रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

orर्णं. Wait, let's look at जीर्णे: why not just transcribe what is visible? Let's look at the character: ज ी र् णे ,- it has a matraेand a rephaर्. Wait, is there a dot? Wait, could it be जीर्ते? No, it's ण. Wait, look at the letter: जीर्णे, which is incorrect.Wait, let's look at line 13 again: Is itजीर्णे? Wait! In line 13, between विमलेandतादृशं: जीर्णे^10. Wait, could the editor's text be taking a reading from another manuscript (like A or C), and B reads जीर्णेwhich he thinks is incorrect? But he printedजीर्णेin the text? No, maybe he printedजीर्णेby mistake, or B readsजीर्णे? Wait, look at the footnote again: (10) B reads जीर्णे, which is incorrect.Wait, look at the word:जीर्णेorजीर्णं? Let's zoom in to 500%: The letter has: जwithी (जी) then णAboveण` there is: A slant to the

अष्टादशः पटलः । ४११ पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि वज्रभस्मरसायनम् ॥ ६५ ॥ प्रथमं जारयेत्$^1$ सूते गन्धकं सुरवन्दिते$^2$ । दापयेत्त्रिगुणं तीक्ष्णं समं हेम च सूतके$^3$ ॥ ६६ ॥ तेनैव हेमजीर्णेन वज्ररत्नं तु$^4$ लेपयेत् । बालवत्सपुरीषेण तद्रत्नं वेष्टयेत्ततः$^5$ ॥ ६७ ॥ बद्ध्वा पोटलिकां तेन पुटपाकं तु दापयेत् । तत्क्षणाज्जायते भस्म शङ्खकुन्देन्दुसन्निभम् ॥ ६८ ॥ तद्वज्रभस्म$^6$ सुभगे कारयेत् पिष्टिकासमम्$^7$ । तत्सूतगोलकरजो$^8$ गतदेहं$^9$ विमर्दयेत् ॥ ६९ ॥ पुनस्तद्गोलकरजो बालवत्सपुरीषकैः । मूषालेपं तु तेनैव अर्द्धाङ्गेन$^{10}$ तु कारयेत् ॥ ७० ॥ तद्धमेदन्धमूषायां$^{11}$ मूर्च्छितं वज्रजारितम्$^{12}$ । फूत्काराणां सहस्रेण$^{13}$ भस्म तज्जायते क्षणात् ॥ ७१ ॥

(1) D reads जायते. K reads मारयेत्. (2) समगन्धं च दीयते, a variant in D. K has an incomplete charaṇa — गंधते. (3) D reads सहसे स च सूतकम्, which is incorrect. K reads समहेमो च सूतकं, which is also incorrect. (4) D reads वज्रकं ता तु, which is senseless. (5) This hemistich and the next one are not found in D. (6) D and K read तद्भस्मवज्र, which is grammatically incorrect. (7) D has चर्वयेत् पिष्टिकः समम्. K has चर्वयेत् पौष्टिकासमं. (8) तत्सूतगोलकं भाग, a variant in B. (9) K reads गतदंतं. (10) D reads प्रवर्द्धेन; which is incorrect. B reads अर्धोर्द्धेन. (11) B reads धमेत्तदन्धमूषायां. D has an incomplete charaṇa —-धमयेद्देष. (12) B reads वज्रजारिते. D reads वज्राग्जारितं. Both are incorrect. (13) B and D read सहस्रे वै.

" is the standard phrase everywhere: "सिन्दूरारुणसन्निभम्" (resembling the reddish color of sindura). But the print might have dropped a 'न', looking like सविभम् or it's सन्निभम् where the double 'न' is compacted. Let's look at it: it has स, then a letter with ि matra, then भम्. It really looks like सविभम् in print, a known typographical error for सन्निभम्).

Line 15: तद्भस्म पलमात्रं तु सिद्धाभ्राख्यसंयुतम् ।

Line 16: लिह्यादेनं सप्तवारं क्षीराहारो जितेन्द्रियः ॥ ८० ॥ (Wait, or लिह्याद्देवं? In print, it looks like लिह्यादेवं - wait! "लिह्यादेवं" = लिह्यात् + एवम्! "Thus one should lick it seven times"! YES! "एवं"! "लिह्यादेवं"! Look: "लिह्याद्" + "एवं" = "लिह्यादेवं"! That's why it is 'दे' and 'वं': लि - ह्या - दे - वं = लिह्यादेवं! Brilliant! "लिह्यादेवं सप्तवारं क्षीराहारो जितेन्द्रियः ॥ ८० ॥" "लिह्याद् एवम्"

साहस्र-पलमाने भुजङ्गमे ।(a typo in the edition forद्रव्याद्द्वादशसाहस्र-orद्रव्याद् द्वादश-). Wait, let me check if it's द्रव्याद्वादशorद्रव्याहादश. It looks like द्रव्याहादशसाहस्र-`!

*   Let's check Verse 85 (lines 9-11):
    Line 9:
    `कान्तचूर्णपलाह्यष्टौ पलाम्बष्टौ रसस्य च ।`
    Wait! Look at `पलाह्यष्टौ`:
    `प` `ला` `ह्य` `ष्टौ`?
    Wait, `कान्तचूर्णपलाण्यष्टौ`?
    Look at line 9:
    `का` `न्त` `चू` `र्ण` `प` `ला` `न्य` `ष्टौ` or `ह्य` or `ण्य`?
    Wait! Look at line 5: `लोहान्यष्टौ` vs `लोहाण्यष्टौ`!
    Wait, in line 9: `कान्तचूर्णपला...`
    Is that `ह्यष्टौ` or `न्यष्टौ` or `ण्यष्टौ`?
    Wait, look at line 9 again:
    `कान्तचूर्णपलाण्यष्टौ`? No, look at the second word:

४१४ रसार्णवे तारं ताम्रं व्योमसत्त्वं कान्तसत्त्वं चतुर्थकम् । एकैकं द्वादशांशाः स्युः सर्व्वमेकत्र कारयेत् ॥ ८८ ॥ अन्धमूषागतं ध्मातं खोटो भवति तत्क्षणात् । द्वाविंशन्मिलतः खोटान् सूक्ष्मचूर्णं तु कारयेत् ॥ ८९ ॥ तत् खोटसूक्ष्मचूर्णं तु चारोटरससंयुक्तम् । मर्दयेत्सव्यमार्गेण गोलको भवति क्षणात् ॥ ९० ॥ गोलकस्य पले द्वे च मृतकान्तस्य तत्समम् । एकोक्त्याथ संमर्द्य मेघनादरसेन च । मुनिपुष्परसेनैव दिनमेकं च मर्दयेत् ॥ ९१ ॥ गुटिकाः¹ कारयेद्देवि षडधिकशतत्रयम्² ॥ ९२ ॥ तत्रैकां गुटिकां सर्पिस्त्रिफलामधुसंयुताम् । भक्षयेद्वर्षमेकं तु ब्रह्मायुर्जायते नरः ॥ ९३ ॥ सर्व्वास्ता भक्षयेत् पश्चात् रुद्रायुः स भवेन्नरः³ ॥ ९४ ॥ अथैका धारिता वक्त्रे⁴ गुटिकामरसुन्दरि । हठाद्रोगाणि कृच्छ्राणि⁵ पलितानि च नाशयेत् ॥ ९५ ॥ उपचारं प्रवक्ष्यामि वज्रसत्त्वरसायने⁶ ॥ ९६ ॥ वज्रवन्नस्तु यो⁷ देवि रसोऽयं वज्रतां नयेत् । (१) B reads गुटिकां. (२) B reads सड्सकम्. (३) This hemistich is not found in D and K. (४) घटिकां धारिते वक्त्र, an incor- rect variant in B. This hemistich is not found in K. (५) रोगाणि is grammatically incorrect. [रोगान् is the correct term]. (६) वज्र- भक्षरसायनं, a variant in B. वज्रात् सत्वं रजायते, a variant in D. (७) D reads erroneously वज्रस्यसधो.

अष्टादशः पटलः । ४१५ तेन बद्धास्तु ये देहास्ते देहा वज्ररूपिणः ॥ ८७ ॥ तिलमात्रं रसं¹ देवि ब्रह्मायुर्दश² जीवति । यवमात्रं रसं देवि विष्णुकोटिं स जीवति³ ॥ ८८ ॥ गुञ्जामात्रं तु⁴ देवेशि महाकल्पायुषो भवेत् । माषमात्रं वरारोहे मम तुल्यगुणो भवेत् ॥ ८९ ॥ मन्त्रहीनेन⁵ सुभगे न स गम्यो⁶ भविष्यति । न सिद्धिसाधनं⁷ तस्य जन्मकोटिशतैरपि ॥ १०० ॥ मूढ़चित्तो भ्रमत्येष कुलशासनवर्जितः⁸ ॥ १०१ ॥ तस्य विघ्नं⁹सहस्राणि कुर्व्वते¹⁰ देवदानवाः । देव्यश्चाकाशगामिन्यो भूचर्य्यश्च¹¹ सुरेश्वरि ॥ १०२ ॥ स्वप्ने तं भक्षयित्वा तु¹² रेतोरक्तं हरन्ति ताः¹³ । (1) B and D read तिलमात्ररसो. [Here भक्षयित्वा is to be understood.] (2) D reads ईश, which is incorrect. (3) This hemistich is not found in B and D. (4) B reads गुञ्जामात्रेण. (5) B reads मन्त्रहीने. (6) B reads मग्न्यवाजा, which is unintelligible. K reads गाम्यनाथ. (7) D reads न सिद्धिः साधनं. (8) मूढ़चित्ता भ्रमन्त्येषा, a partly incorrect variant in D. मूढ़ार्चिता भ्रमन्त्येषु, an incorrect variant in K. (9) D and K read विघ्ना, which is incorrect. (10) D and K read कुर्व्वति, which is inc. (11) D reads भूवर्गश्च, which is not correct. (12) स्वप्ने ते च भक्षयित्वा, a variant in B. सत्वं भक्षयित्वा तु, an incomplete charana in D. स्वप्ने तोयं शयित्वा तु, 'a variant in K. (13) B has रसोरेतं हरति ये, an incorrect variant. D has रेतोरक्तमुदरि प्रिये, K has रसो रक्तहरः प्रिये. Both are incorrect.

तेनैव रेतोमार्गेण¹ हरन्ते मञ्चितं² रसम् ॥ १०३ ॥ भास्कराद्या ग्रहा देवि गर्जन्ति निजरूपतः³ । क्षत्रियस्य तु रूपेण देवा वै भर्त्सयन्ति च⁴ ॥ १०४ ॥ पिशाचा वैश्यरूपेण⁵ शूद्ररूपेण⁶ राक्षसाः । अन्ये मानुषरूपेण भजन्ते स्वप्ननान्तरे⁷ ॥ १०५ ॥ अस्थिमांसानि खादन्ति ह्यग्रेषु⁸ सुरसुन्दरि । स्वप्नान्ते प्राप्यते भ्रांतिः⁹ प्रायः पश्यति मानवः¹⁰ । वल्लभा हरन्त्येव¹¹ स्वप्नान्ते क्षोभयन्ति च ॥ १०६ ॥ भक्षिते हेमविमले यक्षाद्यन्ते दिशो दश । भूतप्रेतपिशाचाश्च शाकिन्यो गुह्यकादयः¹² ॥ १०७ । वज्राक्षां मारणे ये तु¹³ लोहानां वा रसस्य तु¹⁴ । (1) D reads ईमार्केन, which is absurd. (2) B reads रचितां, which is incorrect. D and K read रंजितं मचितो, which is also incor- rect. (3) गर्जञ्जीतोरूपतः, an incorrect variant in K. (4) देवि पैनेन भज्यति, an absurd reading in D. देवि वैर्जबन्ति च, an incorrect and incomplete charana in K. (5) D and K read विप्ररूपेण, which is incorrect. (6) D reads शूङ्गरूपेण. K reads शूङ्गाल्पेण. Both are incorrect. (7) मुञ्चते स्वप्नान्तरे, an incomplete variant in B. D reads भजतो, which is incorrect. K reads भुंजते, which is also incorrect. (8) B reads ह्यग्रे षि. (9) D reads प्रापयेत्तेन. K reads प्राप्य एतेन. (10) पश्यन्ति मानवे, a variant in D. (11) वल्लभश्कोहरं तेच, a variant in D and K. (12) B reads षाकिण्यो. K reads किन्नरी. (13) B reads मारणं वै तु. D reads षखिशां मारणं तुष्षां. K reads जरणां तु. (14) उपजाररसस्य च, a variant in D, which seems to be incorrect.

अष्टादशः पटलः । ४१७ वर्ज्जनीयाः प्रयत्नेन¹ प्रयुक्तांस्तान् शृणु² प्रिये ॥ १०८ ॥ तेषां युक्तिप्रकारास्तु³ प्रयुक्ता युक्तिदायकैः⁴ । एवं वदन्ति भूताद्या भीषयन्ति स्म तं नरम्⁵ ॥ १०९ ॥ रञ्जको रागकारी⁶ स्यात् क्रामणः क्रामणे हितः⁷ । बन्धका दृढकाराश्च⁸ तथा पुष्टिकराः स्मृताः⁹ ॥ ११० ॥ शुक्रशोणितविण्मूत्रे विविधेन तु भक्षयेत् । कुष्ठव्याधिकरं तच्च¹⁰ नागवङ्गकलङ्कितम्¹¹ ॥ १११ ॥ त्रिफलाजातिकङ्कोलं कर्पूररससम्मिश्रितम् । खदिरं समतोयेन मर्दितं भक्षयेद्रसम् ॥ ११२ ॥ पयसा कटुकं घृष्ट्वा¹² पथ्यं¹³ क्रामणमुत्तमम् । (1) ते वर्जनीया यत्नेन, a variant in B. (2) B has प्रयुक्ता- म्प्रवक्ष. D has प्रसङ्गात्प्रवक्षा. K has प्रयुक्ताः प्रवक्ष. (3) तेषां युक्तिकरा ये तु, a variant in B and K. (4) प्रयुक्ता युक्तिकादयः, a variant in B. प्रयुक्तां युक्तिकादयः, a variant in D. (5) This hemistich is not found in D and K. (6) B reads रंजिको. D reads रणकारौ. Both are incorrect. (7) क्रामणोत्क्रामणोदितम्, a variant in D. K reads erroneously क्रामणो क्रामये. (8) वड्का दृढकायाश्च, a variant in B. D reads बन्धको. बङ्गा दृढकरायैव, a variant in K. (9) B reads मताः. (10) कुष्टव्याधिकरं चैव, a variant in D. कुष्टव्याधिकरी ताय, a variant in K. (11) नागवंगकलचितौ, a variant in D. भागवंगकलंकितौ, a variant in K. (12) D reads दृष्टा, which is incorrect. (13) D and K read यत्तु. 53

४१८ | रसार्णवे स्नानेन हेमघृष्टेन न खाद्योऽयं¹ सुरेश्वरि ॥ ११३ ॥ पलम्बुपायस्कान्तस्य² तालकस्य³ च भक्षणात् । देहे⁴ क्रामति सूतेन्द्रो नात्र कार्या विचारणा ॥ ११४ ॥ अवश्यं क्रामते सूतः स्त्रीयोगी क्रामणं परम् । ब्रह्मचर्येण वा योगी⁵ सदा सेवेत⁶ सूतकम् ॥ ११५ ॥ समाधिः चारणं तच्च⁷ क्रामणं परमं मतम् ॥ ११६ ॥ प्रभाते भक्षयेत् सूतं⁹ पथ्यं⁹ यामद्वयाधिके । नो लङ्घयेत् त्रियामं तु मध्याह्ने न तु¹⁰ भोजयेत् ॥ ११७॥ अतिपानं चात्यशन¹¹-मतिनिद्रातिजागरम् । स्त्रीणामतिप्रसङ्गं चाप्यध्वानं च विवर्ज्जयेत्¹² ॥ ११८ ॥ अतिकोपं चातिहर्ष-मतिलौल्य-मतिस्पृहाम्¹³ । शुष्कवादं जलक्रीडामतिचिन्तां च वर्ज्जयेत्¹⁴ ॥ ११९ ॥ कूष्माण्डं कर्कटीं चैव कालिङ्गं¹⁵ कारवेल्लवम्¹⁶ । (1) B has न खंडोयं. D has खद्येयर. K has न खंडोयं. (2) D reads अवलंबुमायसंक्रान्तं, which is incorrect. (3) D reads बालकस्य, which seems to be incorrect. (4) B reads देहं. (5) D and K read ब्रह्मचर्य्ये न वा कुर्यात्. (6) D and K read। पादाग्निनैव. (7) D and K read तस्म. (8) D and K read सूते, which is incorrect. (9) D reads पद्य, which is incorrect. (10) B reads मध्ये न तु, which is incomplete. (11) D reads चात्यपान. (12) वचनं चापि वर्जयेत्, a variant in D and K. (13) B reads यतोगण्डं. D reads मनस्पृहं. Both are incorrect. (14) अतिबोचां विवर्जयेत्, a variant in D. (15) D reads कलिङ्गं (16) K reads कारवल्लिकां.

अष्टादशः पटलः । ४१२ कुसुम्भञ्च कर्कोटं¹ कदलीं काकमाचिकाम्² । ककाराष्टकमेतद्धि वर्ज्जयेद्रसभक्षकः³ ॥ १२० ॥ पातकं च न कर्त्तव्यं पशुसङ्गं विवर्ज्जयेत्⁴ । लिङ्गच्छायां⁵ न लङ्घेत नारीच्छायां तथैव च⁶ ॥ १२१ ॥ चतुःपथे न गन्तव्यं⁷ विण्मूत्रं न च लङ्घयेत् । सुराणां निन्दनं देवि⁸ स्त्रीणां निन्दां च वर्ज्जयेत्⁹ ॥१२२॥ सत्यं च वचनं ब्रूयादप्रियं न वदेद्बुधः¹⁰ ॥ १२३ ॥ कुलत्थमतसीतैलं तिलान् माषान् मसूरिकाम्¹¹ । कपोतकं काञ्जिकात्रं तक्रभक्तं च वर्ज्जयेत् ॥ १२४ ॥ वाङ्कतोक्त¹²लवणं पिच्छिलं¹³ पित्तलं च यत् । तिलतैलं दधि क्षीरं¹⁴ द्राक्षाकोलपरूषकम्¹⁵ ॥ १२५ ॥ बदरं करविल्वञ्च¹⁶ सहकारं सुवर्चलम् ।

(1) कुसुभं काचकंर्कोटं, a variant in D. K reads कुभोकर्कोंटी, which is incomplete. (2) B reads काचमारीका, which seems to be incorrect. (3) B reads मलभक्षकः. (4) पशुसंगं च वर्जयेत्, a variant in K. (5) K reads निंबच्छायां. (6) B reads न लङ्घयेत्. (7) B reads न कर्त्तव्यं. (8) दैवतानां न निर्वेदं, a variant in D. वीराञ्च निंदयेद्देवि, a variant in K. (9) D reads स्त्रोनियां, which is incor- rect. K reads स्त्रोनिंदां चैव वर्जयेत्,. (10) दप्रियो न वदेद्बुधः, a variant in B, which is partly incorrect. (11) B reads मसूरिकां. D reads मसूरिकाः. Both seem to be incorrect. (12) B reads विल्ल. (13) D and K read पिच्छलं. (14) तिलतैले दधिक्षारे, a variant in B. (15) द्राक्षाख्यो पनसं ततः, a variant in D and K. (16) B reads नारिकेलञ्च.

४२० रसार्णवे नारङ्गं काञ्चनारञ्च¹ शोभाञ्जनमपि त्यजेत् ॥ १२६ क्षुधार्त्तो नैव तिष्ठेत अजीर्णं नैव² कारयेत् । न वादजल्पमं³ कुर्य्यात् दिवास्वापं न कारयेत्⁴ ॥ १२७ । नैवेद्यं नैव भुञ्जीत कर्पूरं वर्ज्जयेत् सदा । कुङ्कुमालेपनं वर्ज्ज्यं वर्ज्जयेन्नटनं क्षितौ ॥ १२८ ॥ नाग्निं स्पृशेत्सु⁵ पादेन न गा वा⁶ ब्राह्मणांश्च । न हन्यात्तु कुमारीं च वातुलानपि⁷ वर्ज्जयेत्⁸ ॥ १२९ ॥ दिवारात्रं जपेन्मन्त्रं ज्ञातव्यं च दिने दिने ॥ १३० ॥ हितश्च मुद्गा⁹ दुग्धान्नं शाल्यन्नं च समाहितम्¹⁰ । शाकं पौनर्नवं¹¹ देवि मेचनाटं च वास्तुकम् । सैन्धवं नागरं मुस्तां पद्मामूलानि भक्षयेत् ॥ १३१ ॥ उद्धिन्नचुचुका¹² श्यामा सुरूपा सुभगा शुभा । (1) B reads विभारंग. (2) K reads न च. (3) B reads वादजल्पं, which renders the charana incomplete. (4) दिवाचारी पर्यटेत्, a variant in B. (5) D reads प्रशेत, which is grammat- cally incorrect. (6) B, D and K read न गावो, which is gram- matically incorrect. (7) B reads मातुलानीं. D reads मातुलान which is incorrect. (8) After this śloka we find in B the follow- ing hemistich कुथ्यात्तैनैव तिष्ठेत चत्रौषं न च कारयेत्, which we have rejected the first charana being absurd, and the second being a repitition. (9) K wants मुद्गा. (10) B, D and K read समाहितः, which is not accurate ; समाहितं here means विशोधित and qualifies शाल्यन्नं. (11) D reads पुमनार्वं. K reads शाकं च पुनः, an incomplete charana. • (12) D reads erroneously उद्धत बुकका.

) B reads बिजृंभकाः." -> "विजृंभकाः." or "बिजृंभकाः"? Letter is 'वि' or 'बि'? It has no diagonal bar inside: 'विजृंभकाः.' or 'विजृम्भकाः.'? In footnote (14): it has an anusvara: "विजृंभकाः."

Wait, look at (15): "(15) B reads जठरोदर." Yes, "जठरोदर."

Everything is clear and verified. Proceeding with the exact markdown output.अष्टादशः पटलः । ४२१ दिव्यतेजःसमायुक्ता कामशक्तिविवर्द्दिता¹ । सन्निधाने च कर्त्तव्या हृष्टैश्च² परिरक्षिता ॥ १३२ ॥ कृष्णागौरातिह्रस्वाङ्गीं³ कुशौलां न भजेत् क्वचित् ॥ १३३ ॥ तिलकं कुङ्कुमं गन्धं⁴ कस्तूर्या च मनोहरम् । सुरभीणि च पुष्पाणि सुखशय्येष्टभोजनम् ॥ १३४ ॥ सुखवासित्वमेवोक्तं⁵ क्रामणं सूतकस्य तु । आत्मज्ञानकथां पूजां⁶ शिवस्य तु विशेषतः ॥ १३५ ॥ एतांस्तु⁷ समयान् भद

/अ with aa and one or two matras: 'ओ' or 'औ' or 'अ'? Wait, look: it's 'अ' + 'ल' + '्' + 'प' = 'अल्प'? Wait! Look at the shape: 'अ' then 'ल' (or 'ौ'?) - wait: It has 'अ' then 'ल' then '्' then 'प'? Wait! Look at "D reads अल्पभुङ्नरः."? Wait, no: Letter 1: looks like 'अ' with 'ो' -> 'ओ'? Or 'अ'? Letter 2: 'ल'? Letter 3: 'भ' with 'ु' = 'भु' Letter 4: 'ग' or 'ङ्'? Letter 5: 'न' Letter 6: 'र' Letter 7: 'ः' Wait, let's look at the B and K readings: B reads: 'लघुभुग्रसः.' D reads: '...भुगनरः.' (look at the first part: 'ओ' 'ल'? Or 'आ' 'ल'? Or 'अल्प'?) Let's look very closely at the characters in line 25: "D reads": First glyph: 'ओ'? It has vertical stroke, then curve... wait, it's 'ओ' with 'ल'? 'ओलभुगनरः'? Wait, could it be 'अल्पभुङ्नर

अष्टादशः पटलः । ४२३ यथोक्तदिवसैः¹ सिद्धिं प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ १४५ ॥ सर्व्वाहारेण² दिवसैर्द्विगुणैः सिद्धिमाप्नुयात् । सेवनाच्छीतवाताभ्यां³ त्रिगुणैर्दिवसैः क्रमात् । अतिमार्गस्य धर्मैश्च⁴ दिवसैस्तु चतुर्गुणैः ॥ १४६ ॥ तत्र वेधं प्रवक्ष्यामि देहसिद्धिकपूर्व्वकम्⁵ । तव स्नेहेन देवेशि प्रोक्तमेव रसायनम्⁶ ॥ १४७ ॥ त्वग्बेधः प्रथमं देवि⁷ मांसवेधो⁸ द्वितीयकः । तृतीयो रक्तवेधस्तु⁹ चतुर्थश्चास्थिवेधकः¹⁰ ॥ १४८ ॥ पञ्चमो मज्जवेधः स्यात्¹¹ नाड़ीवेधस्तु षष्ठकः¹² । सप्तमो धातुवेधश्च¹³ ह्यष्टमः कवचस्य तु ॥ १४९ ॥ त्वंचावेधेन देवेशि पन्नगः कुटिलो भवेत् । मांसवेधेन सुभगे कुटिलः काञ्चनं भवेत्¹⁴ ॥ १५० ॥ (1) D reads यथोक्ता दर्शये, which is incorrect. (2) D has सिद्धावहारेण. K has सद्यवहारेण. Both are incorrect. (3) B reads सेचनाच्छीतवाताभ्यां. D reads ये जना चित्ति वा सिद्धि. K reads सेवनाच्छित्तो- वाताभ्यां. All are incorrect. (4) D reads चञ्जनि मार्गस्य धर्मे च, which is incorrect. K reads चधान, which is also incorrect. (5) This hemistich and the next one are not found in D. (6) K reads मपूर्व्वतः. (7) D reads देविं, which is incorrect. (8) B reads मांसवेधौ, which is not correct. D reads खंवेधो, which is also incorrect. (9) D and K read क्षीरवेधस्तु. (10) चतुर्थश्चाधिवेधकः, an incorrect variant in D. (11) D has वज्रवेधश्च. K has वज्रवेधश्च. Both seem to be incorrect. (12) D has षष्ठमः, which is incorrect. (13) B and D read वपुर्वेधश्च. (14) This śloka is not found in D. .57

ते ॥ १५२ ॥" Wait, in the image, is it "मज्जग्नो" or "मज्जाग्नो"? Wait, look at line 4: वे धे [space] तु² [space] हे म वि म ले [space] म ज्ज ग्‍नो³ [space] हे म [space] प्र जा य ते ॥ १५२ ॥ Yes, "मज्जग्नो³".

5. Structure the lines: Let's map every visible line on the page to , , etc. Line 1: ४२४ [space] रसार्णवे Line 2: अस्थिवेधेन देवेशि तीक्ष्णं कनकत्तां व्रजेत् । Line 3: मज्जवेधो¹ वरारोहे लोहान्यष्टौ च वेधयेत् ॥ १५१ ॥ Line 4: कवचस्य तु वेधेन मृन्मयं काञ्चनं भवेत् । Line 5: वेधे तु² हेमविमले मज्जग्नो³ हेम प्रजायते ॥ १५२ ॥ Line 6: तारे⁴ मांसं सुरेणानि जीर्णसूतस्य वेधयेत् । Line 7: अलके⁵ विमले ताप्ये तीक्ष्णे तारे च⁶ भास्करे ॥ १५३ ॥ Line 8: क्रामणे तु भवेत्तक्रं शर्करा माक्षिकं तथा । Line 9:

अष्टादशः पटलः । ४२५ तीक्ष्णवेधेन नीलाभः¹ ताम्रेणारुणसंप्रभः । रजतेनेन्दुसंकाशो² हेम्ना काञ्चनसन्निभः³ ॥ १५८ ॥ धूमावलोकी वक्त्रस्थो⁴ मासात् खेचरतां नयेत्⁵ । स्पर्शवेधी तु वक्त्रस्थो⁶ द्विमासात् सिद्धिदायकः ॥ १५९ ॥ शतकोटिस्त्रिभिर्मासैः चतुर्भिर्दशकोटिकः⁷ । पञ्चभिः पञ्चकोटिश्च⁸ षड्भिः स्यात् कोटिवेधकः⁹ ॥ १६० ॥ एवं क्रमेण कुरुते शरीरमजरामरम् । अणिमादिगुणैश्वर्य्यमाज्ञासिद्धिः प्रजायते¹⁰ ॥ १६१ ॥ सप्तभिर्लक्षवेधी स्यादाष्टाभिश्चायुतं पुनः¹¹ । सहस्रं नवभिर्मासैर्दशमासैः शतं पुनः ॥ १६२ ॥ तस्य मूत्रपुरीषैस्तु श्लेष्मपाङ्गमलैस्तथा । लेपाद्धेमत्वमायान्ति¹² पाषाणादीनि¹³ भूतले ॥ १६३ ॥ धातुःषष्ठ्यंशतो वेधी मासैकाद्दशवेधकः ।

(१) तीक्ष्णवेद्धेन नीलाभं, a variant in B, which seems to be incorrect. D and K read नीलाभं. (२) This charana is not found in D. (३) B reads हेम. D wants this hemistich. (४) धामावलोकी चक्रस्थो, an incorrect variant in D. (५) मासं खेचरतां व्रजेत्, a variant in D. (६) D reads वक्रस्थो, which is incorrect. (७) D reads दशकोटिभिः. K reads दशकोटयः. (८) कोटिवेधी पञ्चभिर्मासैः, a variant in D. (९) B reads दशकोटिकत्. D reads षण्मासैः instead of षड्भिः स्यात्. K reads। दशकोटयः. (१०) D and K read प्रवर्त्तते. (११) D has दृष्टभिश्च पुनः पुनः. (१२) लेपयचहेमत्व, an incorrect variant in D. (१३) B reads यानि लोहानि.

४२६ रसार्णवे द्वात्रिंशांशकवेधी तु¹ वर्षाद्देहं तु वेधयेत्² ॥ १६४ ॥ कुञ्चिताग्रास्तु यत्केशा या श्यामा³ पद्मलोचना । विस्तीर्णं जघनं यस्याः⁴ सङ्कीर्णं हृदयं भवेत् ॥ १६५ ॥ कृष्णपद्मे भवेद्यस्या युवत्याः पुष्पदर्शनम्⁵ । कामिनी सा समाख्याता उत्तमा च रसायने ॥ १६६ ॥ आलिङ्गने स्मरने च⁶ मैथुनालापयोरपि⁷ । सर्व्वरोगविनिर्मुक्तो वलीपलितवर्ज्जितः ॥ १६७ ॥ नासौ छिद्येत शस्त्रैश्च पावकेन न दह्यते⁸ । वायुवेगो महातेजाः कामदेव इवापरः ॥ १६८ ॥ इच्छया जायते दृश्यो ह्यदृश्यश्चैव⁹ जायते । तस्य¹⁰ संसर्गमात्रेण सर्व्वलोहानि काञ्चनम् ॥ १६९ ॥ तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टस्थावरजङ्गमे¹¹ । देवा यत्र विलीयन्ते¹² सिद्धस्तत्रैव लीयते¹³ ॥ १७० ॥ (1) द्वात्रिंशत् कोटिवेधी च, a variant in D. (2) वर्षाद्वा देहं वेधयेत्, a variant in D. (3) D reads श्यामा या. K wants this hemistich and the next one. (4) B reads विस्तीर्णं जघनं तस्याः, which is not accurate. (5) D reads पुष्पकर्मणि, which is incorrect. (6) आलिङ्गेन स्मरेनेन, a variant in B. आलिङ्गेन स्मरने च, a variant in K. (7) D reads erroneously मैथुनाद्यं ययोरपि. (8) पाकेन च छिद्यते, an incorrect variant in D. (9) संदृश्यश्चैव, a reading in D and K, which is incorrect. (10) D reads erroneously तस्याः. (11) नष्टे स्थावरजङ्गमे, a variant in D. (12) K reads विलिप्यते. (13) सिद्धि- स्तत्रैव जायते, a variant in D.

? No, D reads समन्वितेः. It's a visarga or colon? Either way, 'समन्वितेः' makes sense grammatically as a reading for 'समन्वितः' (locative/genitive etc., or rather समन्वितेः). Let's look at the colon: the two dots are right next to the letter, followed by a period. Let's write समन्वितेः. or समन्विते:. We can write समन्वितेः.)

Let's check line 21: "(9) D has वज्राक्रौकनकं." Wait, look at: "वज्राक्रौकनकं" or "वज्राक्रौकनकं"? Wait, is it "वज्राक्रौकनकं" or "वज्राक्कौकनकं" or "वज्राकौकनकं"? Let's zoom in on line 21: "D has वज्राक्रौकनकं." - wait, look at the letter: व, ज्रा, क with an au-mātrā? No, there is a ra-phala on क? "वज्राक्रौकनकं" or "वज्राक्रौकनकं"? Wait, in line 13: "वज्रव्योमजसत्त्वकं सकनकं" In (9): "D has वज्राक्रौकनकं." Wait, look at the letter

४२८ रसार्णवे वक्त्रास्थं रसगोलकं रतिकरं सर्व्वार्थदं तापहं¹ वर्षेणैकेन निहन्ति दोषनिचयं कल्पायुषो जायते ॥ १७८॥ पूर्व्वसिद्धरसे² देवि पादांशं³ हेम योजयेत् । मृतवज्रपलांशेन⁴ व्योमसत्त्वं प्रयोजयेत् ॥ १७९ ॥ चौरकञ्चुकितोयेन सुरदालीरसेन च । विधिना मर्दयित्वा तु नष्टपिष्टं तु कारयेत्⁵ ॥ १८० ॥ कान्तचूर्णत्रुटिं⁶ दत्त्वा मूकभूषागतं धमेत् । गुटिका⁷ जायते दिव्या वज्रख्या सर्व्वसिद्धिदा ॥ १८१ ॥ सुभगं माक्षिकं८ चैव वद्ध्यमभ्रकमेव च । हेम शुल्वं तथा तारं९ समभागानि कारयेत् । वज्रबद्धा तु गुटिका वज्राख्या सर्व्वसिद्धिदा१० ॥ १८२ ॥ भ्रामकं माक्षिकं चैव लोहत्रयसमन्वितम् । मल्लिवीजसमायुक्तं वीजत्रयसमन्वितम्११ ॥ १८३ ॥ त्रिदण्डीमर्हितं सूतमेकीकृत्य१२ च गोलकम् । अन्धमूषागतं ध्मातं समावर्त्तं तु१३ कारयेत् ॥ १८४ ॥ (1) B reads सर्वार्थसंतापहं. D reads सर्वार्थसंतापहं. K reads सर्व्वाग्नि- संतापहं. (2) D and K read पूर्व्वसिद्धिरसो, which is incorrect. (3) B reads पादांश. (4) B reads कलांशेन. (5) D wants this charana and the next one. (6) B reads वटि, which seems to be incorrect. (7) B reads गुटिका. (8) D has सुवर्चं सुभगं, which is not correct. (9) D reads तालं. (10) This hemistich and the next one are not found in K. (11) D wants this hemistich. (12) D and K read सूतमेकीकृत्वा, which is grammatically incorrect. (13) B reads समावर्त्तैस्तु, which is not correct.

एकादशः पटलः । ४२६ पूजां कृत्वा क्षिपेद्ब्रह्मे षण्मासात् स भवेत् प्रिये । अभयः सर्व्वशत्रूणां¹ वज्रकायो महाबलः ॥ १८५ ॥ नन्दिकेश²कुमाराद्या भक्ष्यमाणं हरन्ति ये । नष्टच्छाया न दृश्यन्ते हस्ते ददति³ भक्ष च ॥ १८६ ॥ क्रियमाणं रसं तैस्तु⁴ मूढबुद्धिर्न पश्यति⁵ । कथयेत् सर्व्वजन्तूनां न मे सिद्धी⁶ रसायने ॥ १८७ ॥ मनसा रससिद्धिसु⁷ तथा क्लेशो मया कृतः⁸ । मया कृता द्रव्यहानिर्दुर्धिया⁹ मूढचेतसा ॥ १८८ ॥ ईदृशं नैव जानाति¹⁰ विधिहीनं मया कृतम् । पापिष्ठो दूषयेच्छास्त्रमात्मकर्म्म न विन्दति ॥ १८९ ॥ विधिहीनो रसो देवि¹¹ नैव सिध्येत्¹² कदाचन ॥ शास्त्रहीनस्य देवेशि नैव सिद्धिर्वरानने¹³ ॥ १९० ॥ अशुभैः कर्