सामग्री पर जाएँ
भारतकोश
संग्रह पर लौटें

किरातार्जुनीयम् (घण्टापथ व सुधा टीका सहित)

Kiratarjuniyam of Bharavi Hindi

महाकवि भारवि द्वारा

स्रोत: Kiratarjuniyam with Ghantapath & Sudha Hindi Commentary by Sheshraj Sharma (उद्गम)

DevanagariHindipublished707 पृष्ठ

श्लोकानुक्रमणिका

श्लोक-प्रतीकस०श्लो०श्लोक-प्रतीकस०श्लो०
भवद्भिरक्षुण्णाराति१५१०मया मृगान्धन्तुमनेन१४२५
भवन्तमेतर्हि मनस्वि१३२मरुतः शिव्रा नवतृणा६३३
भवन्ति ते सभ्यतमा१४४महतां पतिः स्विद्१२१५
भवभीतये हतवृहत्सम६४१महते फलाय तदवेक्ष्य६२८
भवादृशेषु प्रमदा१२८महत्त्वयोगाय महा३२३
भव्यो भवन्नपि मुने५४९मध्यैर्यभस्कन्धनतून१४४०
भिस्त्वेव भाभिः सवितु१६५१महानले भिन्नसिताम्र१६५७
भुजगराजसितेन५४महारथानां प्रतिदन्त्य१६१४
भूभर्तुः समविकमादधे७२७महास्त्रदुर्गे शिथिल१६२६
भूयः समापान१७७महिषक्षतागुरुतमाल१२५०
भूरिप्रभावेण रणामि१७२महीभृता पक्षवतेह१६१३
भूरेणुना रासनधूसरेण१६७महीभृतां सच्चरितं१२०
भृशकुसुमशरैषु१०६१महेपुजङ्घवी शत्रो१५३२
भ्रूविलाससुभगाननु९५६महौजसो मानधना११९
ममा जपन्मदविमूढ९७०
मग्नां द्विषच्छद्मनि३३९मा गश्चित्रांयकचरः३५३
मणिमयूखजयांशुक५५मानिनीजनविलोचन९२६
मतिभेदतमस्तिरो२३३मा भूवन्नपथहृतस्तवे५५०
मतिमान्निनयप्रमाथि२५२माया स्विद्देशा मति१६१८
मथिताम्भसो रथविकीर्ण१२५१मार्गणैश्च तत्र१३५९
मदमानसमुद्धतं२४९मा विहासिष्ट समरं१५८
मदसिक्तमुखंर्मुगा७१८माहेन्द्र नगमभितः७२०
मदसुतिश्यामित१६२मित्रमिष्टमुपकारि१३५१
मधुरैरवशानि२५५मुकुलितमतिशय्य१०२७
मध्यमोपलनिश्रे लसदंशा९२मुक्तमूललघुरज्जित९५
मनसा जप्यैः प्रणतिभिः६२२मुखैरसौ विद्रुमभङ्ग४३६
मनःशिलाभञ्जनिभेन१६४५मुञ्चतीशे शराञ्छिष्णो१५३४
मनोरमं प्रापितमन्तरं४७मुमितमधुलिहो वितानो१८२०
मन्दमस्यत्रिशुलतां१५१३

४४२ किरातार्जुनीयम्

पादस०श्लो०पादस०श्लो०
मुनयस्ततोऽभिमुख१२२५यशोऽधिगन्तुं सुख३४०
मुनिदनुततयान्विलोम्य१०१६यष्टुमिच्छसि पितॄन्१३६५
मुनिमभिमुखतां१०४०यस्मिन्ननैश्वर्यकृत३१९
मुनिरहिम निरागसः१३७यः करोति वचोदर्का१२१९
मुनिरूपतोऽनुरूपेण११२यः सर्वपामावरोधा१८४०
मुनिपुदहनातप्ता१५३०या गम्याः सत्सहायानां११२२
मुनेविचित्रैरिविभिः१७१९यातस्य ग्रन्थ्यततरंग७१६
मुनेः शरोघेण तदुग्र१४५९युक्तः प्रमाद्यसि हिता११२९
मुहुरनुपतता विध्य१०३३युक्ताः स्वशक्त्या मुनयः८२१
मुहुश्चलत्पल्लवलोहिनी१८५३युयुत्सुरिव कवचं१११५
मूलं दोषस्य हिंसादे११२०येनापविद्धसलिलः५३०
मृगान्धिनिघ्नन्मृगयुः१४५योगं च तं योग्यतमाय३२६
मृणालिनीनामनुरञ्जितं४७२योषितः पुलकरोधि९४१
मृदितकिसलयः सुराङ्गना१०९योषिदुद्धतमनोभव९६६
यर
यच्छति प्रतिमुखं९१०रक्षोभिः सुरमनुजैः१८३६
यथा निजे वर्त्मनि१३५७रजनीषु राजतनयस्य१३१२
ययाप्रतिज्ञं द्विषतां११७४रञ्जिता नु विविधा९१५
यथायथं ताः सहिता८२रणाय जैत्रः प्रदिशन्निव१४२८
यथास्वमार्गंसित१४४३रथांगसंकीडितमश्व१६८
यदवोचत वीक्ष्य२२रम्या नवद्युतिरुपैति५३७
यदात्थ कामं भवता१४१८रयेण सा संनिदधे१७५०
यदा विगृह्णाति हतं१६२४रहितरत्नचयानशिलो५१०
यदि प्रमाणीकृतमार्य१४१९रागकान्तनयनेषु९६३
यदि मनसि शमः१०५५राजद्भिः पथि मरुता७६
यमनियमकृशीकृत१०१०रात्रिरागमलिनानि९१६
यथा समासादित३२२रामानामवजितमाल्य७७
यशसेव तिरोधधन्मुहु३५८रिक्ते सविभ्रम्भमथा१७३६

श्लोकानुक्रमणिका

४४३

श्लोकस०श्लो०श्लोकस०श्लो०
रुचिकरमपि नार्थं१०६२वाससां शिथिलतामुर९६५
रुचिरपल्लवपुष्पलता५१९विकचवारिरुह दधतं५१३
रुचिराकृतिः कनकसानु६१विकसितकुसुमाधारं१०३२
रुजन्महेतुम्बहुधा१५५१विकामुंकः कर्ममु शोच१३५३
रून्धतो नयनवायव९६७विकाशमोदूजंगनांण१५५२
लविकोशनिधौततनो१७४९
लघ्वसितया निशां२५३विगणय्य कारकमनेक६३७
लभ्यमेकप्रकृतेन१३५२विगाढमात्रे रमणीभि८३१
लब्धा चरित्रे तव३१७विचकर्ष च संहितेषु१३१८
लिलिखुस्तेऽथ शरकाल१६५४विचित्रया चित्रपतेव१६३
लेखया विमलदृग्९२२विच्छिन्नाभ्रविलायं११७९
लोकं विधात्रा विहितस्य३४१विजहीहि रणोत्साहं११३१
लोचनाञ्चलकृता९६०विजिगीषते यदि जगन्ति१२३०
लोलदृष्टि वदन९५७विजित्य यः प्राज्य१३५
वविततशीकरराशिभिः५१५
वदनेन पुष्पितलतान्तः१२४१वितन्वतांस्तस्य शरा१७२०
वनान्तशय्याऽठिनौ१३६विदिताः प्रविश्य विहिता६३०
वनाश्रयाः कस्य मृगाः१४१३विदूरपातेन निदामुपेयुः८१०
वनेऽवने वनसदां१५१०विधाय रक्षाम्यरतः११२
वपुरिन्द्रगोपतपनेषु१२३विधाय विध्वंसमनात्मन३१६
वपुषा परमेण भूधरा१३१विधिसमयनिगोगा१४६
वयं क्व वर्णाश्रमरक्षणो१४२२विधुरं किमतः परं२७
वरं कृतघ्नस्तगुणा१५१५विधूतकेशाः परि८३३
वरोधभिवारणहस्त८२२विधूनयन्ती गहनानि१४४७
वसूनि वाञ्छन्न वशी११३विनम्रशालिप्रसवोव४२
वंशलक्ष्मीमनुद्घृत्य११६९विनयं गुणा इव विवेक१२१८
वंशोचितत्वादभिमान१७४विनिर्यतीनां गुरुखेद८२६
वाजिभूमिरिभराज१३५५विपक्षचित्तोन्मथना८३४

४४४

किरातार्जुनीयम्

प्रतीकस०श्लो०प्रतीकस०श्लो०
विपत्रलेखा निरक्तका८४०विहस्य पाणौ विधृते८५०
विपदेति तावदवसाद१८२३विहाय वाञ्छामुदिते४२५
विपदोऽभिभवन्त्य२१४विहाय शान्तिं नृप१४२
विपाण्डुभिर्म्लानतया४२४विहारभूमेरभिघोष४३०
विपाण्डु संध्यानमिव४२८विहितां प्रियया२१
विफलीकृतयत्नस्य१३४६वीक्ष्य रत्नचयके९५२
विद्रावितस्य ध्वनिना१७४६वीक्ष्य रन्तुमनसः९१
विमिश्रपर्यन्तगभीर८३०वीतजन्मजरसं परं५२२
विमिश्रपातिताश्वीय१५२४वीतप्रभावतनुरुप्य१६६४
विभेदमन्तः पदवी१७२७वीतौजसः सन्निधि३४९
विमुक्तमाशंसित१४५१वीर्यप्रदानेषु कृता३५३
विमुच्यमानैरपि तस्य४१२वेत्रशाककुजे१५१८
वियद्वि वेगपरिप्लुत१८१२व्यक्तोदितस्मितमयूख२५९
विरचय्य काननविभाग१२४४व्यथितमपि भृशं मनो१०२२
विरोधि सिद्धेरिति१४८व्यथितसिन्धुमनीरशनैः५११
विलङ्घ्य पत्रिणां१५४४व्यधत्त यस्मिन्पुरमुच्च५३५
विलम्बमानाकुलकेश८१८व्यपोहितुं लोचनतो८१९
विवरेऽपि नैवमनिगूढ१२३७व्यानशे शशधरेण९१७
विवस्वदंशुसंश्लेष१५९व्याहृत्य महतां पत्या११६७
विविक्तवर्णभरणा१४३व्रज जय रिपुलोक१८८८
विविक्तेऽस्मिन्मगे११३६व्रजति शुचि पदं त्वयि१८२६
विशङ्कमानो भवतः१७व्रजतोऽस्य बृहत्पतन१३२१
विशदभ्रूयुगच्छन्त११४व्रजन्ति ते मूढधियः१३०
विषमोऽपि विगाह्यते२३व्रजाजिरेष्वम्बुदनाद४१६
विस्तारिताश्ममणि८२३व्रणमुखच्युतशोणित१८४
विस्फारिताङ्गस्य ततो१७२४व्रीडानतैरासजनोप३४२
विस्मयः क इव वा१३४०श
विशिखतः सपदि तेन१८१३शक्तिरर्थपतिषु स्वयं१३१६

श्लोकानुक्रमणिका

४४५

श्लोकस०श्लो०श्लोकस०श्लो०
शक्तिवैकल्यनम्रस्य११५९श्रद्धेया विप्रलम्भारः११६५
शङ्किताय कृतबाष्प९४६श्रियः कुरुणामधिपस्य११
शतशो विशिखानवयते१५४८श्रियं विकल्पत्यपहस्त्य३७
शमयन्घृतेन्द्रियशमैक६२०श्रिया हसद्भिः कमलानि८४४
शरणं भवन्तमति१८२२श्रीमद्भिनियमितकन्धरा७३७
शरदम्बुधरच्छाया१११२श्रीमद्भिः प्ररयगजैः७१
शरवृष्टि विषूयोर्वी१५४१श्रीमल्लताभवनमोषधयः५२८
शरानवद्यन्ननवद्य१७५६श्रुतमप्यधिगम्य२४१
शशधर इव लोचनाभि१०११श्रुतिसुखमुपवीणितं१०३८
शाम्भोर्धनुर्मण्डलतः१५४९श्रेयसों तव सम्प्राप्ता११११
शाखावसक्तकमनीय७४०श्रेयसोऽप्यस्य ते तात११४४
शान्तता विनययोगि१३३७श्लिष्यतः प्रियवधूरूप९६७
शारतां गमितया शशि९२९श्वसनचलितपल्लवा१०३४
शिरसा हरिमणिप्रभः६२३श्वस्त्वया मुखसंवित्तिः१०३४
शिलाघनेनीकसदा८३२स
शिवध्वजिन्यः प्रतियोध१४५८स किंसखा साधु न१५
शिवप्रणुन्नेन शिली१७५८सक्ति जवानपनयत्य५४६
शिवभुजाहूतिभिन्न१८३स क्षत्रियस्त्राणसहः३४८
शिवमौपयिकं गरी२३५स खण्डनं प्राप्य पराद१७६०
शीधुपानविधुरासु९४२सखा स युक्ताः कथितः१४२१
शीधुपानविधुरेष९७३सखि दयितमिहानयेति१०४७
शुष्वितेर्मूलनिचयै५४२सखीजनं प्रेम गुरुकृता८११
शुचि भूषयति श्रुतं२३२सखीनिव प्रीतियुजो११०
शुचिरप्सु विद्रुमलता६१३स गतः क्षितिमूष्ण१३३१
शुचिवल्कवीततनुरम्य६६१सचकितमिव विस्मया१०७
शुभाननाः साम्बुरुहेषु८४२स जगाम विस्मयमुदीक्ष्य६१५
शून्यामाकीर्णतामेति११२७सजलजलधरं नभो१०१९
श्योतन्मयूखेऽपि हिम३८सजनोऽसि विजहीहि१३६६

४४६ | किरातार्जुनीयम्

पद / पादस०श्लो०पद / पादस०श्लो०
सज्यं धनुर्वहति यो१३७१समुज्झिता यावदराति१४५६
स ततार संकटवतो६१६समुन्नतः काशदुकूल८९
स तदोजसा विजित१२२९समुल्लसत्प्रासमहोभि१६४
स तमालनिभे रिपो१३२४स यौवराज्ये नवयौवन१२२
स तमाससाद घननील१२५३सरजसमपहाय१०२६
सदृशमतनुमाकृतेः१०१३सरभसमवलम्ब्य१०५४
सद्मनां विरचनाहित९३४सरोजपत्रे नु विलीन८३५
सद्भावितेवाभिनिविष्ट१७११सललितचलित१०५२
स धनुर्महेषुधि१२२७सलोलयासक्तलता८१६
स ध्वानं निपतितनिर्झरासु७२२सलेनमुल्लिङ्गितशात्रवे१४२
सनादक्वनितं नितम्ब५२७स वशस्यावदातस्य११७५
सपदि प्रियरूपमंवरखः१३२५सविनयमपरानिसृत्य१०५७
सपदि हरिसखैवधू१११८सवृषध्वजसायकावभिन्नं१३२८
स पिङ्गलः श्रीमान्१८४५सव्यलीकमवधोरित९४५
स विशङ्कजटावलिः१५४७सव्यासव्यध्वनितो१७२५
स पुमानर्थवज्जन्मा११६२सब्रीडमन्दैरिव३४६
स प्रच्छदनयाम्बुदनादि१७१०ससस्वरतिदे नित्यं१५२७
स प्रयुज्य तनये१३३६स समुद्धरता विचित्त्य१३३४
स बभार रणापेता१५३३स सम्प्रधायैवमहार्य१६२५
सविभति भीषण६३२स सायकान्साध्वस१७२१
स भवस्य भवक्षयैक१३१९स सासिः सासुसूः१५५
स भोगिसंघः शम१६४८ससुरचापमनेकमणि५१२
समदशिखिरुतानि१०२५सहशरधि निजं तथा१८१६
स मन्थरावलित४१७सहसा विदधीत२३०
समवृत्तिरुपैति२१८सहसोपगतः स२५६
समस्य सम्पादयता१४६संक्रान्तचन्दनरसा८५७
समानकान्तीनि तुषार८२५सन्ततं निशमयन्त१३४७
समुच्छ्वसत्पङ्कजकोश८२४सन्निबद्धमपहर्तुं१८३०

श्लोकानुक्रमणिका

प्रथम पादस०श्लो०प्रथम पादस०श्लो०
सम्पश्यतमिति१९५३सुरकृत्यमेतदवगम्य१२३६
सम्प्रति लब्धजन्म५४३सुरसरिति परं तपो१०१२
सम्प्रीयमाणोऽनुबभूव१७१३सुलभैः सदा नयवता५२०
सम्भिन्नामविरलपातिभिः७२३सृजन्तमाजविषु३२०
सम्भिन्नैरिव तुरगावगाह७११सुहृदः सहजा२४५
सम्भोगजमगहनामयो७२६सेतुत्वं दधति पयोमुचां७१९
सम्मूर्च्छतां रजतभित्ति५४१सोढवान्नो दशामन्त्यां११५३
संरम्भवेगोज्झित१७४९सोढावगीतप्रयमा१३२८
संवाता मुहुरनिलेन७१४सोत्कण्ठेरमरगणैः७२
संविधातुमभिषेक९३२स्तुवन्ति गुर्वीमभिधेय१४५
संसिद्धावितिकरणोय७१५स्थितमुन्नते तुहिन१२२१
संसेवन्ते दानशीला१८२४स्थितं विशुद्धे नभसीव१७४८
संस्कारवत्त्वादप्रयत्सु१७६स्थित्यतिक्रान्तिभीरूणि११५४
साचि लोचनयुगं९४४स्नपितनवलतातह५४४
सादृश्यं गतमपनिद्र५२६स्पृहणीयगुणेर्महा२३४
सादृश्यं दधति गभीर७३१स्फुटता न पदैरपा२२७
साफल्यमश्नुते रिपु१६४९स्फुःपौरुषमापपात१३३२
सामोदं कुसुमतरो७२८स्फुटबद्धस्तटोन्नति१३२
साम्यं गतेनाशनिना१७५१स्फुरतिषङ्गमोर्वीकं१५०९
सावलेपमुपलिप्सिते१३५६स्मर्यते तनुभृतां सनातनं१३४२
सितच्छदानांमपदिश्य४३०स्यन्दना नो चतुरगाः०५१६
सितवाजिने निजगाद्६९स्वकेतुभिः पाण्डुर१६५८
सिन्दूरैः कृतचयः७८स्वगोचरे सत्यपि चित्त८१३
सिषिचुरवनिम्बुवाहाः१८१७स्वधर्ममनुरुन्धन्ते११७८
सुकुमारमेकमणु मर्म६४०स्वयं संराध्यैवं शतमख१०६३
सुखेन लभ्या दधतः११७स्वदितः स्वयमथैधित९५५
सुगेषु दुर्गेषु च तुल्य१४३२ह
सुता न यूयं किमु३५३हताहतेत्युद्धतभीम१६५

४४८ किराताजुंनीयम्

स०श्लो०स०श्लो०
हरपृथासुतयो१८२हृतोत्तरीयां प्रसभं११४१
हरसैनिकाः प्रतिभये१२४८ह्रदाम्भसि व्यस्तवधू८४३
हरिन्मणीयाममुदग्र१४४१ह्रीतया गलितनीवि९४८
हंसा बुहन्तः सुरसद्म१८१९ह्रेपयन्नहिमतेजसं१३१५
हता गुणैरस्य भयेन१४६१
<div align="center">●</div>

This page is blank and contains no text to transcribe.