तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)
Taittiriya Aranyaka Hindi
महर्षि वैशम्पायन द्वारा
स्रोत: Taittiriya Aranyaka with Sayana Bhashya and Hindi Translation (उद्गम)
९२४ | तैत्तिरीये आरण्यके
मूलपुस्तकस्याष्टषष्टितमानुवाकः पूर्णो भाष्यकारेण न व्याख्यातः। अतएव पूर्णः स मुद्रापितः। तद्यथा,
ॐ॑ तद्ब्रह्म॑ । ॐ॑ तद्वा॒युः । ॐ॑ तदा॒त्मा । ॐ॑ तत्स॒त्यं । ॐ॑ तत्सर्वं॑ । ॐ॑ तत्पु॒रोर्नमः॑ । अ॒न्तश्चर॑ति भू॒तेषु॑ गुहायां वि॒श्वमू॑र्त्तिषु । त्वं य॒ज्ञस्त्वं वषट्का॒रस्त्वमिन्द्र॒स्त्वग्ँ॑ रु॒द्रस्त्वं विष्णु॒स्त्वं ब्रह्म॒ त्वं प्र॒जाप॑तिः । त्वं त॑दाप॒ आपो॒ ज्योती॒ रसो॒ऽमृतं॒ ब्रह्म॒ भूर्भुवः॒ सुव॒रोम् ॥ अनु० ६८ ॥
मूलपुस्तकस्य एकोनसप्ततितमानुवाको भाष्यकारेण ३२, ३३, ३४, ३५ इत्यनुवाकपञ्चकरूपेण निर्दिष्टः। अत्र तस्य मूलपुस्तककस्यानुसारी पाठो मुद्रापितः। तद्यथा,
श्र॒द्धायां॑ प्रा॒णे निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि । श्र॒द्धायामपा॒ने निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि । श्र॒द्धायां व्या॒ने निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि । श्र॒द्धायामुदा॒ने निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि । श्र॒द्धायाः॑ समा॒ने निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि । ब्रह्म॑णि म आ॒त्माऽमृ॑त॒त्वाय॑ । अ॒मृतो॒पस्त॑रणमसि । श्र॒द्धायां॑ प्रा॒णे निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि । शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । प्रा॒णाय॒ स्वाहा॑ । श्र॒द्धायामपाने निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि । शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । अ॒पानाय॒ स्वाहा॑ । श्र॒द्धायां व्या॒ने निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि ।
१० प्रपाठके ७१ अनुवाकः। ६२५
शिवो॑ मा विशाम्र॑दाहाय। व्या॒नाय॒ स्वाहा॑। श्रद्धाया॑- मुदा॒ने निवि॑ष्टोऽमृतं॑ जुहोमि। शिवो॑ मा विशाम्र॑दा- हाय॒+ उदा॒नाय॒ स्वाहा॑। श्रद्धायाँ॒ समा॑ने॒ निवि॑ष्टो ऽमृतं॑ जुहोमि। शिवो॑ मा विशाम्र॑दाहाय। समा॒नाय॒- स्वाहा॑। ब्रह्म॑णि म॒ आत्मामृत॑त्वाय॑। अ॒मृतापि॒- धान॑मसि॥ अनु० ६९॥
मूलपुस्तकस्यैकसप्ततितमानुवाकात्परम् द्विसप्ततितम-त्रिसप्तति- तमानुवाकौ भाष्ये न धृतौ। तद्यथा,
वाङ् म॒ आसन्॑। नसोः॑ प्रा॒णः। अ॒क्ष्योश्चक्षुः॑। कर्ण॑योः श्रोत्र॑म्। बाहुवोर्बल॑म्। ऊ॒रुवो॒रोजः॑। अरि॑ष्टा विश्वा॒न्यङ्गा॑नि तनूः॑। त॒नुवा॑ मे स॒ह नम॑स्ते अस्तु मा मा॑ हिꣳसीः॥ अनु० ७२॥
वयः॑ सु॒प॒र्णा उप॑सेदुरिन्द्रं॑ प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑- मानाः। अप॑ ध्वान्तमू॒र्णुहि पू॒र्धि चक्षु॑र्मुमु॒ग्ध्य॑स्मान्नि॒- धये॑ऽवब॒द्धान्॥ अनु० ७३॥
मूलपुस्तकस्य चतुःसप्ततितमानुवाकात्परम् पञ्चसप्ततितम-षट्- सप्ततितमसप्तसप्ततितमानुवाका भाष्यकारेण न लिखिताः। तद्यथा,
नमो॑ रु॒द्राय॑ विष्ण॑वे मृ॒त्यु॑र्मे पा॒हि॥ अनु० ७५॥
९९६ तैत्तिरीये आरण्यके
त्वम॑ग्ने द्युभि॒स्त्वमा॑शुशु॒क्षणि॒स्त्वम॒द्भ्यस्त्वमश्म॑न॒स्परि॑ । त्वं वने॑भ्य॒स्त्वमोष॑धीभ्य॒स्त्वं नृ॒णां नृ॑पते जायसे॒ शुचि॑: ॥ अनु० ७६ ॥
शि॒वेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व स्यो॒नेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व सु॒भू॒तेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व ब्रह्मवर्च॒सेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व य॒ज्ञस्या॑र्द्धिमनु॒सन्ति॑ष्ठ॒स्वोप॑ ते य॒ज्ञ नम॒ उप॑ ते॒ नम॒ उप॑ ते॒ नम॑: ॥ अनु० ७७ ॥
अम्भ॑स्य, एक॑पञ्चाशच्च॒तं(१)। जा॒तवे॑दसे, चतु॑र्द॒श(२)। भूरन्नं॑(३), भूर॒ग्नये॑(४), भूर॒ग्नये, चैक॑मेक॒म्(५) । पाहि, पा॒हि, चत्वारि॑, चत्वा॒रि(६-७)। यश्छन्द॑साम् द्वे (८)। नमो॒ ब्रह्म॑णे(६), ऋ॒तं तप॑:(१०), यथा वृ॒क्षस्य, एक॑मेकम्(११) । अ॒णोरणी॑यान् चतु॑स्त्रिँशत्(१२) । स॒हस्रशी॑र्षँ पञ्चिँशति:(१३) । आ॒दित्यो वा ए॒ष:(१४), आ॒दित्यो वै तेज॑:, एक॑मेक॒म्(१५) । निधनपतये॒ चत॑र्विँशति:(१६)। स॒द्योजा॒तम् त्रीणि॑ (१७) । वामदे॒वाय एक॑म (१८) । अ॒घोरे॑भ्य:(१९), तत्पुरु॑षाय, द्वे, द्वे(२०)। ईशा॒न:(२१), नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे, एक॑मेकम् (२२) । ऋ॒तँ स॒त्यं द्वे(२३) । सर्वो॑
१० प्रपाठकस्य अनुवाकसङ्ग्रहः । ६२७
वै, च॒त्वा॒रि(२४) । क॒द्रु॒द्राय॑, त्री॒णि(२५) । यस्य॑ वै- कङ्कती॒(२६), व्यु॑ष॒ पाजः(२७), अदि॑तिः(२८), आपो॒ वा इदग्ँ॑, एक॑मेकम्(२९) । आप॑: पुनन्तु, च॒त्वा॒रि(३०) । अ॒ग्निश्च॑(३१), सूर्य्य॑श्च, नव॑ न॒व(३२) । ओमि॑ति, च॒त्वा॒रि(३३) । आ॒यातु॑, पञ्च॑(३४) । ओजो॑ऽसि, दश॑(३५) । उ॒त्त॒मे, च॒त्वा॒रि(३६) । घृणिः॑, त्री॒णि(३७) । ब्रह्म॑ मे॒तु मां, यास्ते॑, ब्र॒ह्म॒ह॒त्यां, द्वाद॑श(३८) । ब्रह्म॑ मे॒धया॑, अ॒द्यान॑:, इ॒मं, भ्रू॒ण॒ह॒त्यां(३९), ब्रह्म॑ मे॒धवा॑, ब्र॒ह्मा दे॒वाना॑म्, इ॒दं, वी॒र॒ह॒त्याम्, एका॑न्नविग्ँश॒तिः, एका॑न्नविग्ँश॒तिः(४०) । मे॒धा दे॒वी(४१), मे॒धां म॒- इन्द्रः॑, च॒त्वा॒रि, च॒त्वा॒रि(४२) । आ मां॑ मे॒धा, द्वे(४३) । मयि॑ मे॒धाम्, एक॑म्(४४) । अपै॑तु(४५), परं॑(४६), वातं॑ प्रा॒णम्(४७), अ॒मुत्र॑ भू॒यात्(४८), हरि॑ग्ँ(४९), श॒ल्कैर॒ग्निं(५०), मा च्छि॑दो मृत्यो (५१), मा नो॑ म॒हान्तं॑(५२), मा न॑स्तो॒के(५३), प्र॒जा- पते॑(५४), स्व॒स्ति॒दा(५५), त्र्यम्ब॑कं(५६), ये ते॑ स॒ह- स्रं॑, द्वे, द्वे(५७) । मृ॒त्यवे॒ स्वाहा॑, एक॑म्(५८) । दे॒व- कृ॒तस्य॑, एका॑दश(५९) । यद् वो॑ दे॒वाः(६०), कामो- ऽकार्षी॒त्(६१), म॒न्युर॑कार्षी॒त्, द्वे, द्वे(६२) । ति- ला॒न् जुहो॑मि, गावः॑, श्रियं॑, प्र॒जाः, पञ्च॑(६३) । तिलाः
६२८ तैत्तिरीयारण्यकम् ।
कृष्णाः, चो॒रस्य॑, श्रीः, प्रज्ञा तु जा॒तवे॑दः(६४), स॒प्त । प्रा॒णा॒पा॒नौ, वाक्, त्वक्, शिरः, उत्ति॑ष्ठ पुरु॒ष, प॒ञ्च (६५) । पृथिवी, शब्द, मनः, अव्यक्त, आत्मा, अन्त- रात्मा, परमात्मा मे॑, क्षुधे, अन्नमय, पञ्च॑दश(६६) । अ॒ग्नये॒ स्वाहा, एकच॑त्वारि॒ꣳशत्(६७) । श्रो॑ तद्ब्रह्म, नव॑(६८) । श्रद्धायां प्रा॒णे निवि॑ष्टः, चतु॑र्विꣳशतिः(६९) । श्रद्धायां प्रा॒णे निवि॑श्या॒मृत॑ꣳ हुतं, दश(७०) । अङ्गु- ष्ठमात्रः॑ पुरु॒षः, द्वे(७१) । वाङ्मे॑ आस॒न्, अ॒ष्टौ(७२) । वयः॑ सुप॒र्णाः(७३), प्राणानां ग्रन्थिरसि, द्वे, द्वे(७४) । नमो॑ रुद्राय, एकम्(७५) । त्वम॑ग्ने द्युभिः, द्वे(७६) । शि॒वेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व(७७), सत्यं(७८), प्राजापत्यः (७९), तस्यै॑वम्, एक॑मेकम्(८०) । अशी॑तिरनु- वाकाः ॥
स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्यं॑ करवा- वहै । ते॒ज॒स्वि ना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै॑ ॥ ओ३म् शान्तिः॒ शान्तिः॒ शान्तिः॑ ॥ हरिः॑ ॐ ॥
इत्यारण्यकं समाप्तं ॥
The provided image is completely blank and contains no text to transcribe.
The provided image is blank and does not contain any text to transcribe.
The provided image is completely blank and contains no text to transcribe.