भारतकोश
संग्रह पर लौटें

अष्टाध्यायी सूत्रपाठ (महर्षि पाणिनि - पदच्छेद एवं यतिबोध सहित सम्पूर्ण ८ अध्याय)

Ashtadhyayi Sutrapatha of Maharshi Panini

महर्षि पाणिनि द्वारा

DevanagariSanskritpublished102 पृष्ठ

४. चतुर्थोऽध्यायः (स्त्रीप्रत्यय एवं तद्धित सामान्य पाद १-४)

पञ्चमाध्याये द्वितीयः पादः ४७ ४० किमिदम्भ्यां वो घः। | ६३ तत्र कुशलः पथः। ४१ किमः सङ्ख्यापरिमाणे डति च। | ६४ आकर्षादिभ्यः कन्। ४२ सङ्ख्याया अवयवे तयप्। | ६५ धनहिरण्यात्कामे। ४३ द्वित्रिभ्यां तयस्यायज्वा। | ६६ स्वाङ्गेभ्यः प्रसिते। ४४ उभादुदात्तो नित्यम्। | ६७ उदराट् ठगाद्यूने। ४५ तदस्मिन्नधिकमिति | ६८ सस्येन परिजातः। दशान्ताड् डः। | ६९ अंशं हारी। ४६ शदन्तविंशतेश्च। | ७० तन्त्रादचिरापहृते। ४७ सङ्ख्याया गुणस्य निमाने | ७१ ब्राह्मणकोष्णिके सञ्ज्ञायाम्। मयट्। | ७२ शीतोष्णाभ्यां कारिणि। ४८ तस्य पूरणे डट्। | ७३ अधिकम्। ४९ नान्तादसङ्ख्यादेर्मट्। | ७४ अनुकाभीकाभीकः कमिता। ५० थट् च छन्दसि। | ७५ पार्श्वेनान्विच्छति। ५१ षट्कतिकतिपयचतुरां थुक्। | ७६ अयःशूलदण्डाजिनाभ्यां ५२ बहुपूगगणसङ्घस्य तिथुक्। | ठक्ठञौ। ५३ वतोरिथुक्। | ७७ तावतिथं ग्रहणमिति लुग्वा। ५४ द्वेस्तीयः। | ७८ स एषां ग्रामणीः। ५५ त्रेः सम्प्रसारणं च। | ७९ शृङ्खलमस्य बन्धनं करभे। ५६ विंशत्यादिभ्यस्तमडन्य- | ८० उत्क उन्मनाः। तरस्याम्। | ८१ कालप्रयोजनाद् रोगे। ५७ नित्यं शतादिमासार्धमास- | ८२ तदस्मिन्नन्नं प्राये सञ्ज्ञायाम्। संवत्सराच्च। | ८३ कुल्माषादञ्। ५८ षष्ट्यादेश्चासङ्ख्यादेः। | ८४ श्रोत्रियश्छन्दोऽधीते। ५९ मतौ छः सूक्तसाम्नोः। | ८५ श्राद्धमनेन भुक्तमिनिठनौ। ६० अध्यायानुवाकयोर्लुक्। | ८६ पूर्वाद्दिनिः। ६१ विमुक्तादिभ्योऽण्। | ८७ सपूर्वाच्च। ६२ गोषदादिभ्यो वुन्। | ८८ इष्टादिभ्यश्च।

४८ अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः ) ८९ छन्दसि परिपन्थिपरिपरिणौ पर्यवस्थातरि। | १११ काण्डाण्डादीर्नीरचौ। ९० अनुपद्यन्वेष्टा। | ११२ रजःकृष्यासुतिपरिषदो वलच्। ९१ साक्षाद् द्रष्टरि सञ्ज्ञायाम्। | ११३ दन्तशिखात्सञ्ज्ञायाम्। ९२ क्षेत्रियच्परक्षेत्रे चिकित्स्यः। | ११४ ज्योत्स्नातमिस्राशृङ्गिणोर्जस्विनूर्जस्वलगोमिन्मलिममलीमसाः। ९३ इन्द्रियमिन्द्रलिङ्गमिन्द्रदृष्टमिन्द्रसृष्टमिन्द्रजुष्टमिन्द्रदत्तमिति वा। | ११५ अत इनिठनौ। ९४ तदस्यास्त्यस्मिन्निति मतुप्। | ११६ व्रीह्यादिभ्यश्च। ९५ रसादिभ्यश्च। | ११७ तुन्दादिभ्य इलच्च। ९६ प्राणिस्थादातो लजन्यतरस्याम्। | ११८ एकगोपूर्वाट् ठञ्नित्यम्। ९७ सिध्मादिभ्यश्च। | ११९ शतसहस्रान्ताच निष्कात्। ९८ वत्सांसाभ्यां कामबले। | १२० रूपादाहतप्रशंसयोर्यप्। ९९ फेनादिलच्च। | १२१ अस्मायामेधास्रजो विनिः। १०० लोमादिपामादिपिच्छादिभ्यः शनेलचः। | १२२ बहुलं छन्दसि। १०१ प्रज्ञाश्रद्धार्चाभ्यो णः। | १२३ ऊर्णाया युस्। १०२ तपःसहस्राभ्यां विनीनी। | १२४ वाचो ग्मिनिः। १०३ अण्च। | १२५ आलजाटचौ बहुभाषिणि। १०४ सिकताशर्कराभ्यां च। | १२६ स्वामिन्नैश्वर्ये। १०५ देशे लुबिलचौ च। | १२७ अर्शआदिभ्योऽच्। १०६ दन्त उन्नत उरच्। | १२८ द्वन्द्वोपतापगर्ह्यात्प्राणिस्थादिनिः। १०७ ऊषसुषिमुष्कमधो रः। | १२९ वातातीसाराभ्यां कुक्च। १०८ द्युद्रुभ्यां मः। | १३० वयसि पूरणात्। १०९ केशाद् वोऽन्यतरस्याम्। | १३१ सुखादिभ्यश्च। ११० गाण्ड्यजगात्सञ्ज्ञायाम्। | १३२ धर्मशीलवर्णान्ताच। | १३३ हस्ताज्जातौ। | १३४ वर्णाद् ब्रह्मचारिणि।

पञ्चमाध्याये तृतीयः पादः ४९ १३५ पुष्करादिभ्यो देशे। १३६ बलादिभ्यो मतुबन्यतरस्याम्। १३७ सञ्ज्ञायां मन्माभ्याम्। १३८ कंशम्भ्यां बभयुस्तितुतयः। १३९ तुन्दिबलिवटेर्भः। १४० अहंशुभमोर्युस्। --०-- तृतीयः पादः १ प्राग्दिशो विभक्तिः। २ किंसर्वनामबहुभ्योऽद्व्यादिभ्यः। ३ इदम इश्। ४ एतेतौ रथोः। ५ एतदोऽन्। ६ सर्वस्य सोऽन्यतरस्यां दि। ७ पञ्चम्यास्तसिल्। ८ तसेश्च। ९ पर्यभिभ्यां च। १० सप्तम्यास्त्रल्। ११ इदमो हः। १२ किमोऽत्। १३ वा ह चच्छन्दसि। १४ इतराभ्योऽपि दृश्यन्ते। १५ सर्वैकान्यकिंयत्तदः काले दा। १६ इदमो र्हिल्। १७ अधुना। १८ दानीं च। १९ तदो दा च। २० तयोर्दाहिलौ चच्छन्दसि। २१ अनद्यतने र्हिलन्यतरस्याम्। २२ सद्यःपरुत्परार्यैषमःपरेद्य्वद्य- पूर्वेद्युरन्येद्युरन्यतरेद्युरितरेद्युर- परेद्युरधरेद्युरुभयेद्युरुत्तरेद्युः। २३ प्रकारवचने थाल्। २४ इदमस्थमुः। २५ किमश्च। २६ था हेतौ चच्छन्दसि। २७ दिक्शब्देभ्यः सप्तमीपञ्चमी- प्रथमाभ्यो दिग्देश- कालेष्वस्तातिः। २८ दक्षिणोत्तराभ्यामतसुच्। २९ विभाषा परावराभ्याम्। ३० अञ्चेलुक्। ३१ उपर्युपरिष्टात्। ३२ पश्चात्। ३३ पश्च पश्चा चच्छन्दसि। ३४ उत्तराधरदक्षिणादातिः। ३५ एनबन्यतरस्यामदूरेऽपञ्चम्याः। ३६ दक्षिणादाच्। ३७ आहि च दूरे। ३८ उत्तराच्च। ३९ पूर्वाधरावराणामसि पुरधवश्चैषाम्।

५० अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः )

४० अस्ताति च। ४१ विभाषावरस्य। ४२ सङ्ख्याया विधार्थे धा। ४३ अधिकरणविचाले च। ४४ एकाद् धो ध्यमुञन्यतरस्याम्। ४५ द्वित्र्योश्च धमुञ्। ४६ एधाच्च। ४७ याप्ये पाशप्। ४८ पूरणाद् भागे तीयादन्। ४९ प्रागेकादशभ्योऽच्छन्दसि। ५० षष्ठाष्टमाभ्यां ञ च। ५१ मानपश्वङ्गयोः कन्लुका च। ५२ एकादाकिनिच्चासहाये। ५३ भूतपूर्वे चरट्। ५४ षष्ठ्या रूप्य च। ५५ अतिशायने तमबिष्ठनौ। ५६ तिङश्च। ५७ द्विवचनविभज्योपपदे तरबीयसुनौ। ५८ अजादौ गुणवचनादेव। ५९ तुश्छन्दसि। ६० प्रशस्यस्य श्रः। ६१ ज्य च। ६२ वृद्धस्य च। ६३ अन्तिकबाढयोर्नेदसाधौ। ६४ युवालपयोः कनन्यतरस्याम्। ६५ विन्मतोर्लुक्।


६६ प्रशंसायां रूपप्। ६७ ईषदसमाप्तौ कल्पब्देश्यदेशीयरः। ६८ विभाषा सुपो बहुच्पुरस्तात्। ६९ प्रकारवचने जातीयर्। ७० प्रागिवात्कः। ७१ अव्ययसर्वनाम्नाकच्प्राक्तेः। ७२ कस्य च दः। ७३ अज्ञाते। ७४ कुत्सिते। ७५ सञ्ज्ञायां कन्। ७६ अनुकम्पायाम्। ७७ नीतौ च तद्युक्तात्। ७८ बह्वचो मनुष्यनाम्नष्ठज्वा। ७९ घनिलचौ च। ८० प्राचामुपादेरड्वुचौ च। ८१ जातिनाम्नः कन्। ८२ अजिनान्तस्योत्तरपदलोपश्च। ८३ ठाजादावूर्ध्वं द्वितीयादचः। ८४ शेवलसुपरिविशाल- वरुणार्यमादीनां तृतीयात्। ८५ अल्पे। ८६ ह्रस्वे। ८७ सञ्ज्ञायां कन्। ८८ कुटीशमीशुण्डाभ्यो रः। ८९ कुत्वा डुपच्। ९० कासूगोणीभ्यां ष्ट्रच्।

पञ्चमाध्याये चतुर्थः पादः ५१ ९१ वत्सोक्षाश्वर्षभेभ्यश्च तनुत्वे। ९२ किंयत्तदो निर्धारणे द्वयोरेकस्य डतरच्। ९३ वा बहूनां जातिपरिप्रश्ने डतमच्। ९४ एकाच्च प्राचाम्। ९५ अवक्षेपणे कन्। ९६ इवे प्रतिकृतौ। ९७ सञ्ज्ञायां च। ९८ लुम्मनुष्ये। ९९ जीविकार्थे चापण्ये। १०० देवपथादिभ्यश्च। १०१ वस्तेर्ढञ्। १०२ शिलाया ढः। १०३ शाखादिभ्यो यत्। १०४ द्रव्यं च भव्ये। १०५ कुशाग्राच्छः। १०६ समासाच्च तद्विषयात्। १०७ शर्करादिभ्योऽण्। १०८ अङ्गुल्यादिभ्यष्ठक्। १०९ एकशालायाष्ठञन्यतरस्याम्। ११० कर्कलोहितादीकक्। १११ प्रत्नपूर्वविश्वेमात्थाल्छन्दसि। ११२ पूगाञ्ञ्योऽग्रामणीपूर्वात्। ११३ व्रातच्छञोरस्त्रियाम्। ११४ आयुधजीविसङ्घाञ्ञ्यङ् वाहीकेष्वब्राह्मणराजन्यात्। ११५ वृकाट् टेण्यण्। ११६ दामन्यादित्रिगर्तषष्ठाच्छः। ११७ पर्श्वादि- यौधेयादिभ्यामणञौ। ११८ अभिजिद्विद्भृच्छालावच्- छिखावच्छमीवदूर्णावच्- छूरूमदणो यञ्। ११९ ज्यादयस्तद्राजाः। --०-- चतुर्थः पादः १ पादशतस्य सङ्ख्यादेर्वीप्सायां वुन्लोपश्च। २ दण्डव्यवसर्गयोश्च। ३ स्थूलादिभ्यः प्रकारवचने कन्। ४ अनत्यन्तगतौ क्तात्। ५ न सामिवचने। ६ बृहत्या आच्छादने। ७ अषडक्षाशितङ्ग्वलङ्- कर्मालम्पुरुषाध्युत्तरपदात्खः। ८ विभाषाञ्चेरदिक्स्त्रियाम्। ९ जात्यन्ताच्छ बन्धुनि। १० स्थानान्ताद् विभाषा सस्थानेनेति चेत्। ११ किमेत्तिङ्व्ययघादाम्बद्रव्य- प्रकर्षे। १२ अमु चच्छन्दसि। १३ अनुगादिनष्ठक्।

५२ अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः )


[वाम-स्तम्भः]

१४ णचः स्त्रियामञ्। १५ अणिणुनः। १६ विसारिणो मत्स्ये। १७ सङ्ख्यायाः क्रियाभ्यावृत्ति- गणने कृत्वसुच्। १८ द्वित्रिचतुर्भ्यः सुच्। १९ एकस्य सकृच्च। २० विभाषा बह्वोर्धाविप्रकृष्टकाले। २१ तत्प्रकृतवचने मयट्। २२ समूहवच्च बहुषु। २३ अनन्तावसथेतिहभेषजाञ् ञ्यः। २४ देवतान्तात्तादर्थ्ये यत्। २५ पादार्घाभ्यां च। २६ अतिथेर्य्यः। २७ देवात्तल्। २८ अवेः कः। २९ यावादिभ्यः कन्। ३० लोहितान्मणौ। ३१ वर्णे चानित्ये। ३२ रक्ते। ३३ कालाच्च। ३४ विनयादिभ्यष्ठक्। ३५ वाचो व्याहृतार्थायाम्। ३६ तद्युक्तात्कर्मणोऽण्। ३७ ओषधेर्जातौ। ३८ प्रज्ञादिभ्यश्च। ३९ मृदस्तिकन्।


[दक्षिण-स्तम्भः]

४० सस्नौ प्रशंसायाम्। ४१ वृकज्येष्ठाभ्यां तिल्तातिलौ चच्छन्दसि। ४२ बह्वल्पार्थाच्छस्कारकादन्य- तरस्याम्। ४३ सङ्ख्यैकवचनाच्च वीप्सायाम्। ४४ प्रतियोगे पञ्चम्यास्तसिः। ४५ अपादाने चाहीयरुहोः। ४६ अतिग्रहव्यथनक्षेपेष्वकर्तरि तृतीयायाः। ४७ हीयमानपापयोगाच्च। ४८ षष्ठ्या व्याश्रये। ४९ रोगाच्चापनयने। ५० कृभ्वस्तियोगे सम्पद्यकर्तरि च्विः। ५१ अरुर्मनश्चक्षुश्चेतोरहोरजसां लोपश्च। ५२ विभाषा साति कार्त्स्न्ये। ५३ अभिविधौ सम्पदा च। ५४ तदधीनवचने। ५५ देये त्रा च। ५६ देवमनुष्यपुरुषपुरुमर्त्येभ्यो द्वितीयासप्तम्योर्बहुलम्। ५७ अव्यक्तानुकरणाद् द्व्यजवरार्धादनितौ डाच्। ५८ कृञो द्वितीयतृतीयशम्ब- बीजात्कृषौ।

पञ्चमाध्याये चतुर्थः पादः ५३ ५९ सङ्ख्यायाश्च गुणान्तायाः। ६० समयाच्च यापनायाम्। ६१ सपत्रनिष्पत्रादतिव्यथने। ६२ निष्कुलानिष्कोषणे। ६३ सुखप्रियादानुलोम्ये। ६४ दुःखात्प्रातिलोम्ये। ६५ शूलात्पाके। ६६ सत्यादशपथे। ६७ मद्रात्परिवापणे। ६८ समासान्ताः। ६९ न पूजनात्। ७० किमः क्षेपे। ७१ नजस्तत्पुरुषात्। ७२ पथो विभाषा। ७३ बहुव्रीहौ सङ्ख्येये डजबहुगणात्। ७४ ऋक्पूरब्धूःपथामानक्षे। ७५ अचप्रत्यन्ववपूर्वात्साम- लोम्नः। ७६ अक्ष्णोऽदर्शनात्। ७७ अचतुरविचतुरसुचतुरस्त्री- पुंसधेन्वनडुहर्कसामवाङ्- मनसाक्षिभ्रुवदारगवोर्वष्ठीव- पदष्ठीवनक्तन्दिवरात्रिन्- दिवाहर्दिवसरजसनिश्श्रेयस- पुरुषायुषद्व्यायुषत्र्यायुषर्ग्यजुष- जातोक्षमहोक्षवृद्धोक्षोपशुन- गोष्ठश्वाः। ७८ ब्रह्महस्तिभ्यां वर्चसः। ७९ अवसमन्धेभ्यस्तमसः। ८० श्वसो वसीयः श्रेयसः। ८१ अन्ववतप्ताद् रहसः। ८२ प्रतेरुरसः सप्तमीस्थात्। ८३ अनुगवमायामे। ८४ द्विस्तावा त्रिस्तावा वेदिः। ८५ उपसर्गादध्वनः। ८६ तत्पुरुषस्याङ्गुलेः सङ्ख्याव्ययादेः। ८७ अहःसर्वैकदेशसङ्ख्यात- पुण्याच्च रात्रेः। ८८ अह्रोऽह्न एतेभ्यः। ८९ न सङ्ख्यादेः समाहारे। ९० उत्तमैकाभ्यां च। ९१ राजाहःसखिभ्यष्टच्। ९२ गोरतद्धितलुकि। ९३ अग्राख्यायामुरसः। ९४ अनोश्मायःसरसां जातिसञ्ज्ञयोः। ९५ ग्रामकौटाभ्यां च तक्षणः। ९६ अतेः शुनः। ९७ उपमानादप्राणिषु। ९८ उत्तरमृगपूर्वाच्च सक्थ्नः। ९९ नावो द्विगोः। १०० अर्धाच्च। १०१ खार्याः प्राचाम्।

५४ अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः ) १०२ द्वित्रिभ्यामञ्जलेः। १२५ जम्भा सुहरिततृण- १०३ अनसन्तान्नपुंसकाच्छन्दसि। सोमेभ्यः। १०४ ब्रह्मणो जानपदाख्यायाम्। १२६ दक्षिणेर्मा लुब्धयोगे। १०५ कुमहद्भ्यामन्यतरस्याम्। १२७ इच्छकर्मव्यतिहारे। १०६ द्वन्द्वाच्चुदषहान्तात्समाहारे। १२८ द्विदण्ड्यादिभ्यश्च। १०७ अव्ययीभावे शरत्प्रभृतिभ्यः। १२९ प्रसम्भां जानुनोर्जुः। १०८ अनश्च। १३० ऊर्ध्वाद्विभाषा। १०९ नपुंसकादन्यतरस्याम्। १३१ ऊधसोऽनङ्। ११० नदीपौर्णमास्याग्रहायणीभ्यः। १३२ धनुषश्च। १११ झयः। १३३ वा संज्ञायाम्। ११२ गिरेश्च सेनकस्य। १३४ जायाया निङ्। ११३ बहुव्रीहौ सक्थ्यक्ष्णोः १३५ गन्धस्येदूत्पूतिसुसुरभिभ्यः। स्वाङ्गात्षच्। १३६ अल्पाख्यायाम्। ११४ अङ्गुलेर्दारुणि। १३७ उपमानाच्च। ११५ द्वित्रिभ्यां ष मूर्ध्नः। १३८ पादस्य लोपोऽहस्त्यादिभ्यः। ११६ अप्पूरणीप्रमाण्योः। १३९ कुम्भपदीषु च। ११७ अन्तर्बहिर्भ्यां च लोम्नः। १४० सङ्ख्यासुपूर्वस्य। ११८ अज्नासिकायाः संज्ञायां १४१ वयसि दन्तस्य दत्। नसं चास्थूलात्। १४२ छन्दसि च। ११९ उपसर्गाच्च। १४३ स्त्रियां संज्ञायाम्। १२० सुप्रातसुश्वसुदिवशारिकुक्ष- १४४ विभाषा श्यावारोकाभ्याम्। चतुरश्रेणीपदाजपदप्रोष्ठ- १४५ अग्रान्तशुद्धशुभ्रवृष- पदाः। वराहेभ्यश्च। १२१ नञ्दुःसुभ्यो हलिसक्थ्योरन्य- १४६ ककुदस्यावस्थायां लोपः। तरस्याम्। १४७ त्रिककुत्पर्वते। १२२ नित्यमसिच्प्रजामेधयोः। १४८ उद्विभ्यां काकुदस्य। १२३ बहुप्रजाश्छन्दसि। १४९ पूर्णाद्विभाषा। १२४ धर्मादनिच्केवलात्। १५० सुहृद्दुहृदौ मित्रामित्रयोः।

षष्ठाध्याये प्रथमः पादः ५५ १५१ उरःप्रभृतिभ्यः कप्। १५६ ईयसश्च। १५२ इनः स्त्रियाम्। १५७ वन्दिते भ्रातुः। १५३ नद्यृतश्च। १५८ ऋतश्छन्दसि। १५४ शेषाद् विभाषा। १५९ नाडीतन्त्र्योः स्वाङ्गे। १५५ न सञ्ज्ञायाम्। १६० निष्प्रवाणिश्च। षष्ठोऽध्यायः प्रथमः पादः विचतिवृश्चतिपृच्छति- १ एकाचो द्वे प्रथमस्य। भृज्जतीनां ङिति च। २ अजादेर्द्वितीयस्य। १७ लिट्यभ्यासस्योभयेषाम्। ३ न न्द्राः संयोगादयः। १८ स्वापेश्चङि। ४ पूर्वोऽभ्यासः। १९ स्वपिस्यमिव्येञां यङि। ५ उभे अभ्यस्तम्। २० न वशः। ६ जक्षित्यादयः षट्। २१ चायः की। ७ तुजादीनां दीर्घोऽभ्यासस्य। २२ स्फायः स्फी निष्ठायाम्। ८ लिटि धातोरनभ्यासस्य। २३ स्त्यः प्रपूर्वस्य। ९ सन्यङोः। २४ द्रवमूर्तिस्पर्शयोः श्यः। १० श्लौ। २५ प्रतेश्च। ११ चङि। २६ विभाषाभ्यवपूर्वस्य। १२ दाश्वान्साह्वांमीढ्वांश्च। २७ शृतं पाके। १३ ष्यङः सम्प्रसारणं २८ प्यायः पी। पुत्रपत्योस्तत्पुरुषे। २९ लिङ्यङोश्च। १४ बन्धुनि बहुव्रीहौ। ३० विभाषा श्वेः। १५ वचिस्वपियजादीनां किति। ३१ णौ च संश्चङोः। १६ ग्रहिज्यावयिव्यधिवष्टि- ३२ ह्वः सम्प्रसारणमभ्यस्तस्य च।

५६ अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः )


[वामस्तम्भः / Left Column]

३३ बहुलं छन्दसि। ३४ चायः की। ३५ अपस्पृधेथामानृचुरानृहुश्- चिच्युषे तित्याज श्राताः श्रितमाशीराशीर्ताः। ३६ न सम्प्रसारणे सम्प्रसारणम्। ३७ लिटि वयो यः। ३८ वश्चास्यान्तरस्यां किति। ३९ वेञः। ४० ल्यपि च। ४१ ज्यश्च। ४२ व्यश्च। ४३ विभाषा परेः। ४४ आदेच उपदेशेऽशिति। ४५ न व्यो लिटि। ४६ स्फुरतिस्फुलत्योर्घञि। ४७ क्रीङ्जीनां णौ। ४८ सिध्यतेरपारलौकिके। ४९ मीनातिमिनोतिदीङां ल्यपि च। ५० विभाषा लीयतेः। ५१ खिदेश्छन्दसि। ५२ अपगुरो णमुलि। ५३ चिस्फुरोर्णौ। ५४ प्रजने वीयतेः। ५५ बिभेतेर्हेतुभये।


[दक्षिणस्तम्भः / Right Column]

५६ नित्यं स्मयतेः। ५७ सृजिदृशोर्झल्यमकि‍ति। ५८ अनुदात्तस्य चर्दुपधस्यान्य- तरस्याम्। ५९ शीर्षश्छन्दसि। ६० ये च तद्धिते। ६१ पद्‍दनोमास्हन्निशन्यूषन्- दोषन्यकञ्छकन्नुदन्नासञ्- छस्प्रभृतिषु। ६२ धात्वादेः षः सः। ६३ णो नः। ६४ लोपो व्योर्वलि। ६५ वेरपृक्तस्य। ६६ हल्ङ्याब्भ्यो दीर्घात्सुतिस्य- पृक्तं हल्। ६७ एङ्‌ह्रस्वात्सम्बुद्धेः। ६८ शेषेछन्दसि बहुलम्। ६९ ह्रस्वस्य पिति कृति तुक्। ७० संहितायाम्। ७१ छे च। ७२ आङ्‌माङोश्च। ७३ दीर्घात्पदान्ताद् वा। ७४ इको यणचि। ७५ एचोऽयवायावः। ७६ वान्तो यि प्रत्यये।

षष्ठाध्याये प्रथमः पादः ५७ ७७ धातोस्तन्निमित्तस्यैव। ७८ क्षय्यजय्यौ शक्यार्थे। ७९ क्रय्यस्तदर्थे। ८० भव्यप्रवच्ये चच्छन्दसि। ८१ एकः पूर्वपरयोः। ८२ अन्तादिवच्च। ८३ षत्वतुकोरसिद्धः। ८४ आद् गुणः। ८५ वृद्धिरेचि। ८६ एत्येधत्यूठ्सु। ८७ आटश्च। ८८ उपसर्गादृति धातौ। ८९ वा सुप्यापिशलेः। ९० औतोऽम्शसोः। ९१ एङि पररूपम्। ९२ ओमाङोश्च। ९३ उस्यपदान्तात्। ९४ अतो गुणे। ९५ अव्यक्तानुकरणस्यात इतौ। ९६ नाम्रेडितस्यान्त्यस्य तु वा। ९७ अकः सवर्णे दीर्घः। ९८ प्रथमयोः पूर्वसवर्णः। ९९ तस्माच्छसो नः पुंसि। १०० नादिचि। १०१ दीर्घाज्जसि च। १०२ वा छन्दसि। १०३ अमि पूर्वः। १०४ सम्प्रसारणाच्च। १०५ एङः पदान्तादति। १०६ ङसिङसोश्च। १०७ ऋत उत्। १०८ ख्यत्यात्परस्य। १०९ अतो रोरप्लुतादप्लुते। ११० हशि च। १११ प्रकृत्यान्तःपादम्। ११२ अव्यादवद्यादव- क्रमुरव्रतायमवन्ववस्युषु च। ११३ यजुष्युरः। ११४ आपोजुषाणोवृष्णोवर्षिष्ठे अम्बेअम्बालेअम्बिकेपूर्वे। ११५ अङ्ग इत्यादौ च। ११६ अनुदात्ते च कुधपरे। ११७ अवपथासि च। ११८ सर्वत्र विभाषा गोः। ११९ अवङ् स्फोटायनस्य। १२० इन्द्रे च। १२१ प्लुतप्रगृह्या अचि नित्यम्। १२२ आङोऽनुनासिकश्छन्दसि बहुलम्। १२३ इकोऽसवर्णे शाकल्यस्य ह्रस्वश्च। १२४ ऋत्यकः। १२५ अप्लुतवदुपस्थिते।

५८ अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः ) १२६ ई३ चाक्रवर्मणस्य। १२७ दिव उत्। १२८ एतत्तदोः सुलोपोऽकोरनञ्- समासे हलि। १२९ स्यश्छन्दसि बहुलम्। १३० सोऽचि लोपे चेत्पादपूरणम्। १३१ सुट् कात्पूर्वः। १३२ सम्परिभ्यां करोतौ भूषणे। १३३ समवाये च। १३४ उपात्प्रतियत्नवैकृत- वाक्याध्याहारेषु। १३५ किरतौ लवने। १३६ हिंसायां प्रतेश्च। १३७ अपाच्चतुष्पाच्छकुनिष्वा- लेखने। १३८ कुस्तुम्बुरूणि जातिः। १३९ अपरस्पराः क्रियासातत्ये। १४० गोष्पदं सेवितासेवित- प्रमाणेषु। १४१ आस्पदं प्रतिष्ठायाम्। १४२ आश्चर्यमनित्ये। १४३ वर्चस्केऽवस्करः। १४४ अपस्करो रथाङ्गम्। १४५ विष्किरः शकुनौ वा। १४६ ह्रस्वाच्चन्द्रोत्तरपदे मन्त्रे। १४७ प्रतिष्कशश्च कशेः। १४८ प्रस्कण्वहरिश्चन्द्रावृषी। १४९ मस्करमस्करिणौ वेणुपरिव्राजकयोः। १५० कास्तीराजस्तुन्दे नगरे। १५१ पारस्करप्रभृतीनि च संज्ञायाम्। १५२ अनुदात्तं पदमेकवर्जम्। १५३ कर्षात्वतो घञोऽन्त उदात्तः। १५४ उच्चादीनां च। १५५ अनुदात्तस्य च यत्रोदात्तलोपः। १५६ धातोः। १५७ चितः। १५८ तद्धितस्य। १५९ कितः। १६० तिसृभ्यो जसः। १६१ चतुरः शसि। १६२ सावेकाचस्तृतीयादिर् विभक्तिः। १६३ अन्तोदात्तादुत्तरपदादन्य- तरस्यामनित्यसमासे। १६४ अञ्चेश्छन्दस्यसर्वनाम- स्थानम्। १६५ ऊडिदम्पदाद्यप्पुम्रैद्युभ्यः। १६६ अष्टनो दीर्घात्। १६७ शतुरनुमो नद्याजादी। १६८ उदात्तयणो हल्पूर्वात्। १६९ नोड्धात्वोः। १७० ह्रस्वनुड्भ्यां मतुप्।

षष्ठाध्याये प्रथमः पादः ५९ १७१ नामन्यतरस्याम्। १७२ ङ्याश्छन्दसि बहुलम्। १७३ षट्त्रिचतुर्भ्यो हलादिः। १७४ झल्युपोत्तमम्। १७५ विभाषा भाषायाम्। १७६ न गोश्वसावर्णराडङ्क्रुङ्- कृद्भ्यः। १७७ दिवो झल्। १७८ नृ चान्यतरस्याम्। १७९ तित्स्वरितम्। १८० तास्यनुदात्तेन्ङिददुपदेशाल्ल- सार्वधातुकमनुदात्तमह्निवडोः। १८१ आदिः सिचोऽन्यतरस्याम्। १८२ स्वपादिहिंसामच्यनिटि। १८३ अभ्यस्तानामादिः। १८४ अनुदात्ते च। १८५ सर्वस्य सुपि। १८६ भीह्रीभृमदजनधनदरिद्रा- जागरां प्रत्ययात्पूर्व पिति। १८७ लिति। १८८ आदिर्णमुल्यन्यतरस्याम्। १८९ अचः कर्तृयकि। १९० थलि च सेटीडन्तो वा। १९१ ञ्नित्यादिर्नित्यम्। १९२ आमन्त्रितस्य च। १९३ पथि मथोः सर्वनामस्थाने। १९४ अन्तश्च तवै युगपत्। १९५ क्षयो निवासे। १९६ जयः करणम्। १९७ वृषादीनां च। १९८ सञ्ज्ञायामुपमानम्। १९९ निष्ठा च द्व्यजनात्। २०० शुष्कधृष्टौ। २०१ आशितः कर्ता। २०२ रिक्ते विभाषा। २०३ जुष्टार्पिते चच्छन्दसि। २०४ नित्यं मन्त्रे। २०५ युष्मदस्मदोर्ङसि। २०६ ङयि च। २०७ यतोऽनावः। २०८ ईडवन्दवृशंसदुहां ण्यतः। २०९ विभाषा वेण्विन्धानयोः। २१० त्यागरागहासकुहश्वथ- क्रथानाम्। २११ उपोत्तमं रिति। २१२ चङ्यन्यतरस्याम्। २१३ मतोः पूर्वमात्सञ्ज्ञायां स्त्रियाम्। २१४ अन्तोऽवत्याः। २१५ ईवत्याः। २१६ चौ। २१७ समासस्य। --०--

६० अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः ) द्वितीयः पादः १ बहुव्रीहौ प्रकृत्या पूर्वपदम्। २ तत्पुरुषे तुल्यार्थतृतीयासप्तम्युप- मानाव्ययद्वितीयाकृत्याः। ३ वर्णो वर्णेष्वनेते। ४ गाधलवणयोः प्रमाणे। ५ दायाद्यं दायादे। ६ प्रतिबन्धि चिरकृच्छ्रयोः। ७ पदेऽपदेशे। ८ निवाते वातत्राणे। ९ शारदेऽनार्तवे। १० अध्वर्युकषाययोर्जातौ। ११ सदृशप्रतिरूपयोः सादृश्ये। १२ द्विगो प्रमाणे। १३ गन्तव्यपण्यं वाणिजे। १४ मात्रोपज्ञोपक्रमच्छाये नपुंसके। १५ सुखप्रियोर्हिते। १६ प्रीतौ च। १७ स्वं स्वामिनि। १८ पत्यावैश्वर्ये। १९ न भूवाक्चिद्दिधिषु। २० वा भुवनम्। २१ आशङ्काबाधनेदीयःसु सम्भावने। २२ पूर्वे भूतपूर्वे। २३ सविधसनीडमर्यादसवश- सदेशेषु सामीप्ये। २४ विस्पष्टादीनि गुणवचनेषु। २५ श्रज्यावमकन्पापवत्सु भावे कर्मधारये। २६ कुमारश्च। २७ आदिः प्रत्येनासि। २८ पूगेष्वन्यतरस्याम्। २९ इगन्तकालकपालभगाल- शरावेषु द्विगो। ३० बह्वन्यतरस्याम्। ३१ दिष्टिवितस्त्योश्च। ३२ सप्तमी सिद्धशुष्कपक्व- बन्धेष्वकालात्। ३३ परिप्रत्युपापा वर्ज्यमानाहो- रात्रावयवेषु। ३४ राजन्यबहुवचनद्वन्द्वेऽन्धक- वृष्णिषु। ३५ सङ्ख्या। ३६ आचार्योपसर्जनश्चान्तेवासी। ३७ कार्तकौजपादयश्च। ३८ महान्व्रीह्यपराह्णगृष्टीष्वास- जाबालभारभारतहैलि- हिलरौरवप्रवृद्धेषु। ३९ क्षुल्लकश्च वैश्वदेवे। ४० उष्ट्रः सादिवाम्योः। ४१ गौः सादसादिसारथिषु। ४२ कुरुगार्हपत रिक्तगुर्वसूत-

५. पञ्चमोऽध्यायः (तद्धित विशेष प्रकरण पाद १-४)

षष्ठाध्याये द्वितीयः पादः ६१ जरत्यश्लीलदृढरूपा पारे- वडवा तैतिलकद्रूः पण्य- कम्बलो दासीभाराणां च। ४३ चतुर्थी तदर्थे। ४४ अर्थे। ४५ क्ते च। ४६ कर्मधारयेऽनिष्ठा। ४७ अहीने द्वितीया। ४८ तृतीया कर्मणि। ४९ गतिरनन्तरः। ५० तादौ च निति कृत्यतौ। ५१ तवै चान्तश्च युगपत्। ५२ अनिगन्तोऽञ्चतौ वप्रत्यये। ५३ न्यधी च। ५४ ईषदन्यतरस्याम्। ५५ हिरण्यपरिमाणं धने। ५६ प्रथमोऽचिरोपसम्पत्तौ। ५७ कतरकतमौ कर्मधारये। ५८ आर्यो ब्राह्मणकुमारयोः। ५९ राजा च। ६० षष्ठी प्रत्येनसि। ६१ क्ते नित्यार्थे। ६२ ग्रामः शिल्पिनि। ६३ राजा च प्रशंसायाम्। ६४ आदिरुदात्तः। ६५ सप्तमीहारिणौ धर्म्येऽहरणे। ६६ युक्ते च। ६७ विभाषाध्यक्षे। ६८ पापं च शिल्पिनि। ६९ गोत्रान्तेवासिमाणवब्राह्मणेषु क्षेपे। ७० अङ्गानि मैरेये। ७१ भक्ताख्यास्तदर्थेषु। ७२ गोबिडालसिंहसैन्धवेषूपमाने। ७३ अके जीविकार्थे। ७४ प्राचां क्रीडायाम्। ७५ अणि नियुक्ते। ७६ शिल्पिनि चाकृञः। ७७ सञ्ज्ञायां च। ७८ गोतन्तियवं पाले। ७९ णिनि। ८० उपमानं शब्दार्थप्रकृतावेव। ८१ युक्तारोह्यादयश्च। ८२ दीर्घकाशतुषभ्राष्ट्रवटं जे। ८३ अन्त्यात्पूर्वं बह्वचः। ८४ ग्रामेऽनिवसन्तः। ८५ घोषादिषु च। ८६ छात्रादयः शालायाम्। ८७ प्रस्थेऽवृद्धमकर्क्यादीनाम्। ८८ मालादीनां च। ८९ अमहन्नवं नगरेऽनुदीचाम्। ९० अर्मे चावर्णं द्व्यच्त्र्यच्। ९१ न भूताधिकसञ्जीवमद्राश्म- कज्जलम्।

६२ अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः )

वामस्तम्भः (Left Column)

९२ अन्तः। ९३ सर्वं गुणकार्त्स्न्ये। ९४ सञ्ज्ञायां गिरिनिकाययोः। ९५ कुमार्यां वयसि। ९६ उदकेऽकेवले। ९७ द्विगो क्रतौ। ९८ सभायां नपुंसके। ९९ पुरे प्राचाम्। १०० अरिष्टगौडपूर्वे च। १०१ न हास्तिनफलकमार्देयाः। १०२ कुसूलकूपकुम्भशालं बिले। १०३ दिक्शब्दा ग्रामजनपदाख्यान- चानराठेषु। १०४ आचार्य्योपसर्जनश्चान्ते- वासिनि। १०५ उत्तरपदवृद्धौ सर्वं च। १०६ बहुव्रीहौ विश्वं सञ्ज्ञायाम्। १०७ उदराश्वेषुषु। १०८ क्षेपे। १०९ नदी बन्धुनि। ११० निष्षोपसर्गपूर्वमन्य- तरस्याम्। १११ उत्तरपदादिः। ११२ कर्णो वर्णलक्षणात्। ११३ सञ्ज्ञोपमयोश्च। ११४ कण्ठपृष्ठग्रीवाजङ्घं च। ११५ शृङ्गमवस्थायां च। ११६ नञो जरन्ममित्रमृताः।


दक्षिणस्तम्भः (Right Column)

११७ सोर्मनसी अलोमोषसी। ११८ क्रत्वादयश्च। ११९ आद्युदात्तं द्व्यच्छन्दसि। १२० वीरवीर्यौ च। १२१ कूलतीरतूलमूलशालाक्ष- सममव्ययीभावे। १२२ कंसमन्थशूर्पपाय्यकाण्डं द्विगो। १२३ तत्पुरुषे शालायां नपुंसके। १२४ कन्था च। १२५ आदिश्चहणादीनाम्। १२६ चेलखेटकटुककाण्डं गर्हायाम्। १२७ चीरमुपमानम्। १२८ पललसूपशाकं मिश्रे। १२९ कूलसूदस्थलकर्षाः सञ्ज्ञायाम्। १३० अकर्मधारये राज्यम्। १३१ वर्गादयश्च। १३२ पुत्रः पुम्भ्यः। १३३ नाचार्थ्याराजर्त्विक्संयुक्त- ज्ञात्याख्येभ्यः। १३४ चूर्णादीन्यप्राणिषष्ठ्याः। १३५ षट् च काण्डादीनि। १३६ कुण्डं वनम्। १३७ प्रकृत्या भगालम्। १३८ शितेर्नित्याबह्वज्बहुव्रीहाव- भसत्।

षष्ठाध्याये द्वितीयः पादः ६३ [वामभागः / प्रथमः स्तम्भः] १३९ गतिकारकोपपदात्कृत्। १४० उभे वनस्पत्यादिषु युगपत्। १४१ देवताद्वन्द्वे च। १४२ नोत्तरपदेऽनुदात्तादाव- पृथिवीरुद्रपूषमन्थिषु। १४३ अन्तः। १४४ थाथघञ्क्ताजबित्रकाणाम्। १४५ सूपमानात्क्तः। १४६ सञ्ज्ञायामनाचितादीनाम्। १४७ प्रवृद्धादीनां च। १४८ कारकाद् दत्तश्रुतयोरेवाशिषि। १४९ इत्थम्भूतेन कृतमिति च। १५० अनो भावकर्मवचनः। १५१ मन्क्तिन्व्याख्यानशयनासन- स्थानयाजकादिक्रीताः। १५२ सप्तम्याः पुण्यम्। १५३ ऊनार्थकलहं तृतीयायाः। १५४ मिश्रं चानुपसर्गमसन्धौ। १५५ नञो गुणप्रतिषेधे सम्पाद्यार्ह- हितालमर्थास्तद्धिताः। १५६ ययतोश्चातदर्थे। १५७ अच्चावशक्तौ। १५८ आक्रोशे च। १५९ सञ्ज्ञायाम्। १६० कृत्योकेष्णुच्चार्वादयश्च। १६१ विभाषा तृन्नन्नतीक्ष्ण- शुचिषु। [दक्षिणभागः / द्वितीयः स्तम्भः] १६२ बहुव्रीहाविदमेतत्तद्द्ब्यः प्रथमपूरणयोः क्रियागणने। १६३ सङ्ख्यायाः स्तनः। १६४ विभाषा छन्दसि। १६५ सञ्ज्ञायां मित्राजिनयोः। १६६ व्यवायिनोऽन्तरम्। १६७ मुखं स्वाङ्गम्। १६८ नाव्ययदिग्शब्दगोमहत्- स्थूलमुष्टिपृथुवत्सेभ्यः। १६९ निष्ठोपमानादन्यतरस्याम्। १७० जातिकालसुखादिभ्योऽ- नाच्छादनात्क्तोऽकृतमित- प्रतिपन्नाः। १७१ वा जाते। १७२ नञ्सुभ्याम्। १७३ कपि पूर्वम्। १७४ ह्रस्वान्तेऽन्त्यात्पूर्वम्। १७५ बहोर्नञ्वदुत्तरपदभूम्नि। १७६ न गुणादयोऽवयवाः। १७७ उपसर्गात्स्वाङ्गं ध्रुवमपर्शु। १७८ वनं समासे। १७९ अन्तः। १८० अन्तश्च। १८१ न निर्विभ्याम्। १८२ परेर्भितोभावि मण्डलम्। १८३ प्रादस्वाङ्गं सञ्ज्ञायाम्। १८४ निरुदकादीनि च।

६४ अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः ) [ वामस्तम्भः ] १८५ अभेर्मुखम्। १८६ अपाच्च। १८७ स्फिगपूतवीणाञ्जोऽध्व- कुक्षीसीरनामनाम च। १८८ अधेरुपरिस्थम्। १८९ अनोरप्रधानकनीयसी। १९० पुरुषश्चान्वादिष्टः। १९१ अतेरकृत्यदे। १९२ नेर्निधाने। १९३ प्रतेरंश्वादयस्तत्पुरुषे। १९४ उपाद् द्व्यजजिनमगौरादयः। १९५ सोरवक्षेपणे। १९६ विभाषोत्पुच्छे। १९७ द्वित्रिभ्यां पाद्दन्मूर्धसु बहुव्रीहौ। १९८ सक्थं चाक्रान्तात्। १९९ परादिश्चन्दसि बहुलम्। --०-- तृतीयः पादः १ अलुगुत्तरपदे। २ पञ्चम्याः स्तोकादिभ्यः। ३ ओजःसहोऽम्भस्तमसस् तृतीयायाः। ४ मनसः सञ्ज्ञायाम्। ५ आज्ञायिनि च। ६ आत्मनश्च। ७ वैयाकरणाख्यायां चतुर्थ्याः परस्य च। [ दक्षिणस्तम्भः ] ८ हलदन्तात्सप्तम्याः सञ्ज्ञायाम्। ९ कारनाम्नि च प्राचां हलादौ। १० मध्याद् गुरौ। ११ अमूर्धमस्तकात्स्वाङ्गाद- कामे। १२ बन्धे च विभाषा। १३ तत्पुरुषे कृति बहुलम्। १४ प्रावृट्शरत्कालदिवां जे। १५ विभाषा वर्षक्षरशरवरात्। १६ घकालतनेषु कालनाम्नः। १७ शयवासवासिष्वकालात्। १८ नेन्सिद्धबध्नातिषु च। १९ स्थे च भाषायाम्। २० षष्ठ्या आक्रोश। २१ पुत्रेऽन्यतरस्याम्। २२ ऋतो विद्यायोनिसम्बन्धेभ्यः। २३ विभाषा स्वसृपत्योः। २४ आनङ् ऋतो द्वन्द्वे। २५ देवताद्वन्द्वे च। २६ ईदग्नेः सोमवरुणयोः। २७ इद् वृद्धौ। २८ दिवो द्यावा। २९ दिवसश्च पृथिव्याम्। ३० उषासोषसः। ३१ मातरपितरावुदीचाम्। ३२ पितरामातरा चच्छन्दसि। ३३ स्त्रियाः पुंवद् भाषितपुंस्कादनूङ्ः

षष्ठाध्याये तृतीयः पादः ६५ समानाधिकरणे स्त्रियाम्- । ५३ हिमकाषिहतिषु च। पूरणीप्रियादिषु। । ५४ ऋचः शे। ३४ तसिलादिष्वाकृत्वसुचः। । ५५ वा घोषमिश्रशब्देषु। ३५ क्यङ्मानिनोश्च। । ५६ उदकस्योदः संज्ञायाम्। ३६ न कोपधायाः। । ५७ पेषंवासवाहनधिषु च। ३७ संज्ञापूरणयोश्च। । ५८ एकहलादौ पूरयितव्येऽन्य- ३८ वृद्धिनिमित्तस्य च तद्धितस्या- । तरस्याम्। रक्तविकारे। । ५९ मन्थौदनसक्तुबिन्दुवज्रभार- ३९ स्वाङ्गाच्चेतः। । हारवीवधगाहेषु च। ४० जातेश्च। । ६० इको ह्रस्वोऽङ्यो गालवस्य। ४१ पुंवत्कर्मधारयजातीय- । ६१ एक तद्धिते च। देशीयेषु। । ६२ ड्यापोः संज्ञाछन्दसोर्बहुलम्। ४२ घरूपकल्पचेलड्ब्रुवगोत्रमत- । ६३ त्वे च। हतेषु ङ्योऽनेकाचो ह्रस्वः। । ६४ इष्टकेषीकामालानां ४३ नद्याः शेषस्यान्यतरस्याम्। । चिततूलभारिषु। ४४ उगितश्च। । ६५ खित्यनव्ययस्य। ४५ आन्महतः समानाधिकरण- । ६६ अरुद्विषदजन्तस्य मुम्। जातीययोः। । ६७ इच एकाचोऽप्रत्ययवच्च। ४६ द्व्यष्टनः सङ्ख्यायामबहु- । ६८ वाचंयमपुरन्दरौ च। व्रीह्यशीत्योः। । ६९ कारे सत्यागदस्य। ४७ त्रेस्त्रयः। । ७० श्येनतिलस्य पाते जे। ४८ विभाषा चत्वारिंशत्प्रभृतौ । ७१ रात्रेः कृति विभाषा। सर्वेषाम्। । ७२ नलोपो नञः। ४९ हृदयस्य हल्लेखयदण्लासेषु। । ७३ तस्मान्नुडचि। ५० वा शोकहृद्रोगेषु। । ७४ नभ्राण्नपान्नवेदानासत्या- ५१ पादस्य पदाज्यातिगोपहतेषु। । नमुचिनकुलनखनपुंसक- ५२ पद् यत्यतदर्थे। । नक्षत्रनकनाकेषु प्रकृत्या।

६६ अष्टाध्यायीसूत्रपाठः ( यतिबोधसहितः ) ७५ एकादिश्चैकस्य चादुक्। ७६ नगोऽप्राणिष्वन्यतरस्याम्। ७७ सहस्य सः सञ्ज्ञायाम्। ७८ ग्रन्थान्ताधिके च। ७९ द्वितीये चानुपाख्ये। ८० अव्ययीभावे चाकाले। ८१ वोपसर्जनस्य। ८२ प्रकृत्याशिषि। ८३ समानस्य छन्दस्यमूर्ध- प्रभृत्युदकेषु। ८४ ज्योतिर्जनपदरात्रिनाभिनाम- गोत्ररूपस्थानवर्णवयोवचन- बन्धुषु। ८५ चरणे ब्रह्मचारिणि। ८६ तीर्थे ये। ८७ विभाषोदरे। ८८ दृग्दृशवतुषु। ८९ इदङ्किमोरीश्की। ९० आ सर्वनाम्नः। ९१ विष्वग्देवयोश्च टेरद्र्यञ्चतौ वप्रत्यये। ९२ समः समि। ९३ तिरसस्तिर्यलोपे। ९४ सहस्य सध्रिः। ९५ सध मादस्थयोश्छन्दसि। ९६ द्व्यन्तरुपसर्गेभ्योऽप ईत्। ९७ ऊदनोद्देशे। ९८ अष्ट्यष्ट्यतृतीयास्थस्यान्यस्य दुगाशीराशास्थास्थितोत्- सुकोतिकारकरागच्छेषु। ९९ अर्थे विभाषा। १०० कोः कत्तत्पुरुषेऽचि। १०१ रथवदयोश्च। १०२ तृणे च जातौ। १०३ का पथ्यक्षयोः। १०४ ईषदर्थे। १०५ विभाषा पुरुषे। १०६ कवं चोष्णे। १०७ पथि चच्छन्दसि। १०८ पृषोदरादीनि यथोपदिष्टम्। १०९ सङ्ख्याविसाय- पूर्वस्याह्नास्याहनन्यतरस्यां ङौ। ११० ढ्रलोपे पूर्वस्य दीर्घोऽणः। १११ सहिवहोरोदवर्णस्य। ११२ साढ्यै साढ्वा साढेति निगमे। ११३ संहितायाम्। ११४ कर्णे लक्षणस्याविष्ट्राष्टपञ्च- मणिभिन्नच्छिन्नच्छिद्रस्रुव- स्वस्तिकस्य। ११५ नहिवृतिवृषिव्यधिरुचि- सहितनिषु क्वौ। ११६ वनगिर्योः सञ्ज्ञायां कोटर- किंशुलकादीनाम्। ११७ वले।