि H, जि J. सष्य- शिष्य B C, गष्य D J L, सइ्या K. भणंता-भगंतो J. जाइ-जाइ A, भांवि B C, जाई K, आयइ L. 14
१०६ कान्हडदे प्रबन्ध सहस अठ्यासी आगइ सरखा, जाणे वली तेहजि अवतरया । लिपमी तणउं इसूं वरदान, एह घरि फूटइ नही निधान ॥ २८ भिन्नमालि श्रीमाली वसइ, पद्मनाभ पुहविइ वर्णवइ । भांपरियइ ते करिउं वपाण, हियइ घात धरइ सुरताण ॥ २९ गोरी मलिक दीउं फुरमाण, रूडउ भायलु आगेवाण । साम्ही रातिइ आगलि थयउ, भिन्नमालि आव्यउ घूंचीउ ॥ ३० फेरिउ वीर पाडीउ त्रास, विप्र विछेदि करव्यो नास । कीजइ होम दोहीइ गाइ, तउ नासीजइ व्याहणा माहि ॥ ३१ २८ सहस-सहस्र B, सहिस K. आगइ-आगि B C J, आगे D, आगइं L. सरखा-सरिया B J, सरीया H, सरूपां L. जाणे-जांणे A C H J K, जि गुण D. वली-वलि D. तेहजि-वे B, तेहज C H K L, तेहे D, तेह J. L transp as तेहज वली. अवतरया-अवतरिया B J, अवतरीया H, अवतरया L. लिपमी- लिष्मी A, लषिमी B, लक्ष्मी C D J, ल्क्ष्मीमी H. तणउं-तणां B, तणं C K, तणु D, तणू H, तणं J, तणउ L. इसूं-इस्यां B, असुं C, इसुं D K, इसिउ H, ए J, इसउ L. वरदान-वरदांन A H J K, वरदांण D. एह-तीहां A, ... B, इहां H, जिहां K, तिगइ L. घरि-... B. फूटइ-छूटि B, फूटई D, फुटि H, फूटि J. नही-नहीं कहीइ B, नहि D, नहीअ J. निधान-धांन A, धान B, निधांन C H J K, नीधांण D. २९ भिन्नमालि-भिननालि A, सुखवासि B, भीनमाल C H J, भीन्जमाल D, भिन्नमाल L. श्रीमाली- भिन्नमालि B, श्रीमालीं K, ...L. वसइ-वसई A L, वसि B J, विसनि C. पद्मनाभ-पदमनाभ C J, पद्मनाभि K. पुहविइ-पुहवि A C, पंडित B H J, पहुवइ K, पुहवै L. वर्णवइ-वर्णवई A, वर्णविइ B, दंम भनि C, वर्णवि H J. भांपरियइ-भापरीइ A C, भांपरीए B, भापरीई D, भांपरीइ H, भांपरीय J, भापरिउ L. ते-तिहां B, त J. करिउं-करूं B D, कस्युं J, वखाउं K, करु L. वपाण-वपांणि C, वधांण D J K, वखाणि L. हियइ-हीइ A, हुई B, इंइह C, हीइड D, हइह H, हईइि J, हीयइ L. घात-घात ए B. धरइ- घरि B, धरी C D H J L. सुरताण-सुरताण A D K, सुरिताण B, सुरतांणि C, सरतानि H, सुरतानि J, शुरिताण L. ३० गोरी-गौरी B, गोहरी J. मलिक-मलिक्लइ A, मिलक L. दीउं-दीउ H, दीऊं J, दियउ K, दीयो L. फुरमाण-फुरमाग A D K, फुरिमान B L, फरमाण H J. रूडउ em-रूदव A, रन्न B, रूडु C D J, रूल H, रूडू K, सलहो L. भायलु em-भायल A C, भावलिइ B, भाईलुं D, भाइल H, भाईलु J, भायिलउ K, भावलिउ L. आगेवाण-आघेवाण B, आगेवाण C, आगेवाण D K, आगेवाणि H, अग्गेवाणि J, अगिवाण L. साम्ही-साहामी B, साह्मी C K, साहसी D, हातमी H, साह्मी J. रातिइ-राति A C H J, राति B, राउत D, रातइ K. आगलि-आगि H, सामहो L. थयउ-थउ A, थयु B C H J, थ्युं D, थयो L. भिन्नमालि-भिंल्ल- मालि A, भीनमालि B D H J, भीनमालि C, भिन्नमालहूं K, भीनमाल L. आव्यउ-आवित B D H, आब्यु C J, आव्योउ L. घूंबीउ-घूचीउ A, धुंचीउ H, धुंबियउ K, घूचीयो L. ३१ फेरिउ-फेराउ A, फिरिउं B, फेरिउं C, फेलां D, फिरी K. वीर-चीर A B C D L, वीट K. पाडीउ-पाडियउ K, पाडियो L. विप्र-विप्र D विछेदि-विछेद A, विच्छेदि C, थेगि D, वछेदि H, विछेदइ K. करव्यो-करेज्यो A, करयो B C H J, करजो D K, कराव्यउ L. नास-नाश B K, नावास D, नासि L. कीजइ-कीजि B, दीजि C H J, दीनइ D. होम-हाम D. दोहीइ-दोहीजि J, दोहिवई K, आपीये L. गाइ- वाइ D, गाय H J, गाम L. तउ-तु B C D H J. नासीजइ-नासीइ ज A, नाठीइ B D, नाहीजि H J, नाछीय्यह K. व्याहणा-व्याहना A, विहाणा B H K, वांगा C, वाहाना D, व्याहाणा L. माहि-मांहि C J.
तृतीय खंड १०७ आल्या तुरक पाडूअं करिउं, सूतुं नगरि सहू को धरिउं । गोरी मलिक घणेरी हाम, तापति करी लगाडिउं गाम ॥ ३२ वल्यां कटक नइ ऊग्यउ भाण, गढ जालहुरि हवं तु जाण । कान्हडदे राउल इम भणइ, हयइ ऊगरइ किसिउं आपणइ ॥ ३३ पातिसाहनी जोड वात, देहरासरि कीधउ उपघात । ब्राह्मण जई मूकावउं आज, जीवी किस्यूं करेवउं काज ॥ ३४ हिव आपणनइ आवह पोडि, वेगि मसाहणी घोडां छोडि । साल्हउ सोभउ अति वलवंत, लपणउ सेभटउ अति जयवंत ॥ ३५ ३२ आल्या-आव्य K, आव्यउ L. तुरक-असुर H. पाडूअं-पाहुड B L, पाहुर्ड C D H, आपाडुं K. करिउं-कीउ A, करिउ B H L, वरि D J, करुं K. सूतुं-सुतुं C D, सुनि H, सूनूं J, सुंतइ K, सूतउ L. नगरि-नगर B C D J L. सहू-सहु K. को-ते L. धरिउं-धरि D, धरिउ H, करि J, धरतुं K, धरूउं L. गोरी-गौरी B, गोहरी J. मलिक-मिलक. घणेरी-घणेरि D. हाम-हाम C D H J K. तापति-तापनि H, मापंति K, तापिन L. लगाडिउं-लिगाटउं A, लगादि H, लगाडयं J, लगाव्यउ K, लगाडिउ L. गाम-गांम D H J. ३३ वल्यां-वलिउं B, वल्योउ L. नइ-नि B C H J, नई D. ऊग्यउ-उगिउ B D H, ऊग्यु C J, उग्यउ K. भाण-भांण A C J K. गढ-गडि A. जालहुरि-जालेरि A, जाल्हरि C, जालोरइ K, जारोल L. हवं-हर्बु B, तु हवं J, हउ K L. तु-त A, ते D, तां H, ... J K, छह L. जाण-जांण C D H J K, जानि L. कान्हडदे-कांन्हड A, कान्हददे B, कांहडदे C J, काहानहदे H. इम-ईम J. भणइ-भणिइ B, भणि C J, भगई L. हयइ-हव A, हिम B, हयि C H J, हिव K L. ऊगरइ-ऊंगरइ A, ऊगरिउ B C H, कगरि J, ऊगरसुं K, ऊगखउ L. किसिउं-स्यउं A, कस्युं C, कसिउं D H, रिस्युं J, किसुं K, किसउ L. J transp as किस्यो ऊगरि. आपणइ-आपणई A D, आपसिइ B L, आपणि C H J. ३४ पातिसाहनी-पातसाहनी A C D, पानशाहनी B J, पातिसाहिनी L. जोड-जडए D, जोडए I, जोडू J, जोवड L. देहरासरि-देव्हासरि A, देहरासर B J L, मुझ देहरासरि C, देहरासरें D, देरासर K. कीधउ-कीयु B C J, कीधी D उपघात-घात C, अपघाल K. ब्राह्मण-ब्राह्मण A D K, बांम्रण C J. जई-जइ जुन B, नि C J, नई D K, नही H. मूकावउं-मूंखतुं B, मुंखतुं C, मूंखावड D, मूखायु H, मूंसान्यूं J, मूकातुं K. जीवी-जीवीउ A, हवि D, जीवीनि J. किस्यूं-कियूँ A, सियुं C, कसिउं D H, ह्यो J, सिसु K, किसिउ L. करेवउं-करेवू B, फरीसि C, छूटं जीवीट D, वरेणि H, कीजि J, करीम्यद K, विरेउउ L काज-काज A, कज K. ३५ हिव-हवि B C D H J, हवइ K. आपण-आरण A. नइ-नि B H J, पुं C. आवह-आवि B C H J. वेगि-वेंगि J, वेग L. मसाहणी-मगाणी A H J L, मगाणी D K. घोडां-साहन B H, घोटा C J K, साहिन L. छोडि-छेटि K, जोडि L साल्हउ-साल्हु B C, साह्लये D, भाल्ह H, माल्हु J, ग्राइन L. सोभउ- सोभित A, सोभतु B, भोतु C, सोम D, सोमु J, सोभति L. अति-अनि B, धनु C J, धनु D, तिहां K, तूं L. बलवंत-यलव॑ति L. लपणउ-लापण B, लपग H K L. सेभटउ-सीभटु B, सेवदु H. जयवंत-बलवंत B, यदवंत H, जयवंत K L. iv qr in C 19. अनु अमु अनि जयवंत, in D is. घोटा हेडें तिहां पुहुत; in J is: घोटा छेरी आप्या रॅवंत.
१०८ कान्हडदे प्रबन्ध महिप जइत देवडउ वपाणि, ए राउत सपराणा जाणि । एह तणउं वल जाणइ राय, ततपिण वीडां करइ पसाय ॥ ३६ राउल भणइ महिप मन जेठि, राजवंस छत्रीसइ तेढि । चाहूआण राय आयस दीइ, सवे वाघेला बोलावीइ ॥ ३७ सोलंकी राठउड प्रभार, जाणे झलहलमह्ल झूझार । वलवंता बारड नइ हूण, तेह तणइ मुपि मांडइ कूण ॥ ३८ चावडा हरीयड डोडीया, वेगि करी रायंगणि गया । जयवंता यादव वीह्हल, नर निकुंभ गिरूया गोहिल्ल ॥ ३९ तउ श्रीगिरनइ वांची वही, सवे वारगिरी तेजी लहइ । चाचउ सुहड सल्ल रहीउत, चउरासीया तेढ्या सेलहुत ॥ ४० ३६ महिप-महिप L. जइत-नित B C D, जयत H J, जयति L. देवडउ-देवडु B C D J, देवडुं H, देवडो L. J transp as देवडु जयत, L transp as देवडो जयति. वपाणि-वपांणि D H. सपराणा- सपराणा A C D H, सपराणु B, संपराणा K, सपराजाणा L. जाणि-जाडण H, जाणि J K. एह-इहा K. तणउं-तणू B, तणुं C, तणा D J, तणउ K L. जाणइ-जाणि B C, जाणइ D H K, जांणि J. राय- राइ K L. ततपिण-ततखण A C, ततपणि B, ततषिणि J, ततखिण K. वीडां-चीइँ B C, वीडा D H K L. करइ-करउ A, परिद B, करिडं C, करि H, कीया J, करै K, कूड L. पसाय-पसाइ A, पसाउ J K L. ३७ In H vs 38 precedes vs 37. राउल-राउत D J, राउलि L. भणइ-भणि B C H J. मन-मम C, न D, म J, मनि L. राजवंस-राजवंश B J K, राजकुली C. छत्रीसइ-छत्रीसि B C H J, छत्रीसी D. चाहूआण-अने चहूयाण B, चहूआण C J K, चहुयाण D, बहूआणां H. राय-राउ A L, रा H. आयस-आइस K. दीइ-दीदह K L. सवे-सवि A H. बोलावीइ-बोलावीई D, बोलावियइ K, बोलावी लावीयइ L. ३८ राठउड-राठोड A, राठुट B D, राठड H. प्रभार-परमार B C D H J, पमार K L. जाणे-जाने A C, जाले B, जाँणे H, जाणि J झलहल-झलहल्ला C D J, झलमहल H, क्लह L. मह्ल-मल B H K,... C D J. झूझार-झुझारि L. बारड-वारड B, बाह K, वौरड L. नइ-नि B C, ह्म J, भई L. हूण-वि ह्ययन B, हूंण C D H, कूण J, हुंणि L. तेह-तोह D. तणइ-तणि B C H J, तणे K. मुपि-मुखि B, मुंहि C. मांडइ-माडि B C H, मंडइ D, पिसि J कूण-धुंण A D, युण B C H, हूंण J. ३९ हरीयड-हरीयद नइ A, हरीयद B, हरीआ C, हरीअड D H, हरिआडा K, हरिवाटा L. डोडीया- डोडीआ A C D H J, टोडिया K L. वेगि-वेगिं C J, बेग K. रायंगणि-रंयंगणि A, राउ आगलि C, राउ अंगनि D K, राय अंगणि H, रा अगणि J, राउ अगण L. जयवंता-जिवमंता C, जइवंता H. यादव-जादव H, सांपुल्य K. वीह्हल-वीहल B H L, वीहुल D, वीहला K. निकुंभ-गवे A, निडुभ H, निहुंम K, कछवाहा L. गिरूया- सपराणा A, रुदा C, गिरआ H, गिल्ला J, गरुया K L. गोहिल्ल-गुहिउ A, गोहिल B H K L, मोहल J. ४० तउ-तु B C D H J K L. श्रीगिरनइ-श्रीगिरनइ A, थीयरणि B H J, धीमरणा C, थीयरणै D, धीमिरनी L. K transp as थीगिरनइ तु वांची-काटि C, वांदी D J K, वाची L वही-वहिह B. सवे-सवि B H, सेवे C वारगिरी-वारगीरी D, बारगरी H, वारंगिरि J, बारगिर K. तेजी-तेजि D, ते तेजी L. लहइ em-लहई A, लहि B, लही C D H J K L चाचउ-चाचु B C D H J, भान्या L. सुहड-सुहुड H, सहुद्र J, शुइड L सल्ल-दुउ B, भलु C D J, सल H, सवे L रहीउत-रहाउते A, रहीत B, राउत C L, राउत J K चउरासीया-चुरासीया B, चुरासी C D J, बुरायीआ H, चउरास्या L तेढ्या-तेडि A H, तेडिया B सेलहुत-सेलहथ A, सेलहत्थ B L, मल्हूत C, मेलहूत D, सेलहत H, सेल्हत K.
तृतीय खंड १०९ लूंढउ नई रीछाउत पतु, अरसी मेर विजयसी सतु । 'त्रिणिसइ साठि गंगाजल तुरी, ए राउत चडीया पापरी ॥ ४१ धांधुलोत्र सोमउ सुविचार, जेसल लपमण झूझणहार । इम्यारइ सइ किहाडा तुरी, ए राउत आप्या पापरी ॥ ४२ मूलराज नई मारू जाणि, अरजन वीहल वली वपाणि । वापल महीडउ मांटी भला, एक सहस दीधा चांपला ॥ ४३ घुंघलीउ नरसू वेयसी, करमणीउ माल्हण लूणसी । पन्नरसइ पापरीया चंग, एह दीधा कालूआ तुरंग ॥ ४४ सोमाउत पांचउ अडवाल, लूणकरण जगसी जगमाल । एह राउत आपीया सुरंग, एक सहस नीलडा तुरंग ॥ ४५ ४१ लूंढउ-लूंढइ A, लाहु B, लुंमु C, लुढउ D II, लीढउ J, लूह K, लटू L. नई-नि B H J, नई D. रीछाउत-रींछाउत B L, रीछिउ H, रींछउत K, रीमाल J. पतु-पुत्र A, पनु C, पुंनु D, पुतु K. अरसी- हरसी B, असी अजसी C, अजेसी D. मेर विजयसी-मेर वजेसी A, मेरु विजसी B J, मेरु विजयसी C, मेर विजेसी D, मेर वर्जसां H, मेर विजइसी K, मेरि विशिखे L. सतु-- C, पंतु D. त्रिणिसइ-त्रींसमि B, त्रिणि C, त्रिगगई D, त्रिणुसि H, त्रिणिसि J, त्रिणसइ K, त्रिहुसइ L. साठि-साठ C. तुरी-तुरि A. ए राउत-तेहे राउत A D, एह राउत J. चडीया-चडिया B, चढीआ C, चड्या D J, चढीआ II, यदि आव्या K, चढ्या L. पापरी-पढी K. ४२ J L omit vs 42. धांधुलोत्र-धाधल्लुत B, धाधन C, धांधलुन D II, धाधलोत्र K. सोमउ- सेनु B, सोमु C D II. सुविचार-सविचार B H. जेसल-जेमु B C. लपमण-लपना K. झूझणहार-अति झरझार C D. इम्यारइ सइ-इग्यारसि B, अग्यार सहस C, अग्यारसई D, अग्यारसिहं H. ए राउत-एहे राउत C D, सांग सहित H. आप्या-चढीया B, चड्या C, चड्या D, पइ II, चढी आव्या K. पापरी-पढी K. ४३ मूलराज-मुलराजा H, भोलिराज L नई-नि B H J, नई D. मारू-मारू L. जाणि-आणि D J K. अरजन-जीतु B, अर्जन C D J, अर्जने L. वीहल-कालु C, छीह K. वपाणि-वषाणि C D II J K. वापल-वावल B, वारड C D J, वापड H, वापिल K. महीडउ-हींदू B, याधु C, वापु D J, महीटा H, महियलि K, महीडो L. मांटी-माटी C D L. भला-भगं A, भलु B, भलउ L. एक सहस-एक सहिस B K, त्रिणि सहस C, एह सहस D, पन्नरइ सइ L. दीधा-दीधु B. चांपला-चापस A, चांपलु B, चापला C D. ४४ घुंघलीउ-घूफ्लीउ C J, घुफलीउ D, घोपरीउ H, घूपर K, घूफलीयो L. नरसू-नरमु B C H J, नरसुल D, लीघउ K, नरसिय L. वेयसी-वेत्सा A, विजसी B, वेयसी C J, घे टस्या D II, वेअछी I, नई घेतसी K, देतसी L करमणीउ-वरमसीउ A, धर्मणीउ B, करमण C, कर्मणी II, वरगणिउ K, कर्म्मणीयो L. माल्हण-आल्हण A L, काल्ह नई C, आहलण H. लूणसी-लुणवी A, लंणमा D H J, लुंणवी K. पन्नरसइ- पंनरहसइ A, पंन्नरमि B, पनरसि C, पनरसइं D, एक ग्हस II, पननि J, पनरदसह K, नरडसा L. पापरीया- पापरीआ H, पादरिया K L एह-तहो A B K, एहे C, एहा H दीधा-दीया A. कालूआ-काड्या A B, कालुआ D, कालवा K तुरंग-तुरंग A, तोरंग B, तोरिंग J. ४५ In B vs 46 precedes vs 45. II omits vs 45. सोमाउत-सोमाईत B, मेप गोमाउत J. पांचउ-पांचइ A K, पाचमु B, पावु C D J अडवाल-अडपाल B, रवाल J, अराल L. लूणकरण- लूंणकर्ण C D, छंणकरण J, लुंणकरण K, लुणकर्ण L जगमाल-अटमाल B, रिणमाल L. एह-तहां A, यदि B, ए D, इया K राउत- . B आपीया-आप्या B L, फूटरा C, आमु D, आपीभा J, आपिय K. सुरंग-ते सारंग B, सुचंग C D, सोरिंग J, शुवंग L. एक सहस-त्रिणि सदस C, एक सहिस B K.
११० कान्हडदे प्रबन्ध मेघउ लोलु नइ देवाइत, मूलराज महीयडउ जइत । वालि मांहि जे तेजी भला, एक सहस दीधा हांसला ॥ ४६ आल्हणसी वीरु सोमसी, सामंत नइ सहडु भीमसी । साल्हू महिपउ नइ महिपाल, वीरम वली म्लेछनउ काल । दीधां पापर पूठि पल्हाण, पन्नरसइ वोरीया केकाण ॥ ४७ देवसीह भोजउ भड वेउ, अणतउ धडसी तेजउ जेउ । एक सहस पल्हाणा कीध, एह हरीयडा तेजी दीध ॥ ४८ गुहिलोत्र कान्ह नइ भाण, मुंंजा धारा करूं वपाण । देववंस जे तेजी हूआ, पन्नरसइ दीधा जांबूआ ॥ ४९ ४६ C omits vs 46. मेघउ-मेष A B H, मेषु D J, सातल L. लोलु-सोम A B H, लग K, सोमाइत L. नइ-नि B H,... D J L. देवाइत-देवाईत B D J, देवाइन K. मूलराज-मूलराजनि B H J, मूज राज् D, मूलराय K. महीयडउ-महीउ B J, महीआ D, महीहु H, महियड ने K. जइत-जइवंत A, जीत B, छत D, राउत J, जयत K, जयवंत L. वालि-वाल K L. मांहि-माहि D H K L. भला-भहा A. एक सहस-एक सहिस B K, एक सहसा L. दीधा-दीधां D. हांसला-हांसला A, चापला D, चांपला J. ४७ C omits vs 47 a. The order in D is 47c, 48a, 47a, 47b. आल्हणसी-आलणसी H, आल्हन L. वीरु-चारु B J, वीरउ K, वीरो नइ L. सामंत-सामंत A, सामंतु B, सातल H, सामतवी K, सामल L. नइ-...B K, गुण D, नु H, मु J. सहडु-सबल B D J K L, सक्हु H. साल्हू-साल्लु B, साल्हु C D, साहलु H J, साल्हउ K, साल्ह L. महिपउ-महिप B H L, महिपु C J, महिपूं D. नइ-अनि B, नि C J, अनइ H L. महिपाल-महीपाल C D H J. वीरम-रणिमल C. वली-सोमउ A, वीर J. म्लेछनउ- म्लेछह A, मेछनु B H, म्लेच्छनु C, म्छेछनु D, म्लेछनु J. दीधां-धीधा B K, ...C, दीधी D L. पापर- पापरीआ C. पूठि-पुंठि C. पल्हाण-पलान A L, पल्ह्राण C D J, पह्लांण H, प्लांण K. पन्नरसइ- पंनरसइ A, पंनरसि B, पनरासि C J, पनरसिंइ D, एक सहहस H, पनरहसइ K, पन्नरदसइ L. वोरीया-बोरीआ H, बोरिआ K. केकाण-केराण D H J K. ४८ देवसीह-देवसीउ B. भोजउ-भोजु B C D H J, भोजे L. वेउ-वेय C D H, भलु J. अणतउ- अगनु B H, अनंत C, अगंतू D, आणो L. धडसी-वडसी B. तेजउ-धारु B, तेजु C D H, तेजो L. जेउ- जेथ A H, तेय C D, तेउ K ii qr in J is: घटसीद जी ति एकतु. एक सहस-एक सहिस B K, त्रिणि सहस C पल्हाणा-गालथणा A K, पल्हांड्या C, पहलांणा H, पहण्या J, उपलाणा L. कीध-दीध B, तिधइ L एह-एहां A, एह B, एहे C, इह L हरीयडा-हरीयाटा A, हरीडा H, हरियटा K, हरियाटा L. ४९ i qr in C is हींगोल गूहल नि कली भांग गुहिलोत्र-गिहिलोत्रां A, गहिहंउत D, गद्दिलुत्र H, गहिउ J, गहिलउप्र K, गहिलोत्तु L कान्ह-कान्हर A, कुहिउ B, कान्हु D, काहांनु H, कान्हउदे J, मूम्भो L. नइ-नेहु B, नि D J, नई L भाण-भाण A C D J K, भला B, भांणे H. मुंंजा-भोजा A, गूजा C, गुजा H, मोंजा J, गूज K, मूषा L धारा-धारी D, धार J करूं-कउं A C D K, वंडू H. वपाण-बपांण D J, वषांणू H, पगालि L ii qr in B is गूता राजा ये निर्मडा. देववंस-देवांस B J, देवहंसी C, जे-...H, ते J. हुआ-हृपा B, हुआ D, हांभा J पन्नरसइ-पन्नरहसइ A, पंनरसि B, पन्नरसि C, पनरसई D, एक सहस H, पनरसि J, पनरसइ K, पन्नरसइ L जांबूआ-आंबूआ A C, जांपुंआ K.
तृतीय खंड १११ पातळ पूनराज रिणमल्ल, सामंतसीह नइ साहणमल्ल । एक सहस कुलथवना तुरी, एह राउत्त आप्या पापरी ॥ ५० बाहड वूजड नइ हम्मीर, सींघल भट्ट भीमउ वीर । जीण धरी साहणता गया, एक सहस सेराहा दीया ॥ ५१ झांझण नइ पातु पडिहार, धीरउ बीकउ सांतल सार । पाणीपंथा पूठि पल्हाण, एक सहस दीधा केकाण ॥ ५२ पूनउ भारमल्ल भुज प्राणि, मूंजु राजु वली वपाणि । बाहर समइ कोपि धडहब्या, ए काछेले तेजी चढ्या ॥ ५३ ५० पातळ-पातल A, पातलं H, पातिल K. पून-पूनउ A, पुज B, पुंन C, पुनन H, मल J, पूनू K, नइ L. राज-रात A, राणु B, जा J, राजो L. रिणमल्ल-रणमल्ल B D, रणिमल C, रणमल H, झांझणमल्ल J. सामंतसीह-सामंतसीह A L, सामतसीह B H, सागु C, सांगु D J, सामतसी K. नइ-नि B H, वागु C, वांगु D, बांशु J, अनइ L. साहणमल्ल-साहसमल्ल A B, साइममल H, सहिसमल्ल K, सहसमल्ल L. एक सहस- एक सहिस B K, एक सहसे L. कुलथवना-मुगवना B, कुलथवन्ना C, कलरावना H, कुलथ्यना J, कृत्यवंना K. एह राउत्त-ए राउत D K. ५१ C omits vs 51 a. बाहड-चाहड A B K, बाहउ D, चाहिल H. वूजड-पजु A, वजूड D, वूतु J, वजू H L, बाहड K. नइ-नि B J. हम्मीर-हमीरे A H J, हंमीर D, तेह हमीर L. सींघल-सिद्धि B, सिंघल D, सीधल H, झंपल J, सीघउ K. भट्ट-भलाउ B, भाटु D, भाणुउ H, भाडु J, भल्लउ नइ K, भामो L. भीमउ-मीसु B D J, भावो L. B omits vs 51 b. जीण-जाक C J L, जके D, वाण H. साहण- साण D, खांहण J, सांण K, सासण L. ता-हिंया C, दिया D, त्रा J, हत K, दित L. एक सहस-त्रिणि सहस C, एक सहिस K. सेराहा-सेराही C J, सीरोहा K, सेराइह L. दीया-दीआ H, दिया K. ५२ C omits vs 52 a. नइ पातु-नइ पात A, नि पातु B H J, पातु नि D, नइ पातो K, नई पातो L. पडिहार-पढीदार B, पढीआर H J, पडियार L. धीरउ-धीर A, धीरु B L, धीरं D, धील्ड J, सास्ड K. बीकउ-वीक्रम A, वीकु B, बीरु D, धीरउ H, वीलउ J. सांतल सार-सातस सार A, सातनु सार B, सातिल सार K, सामल सार L. पाणी-पाणी A B H J, पांनि D K. पूठि-पुंठि C, पूंठि D. पल्हाण- पल्लाण A K, पल्हांण C D J, पहाल्हाण H, पश्याणा L. एक सहस-एक सहिस B K, पंनरसि C. दीधा- दीधौ B. केकाण-केधण B C D H K. ५३ C omits vs 53a. पूनउ-पूनड A B, पुंनु D, पुंनउ H, पुंनु J, पुनउ K, पूणे L. भारमल्ल- भारमल A H J L. प्राणि-प्राति K, प्राण L. मूंजु-मुल B J, मुहु D, मुंजउ H, मूंना K, मूज L. राजु- राय D, रासल H, राजमल I, राजिल J, राइ K, राज L. वली-त्रिवउ A, वल्यंडी D, गउ E, वली कए L. वपाणि-वयाणि D H J K, वपाण L. बाहेर-चाहड D, बाहार H, सेवे L. समइ-मनि B H J, सुर C, रमई D, राउत L. कोपि-क्षेप H, कोपिद्द L. धडहब्या-घट्ठहीया A, धडहटियां B, धडहन्द D. ए-उ B, एके C L, एह D J K, एह H. काछेले-काछेणे B, काचेल C, काटेली J, काछ्यल L. तेजी-तुरंगमि D. चढ्या-पढियां B, चढ्या L.
११२ कान्हडदे प्रबन्ध लापणसी साल्हउ धारसी, धारउ मूंजिग नई पदमसी। एकाएकि नाम जूजूआ, इहां आप्या तेजी सिंधूआ ॥ ५४ मेरउ तेजउ नई सामंत, वारहीउ गोल्हण चलवंत । एह आगिला बुद्धिवल प्राणि, सवि चडीया करडइ केकाणि ॥ ५५ सूरउ वीजल लींवड भणूं, कडूया पीमा मांटीपणूं । पूठिइ पंचवर्ण पल्हाण, एह आप्या अवरस केकाण ॥ ५६ वीरउ भडसी नई मोपसी, कुंवरपाल लोलूउ पेतसी । पवनवेगि जे चालइ चंग, ईहां दीधा तोरकी तुरंग ॥ ५७ ५४ C omits vs 54 a. लापणसी-लापण J. साल्हउ-साल्ह B L, साल्हू D, माह्वाल H, साह्लनि J. धारउ-धार B D H J, धारू L. मूंजिग-मूंजिग B K, मूंजि D, मुंजिग H, पूज J, गूज L. नई-नि B J, नई D, अनइ L. पदमसी-पदमसि D. एकाएकि-एकएक B, एकाएकी H, कविता कहइ K, एक २ L. नाम- नामि B, नामि C, नाम D J, नामइ L. जूजूआ-जूजूवा A, जूजूया B D, जूजूआ H J K. • इहां-ईहा B, ए C, एह D J L, तिहा K. सिंधूआ-सिंधूया A, सींधूया B, सींधूया D, सीधूआ H, जूजूया J, · जूजूआ K, सिंधूआ L. ५५ C omits vs 55 a. मेरउ तेजउ-मेरु तेजु B D H J, अमरो तेजो L. नई-नि B H J, नई D. सामंत-सामंत A K. वारहीउ-थरहउ A, वारही K, वारहठीयो L. गोल्हण-गेहण B, गोहण H, लोहण J, गोलण L. चलवंत-अति वलवंत A, जयवंत D J K. एह-ए B L, ... C D J. आगिला-आगइ A, आगलि C, आगला D, आगली J, अगइ L. बुद्धिवल-चलवंता A, पुंढि चरनि C, सवि युधिबल D, वलबूधि H, बुद्धिवलह J, युधि K, वलबुधि L. प्राणि-प्राणि C D, प्रमाण A, प्रमाणे J K. सवि-सये C J,... D. चडीया-चड्या C, चडिआ सघला D, चडीआ H J K, चडिया L. करडइ-करडे A C H, करडि B J, करड D. केकाणि-केशणि A D J, केतान C H K, केकाण L. ५६ B C K omit vs 56. सूरउ-सुरु D J, सीरो L. वीजल-वीजड A D. लींवड-लींबु D, सींवु H, कडूउ J, लीवो L. भणूं-भणउ A, भणु D, भणू H. कडूया-कदूया A, कडूआ D H, कडूउ L. पीमा-पीमो L. मांटी-माटी D L. पणूं-भला A, पणु D. पूठिइ-पूंठिइं D, पुठि H, पूंढि J. पंचवर्ण-पंचण A. पल्हाण- पलाण A L, पल्हाण D J, केका पहलाण H. एह-ईहा A D, ए H. आप्या-आरण्या H. अवरस-अवस D, आबरस H, हवस I, अवलप J. केकाण-केकाण D H J. ५७ C omits vs 57 a वीरउ-वीर B H, धीरु D, धीरु J, गीरो L. भडसी-लडसी J. नई-नि B J. भोपसी-पीमसी J, भायमी K. कुंवरपाल-हुरपाल A, कूंवरपाल B, ईरपाल D K, कुअरपाल H, डुंगरपाल J, डुमरपाल L. लोलूउ-लोलु A B D H, लालु J, पेतउ L. पेतसी-पोपसी B, लयमसी J, ल्हेरसी L. पवनवेगि-पवनवेगे D, पवनवेग K. जे-ये C, . K L. चालइ-चालि B C H J, चालइ ते K L. ईहां-इहा B, एहे C, एह D H J L, तिहा K. दीधा-आप्या A. तोरकी-तोरका A, तुरफी B J L, बरट्आ C. तुरंग- तोरंग B H, नोरिंग J, तुरंग L
तृतीय खंड ११३ जइतकरण पूनउ जगमाल, दूहड घडसी दुरजनसाल । पुरासाणि पित्ति पूंदइ प्राणि, तिस्या तुरंगम आप्या आणि ॥ ५८ कुंभउ करणउ सापु नइ फणउ, फणगर अदउ कर्णदे भणउ । मालु वीछी अरजन जाणि, वीसु देभु वलीय वपाणि ॥ ५९ चाचु मांडण राघव हभु, राणु शाणउ कड्डू नभउ । हापु हरदास नइ सगर, सूरू मूलराज नइ फणगर ॥ ६० हरराज देभउ नइ विजपाल, रामु रीछउ नइ नरपाल । सादउ दूहड नइ सिवदास, मलकू सादूल नइ हरदास ॥ ६१ ५८ C omits vss 58-65. जइतकरण-जितकरण B, जइतकर्ण D, जदतकाण H, जयतकरण J L. पूनउ-पूंनउ A, पूनु B H J, पूंनु D, पूनो K L. जगमाल-जयमाह A. दूहड-हीदू B, दूह D H J, दूहो K L. घडसी-घडसी A D K L, उघट H. दुरजनसाल-अरजनमाल A, दुर्जनसाल B, दुर्जनेसाल D, दूजणसाल H, अर्जुनसाल J, दूरजनसाल K, दुर्जनसाल L. पुरासाणि-पुरसाणि A B, पुरसाण H, पुरसांणी K, पुराखाणी L. पित्ति-छात्ति A, सित्ति H, पति K, पित L. पूंदइ-पूहइ A, पूंदि B J, पुंदइ D K, पुंदि H, पूदं L. प्राणि-प्राणि D H J, प्राण L. तिस्या-तिसा A H K L, इस्या D, इशा J. तुरंगम-तुरंग H. आप्या-आपीआ H, मुंप्या L. आणि-आंगि D H J K. ५९ कुंभउ करणउ-कुंभु करण B, कुंभकर्ण D, कुंभु करण H, कुंभकरण J K, कुंनउ करणउ L. सापु नइ- सापउ A, नि सापु B, सापु H, सापु नि J, सीपउ नइ K, सांपउ L. फणउ-फणु A B H J, फसुं D, फलउ K. फणगर-फरप H. अदउ-अदू B, अदु D J, भदु H, उदह K, अदो L. कर्णदे-करणदे A B K, करदे H. भणउ-भलउ A K, भद्रु B, भल्लु D J, भणु H. मालु-वालु B, मालउ K, मालो L. वीछी-वीछी B H L, बीछी D K, वछी J. अरजन-अर्जुन B J, अर्जन D, उर्जन K. जाणि-जाणि D H J K. वीसु-वासु H J, बास K, वीसल L. देभु-देपु D J, देव K, देते L. वलीय-वली B D H J K L. वपाणि-वपाणि D H J K. ६० चाचु-वाछउ J, चाचउ K, चानो L. मांडण-माडल L. हभु-जाणि A, हनु H, भलु J, हरदास K, हैव L. राणु-राणु A H, राणउ J K, राणो L. शाणउ-जोलउ A, राजु B, स्यामू D, जाल्ह H, सांगउ J, आलप K, राजन L. कड्डू-कान्हउ कड्डू A, कड्डू D, रामवी L. नभउ-नभउ प्राणि A, नभु B H, नभू D, नलउ J, जिणदास K, देव L. हापु-देपु H, हाळू K, दापो L. हरदास-...L. नइ सगर-नवघण सीघउ A, नि सगर B, अनइ सगर D, अनि सागर H, नि सारिंग J, नई डूंगरसी जाणि L. iv qr in A is वीरम अजउ वीकु साग चाणु गजु, in L is रिगमउ नइ रिडंपाल वपाणि. After iv qr A interpolates सीहु सिंघ नई वणवीर (cf vs 62 iii qr). सूरू-मूलो K. मूलराज-मुल्ल B, सूर K, नइ L. नइ- नि B J,...H, अनइ वलि K. फणगर-फगरंग J, अगर K. ६१ हरराज-हींदू राजु B, हर्राज D H J, हीरीराज K, जयल L. देभउ em-वीभउ A, देभु B D H J, देवउ K, देभलउ L. नइ-. B H K L, नि J. विजपाल-विजयपाल A L, जिपाल B, वजपाल H J, विजइपाल K. रामु-रामु A H, रामो K, रामो L. रीछउ-रीदु B, रीदु D J, रीछे K, रूपो L. नइ-नि B D H J, नै K. नरपाल-रिणपाल A. सादउ-सूरउ A, सादू B D, सादु H J, सादो L. दूहड-दूह B D H J, दूहो L. नइ-नि B H J, नई L. सिवदास-शिरदास B L, शवदास H J. मलकू-मलिक A, मेतु D, मेल्का J, मिलक K L. सादूल-मादल A, सादुल H, सालदू J, सादल L. नइ-नि B J,...H, अनइ K. हरदास-ब्रह्मदास D, हरिदास L. 15