बृहत्पाराशर होरा शास्त्र (महर्षि पराशर - सम्पूर्ण फलित ज्योतिष महाकोश सान्वय सटीक)
Brihat Parashara Hora Shastra of Maharshi Parasara with Commentary
महर्षि पराशर (टीकाकार: पं. गणेशदत्त पाठक / सीताराम झा) द्वारा
अथान्तर्दशादिफलविचाराध्यायः ॥ ५२५ नीचे वास्तंगते वापि षष्ठाष्टव्ययगेऽपिवा । शन्र्यारफणिसंयुक्ते कलहोराजविग्रहम् ॥५७॥ यदि गुरु अस्त हो वा ६।८।१२ में हों शनि, भौम राहु से युक्त हो तो कलह, राजा से विरोध ॥५७॥ चौरादिदेहपीडा च पितृमातृविनाशनम् । दायेशात्षष्ठरंध्रे वा व्यये वा बलवर्जिते ॥५८॥ चोर आदि से शरीर में पीड़ा पिता माता का नाश होता है। दशेश से ६।८।१२ में निर्बल हो तो ॥५८॥ अङ्गतापश्च वैकल्यं देहबाधा भविष्यति । कलत्रबंधुवैषम्यं राजकोपो धनक्षयः ॥५९॥ शरीर में ताप, अङ्ग में विकलता, देह में बाधा, स्त्री बंधु से बैर, राजकोप, धन की हानि ॥५९॥ अकस्मात्कलहाद्भीतिः प्रमादो राजविद्विषम् । द्वितीय सप्तमस्थे वा देहबाधा भविष्यति ॥६०॥ अकस्मात् कलह से भय प्रमाद से राजा से शत्रुता होती है। २।७ भाव में हो तो शरीर बाधा होती है॥६०॥ तद्दोषपरिहारार्थं शिवसाहस्रकं जपेत् । गोभूहिरण्यदानेन सर्वानिष्टं प्रणश्यति ॥६१॥ इस दोष के परिहार के लिये शिवसहस्रनाम का जप और गौ, भूमि, सोना के दान से सभी अरिष्ट नष्ट हो जाते हैं॥६१॥ अथ बुधदशायांशन्यन्तर्दशाफलम् - सौम्यस्यान्तर्गतेमन्दे स्वोच्चे स्वक्षेत्रकेन्द्रगे । त्रिकोणलाभगे वापि गृहे कल्याणवर्धनम् ॥६२॥ बुध की दशा में अपने उच्च वा अपनी राशि में केन्द्र वा त्रिकोण में वा लाभ में गये हुये शनि के अन्तर में गृह में कल्याण की वृद्धि॥६२॥ राज्यलाभं महोत्साहं गृहे गोधनसंकुलम् । शुभस्थानफलावाप्तिं तीर्थादौ भ्रमणं तथा ॥६३॥ राज्य का लाभ, अत्यंत उत्साह, गौ, धन की वृद्धि, शुभ स्थान की प्राप्ति, तीर्थ आदि में भ्रमण होता है॥६३॥
५२६ बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । षष्ठाष्टमव्यये मन्दे दायेशाद्वा तथैव च । अरातिदुःखबाहुल्यं दारपुत्रादिपीडनम् ।।६४।। ६।८।१२ भाव में शनि हो दशेश से भी इन्हीं स्थानों में हो तो शत्रु... अधिक दुःख, स्त्री पुत्र आदि को पीड़ा।।६४।। बुद्धिभ्रंशं बंधुनाशं कर्मनाशं मनोरूजम् । विदेशगमनंचैवदुःस्वप्नस्यप्रदर्शनम् ।।६५।। बुद्धि का नाश, बंधु का नाश, कर्म का नाश, मन में दुःख, विदेश यात्रा, दुःस्वप्नों का दर्शन होता है।।६५।। द्वितीयद्यूननाथे तु ह्यपमृत्युर्भविष्यति । तद्दोषपरिहारार्थं मृत्युंजय जपं चरेत् । कृष्णां गां महिषीं दद्यादायुरारोग्यवृद्धिनम् ।।६६।। २ वा ७ भाव का स्वामी हो तो अपमृत्यु का भय होता है। इस दोष की शान्ति के लिये काली गौ और भैंस का दान आयु आरोग्यता की वृद्धि के लिये देना चाहिये।।६६।। इति बुधदशायामन्तर्दशाफलम्। अथ केतुदशायांकेत्वन्तर्दशाफलम्- केन्द्रे त्रिकोणलाभे वा लग्नाधिपसमन्विते । भाग्यकर्मेशसम्बन्धे वाहनेशसमन्विते ।।१।। केतु की दशा में केन्द्र वा त्रिकोण वा लाभ स्थान में लग्नेश से युत वा भाग्येश कर्मेश से अच्छे सम्बन्ध से युक्त वाहनेश से युत केतु के अन्तर में।।१।। तद्भुक्तौ धनधान्यादि चतुष्पाज्जीवलाभकृत् । पुत्रदारादिसौख्यं च राजप्रीति मनोरूजः ।।२।। धन धान्य से युक्त चतुष्पद जीव का लाभ, पुत्र स्त्री का सुख, राजा से प्रेम मानसिक कष्ट।।२।। ग्रामभूम्यादिलाभश्च गृहं गोधनसंकुलम् । नीच ऽखेटसंयुक्ते ह्राष्टमे व्ययगेऽपिवा ।।३।। ग्राम भूमि आदि का लाभ और घर गोधन से परिपूर्ण होता है। नीच बा अस्त में गये हुये ग्रह से युक्त हो वा आठवें वा बारहें भाव में हो तो ।।३।। हृद्रोगं मानहानिं च धनधान्यपशुक्षयम् । दारपुत्रादिपीडां च मनश्चांचल्यमेव च ।।४।।
अथान्तर्दशादिफलविचाराध्यायः । ५२७ हृदयरोग, मानहानि, धन धान्य और पशु का नाश, स्त्री, पुत्र आदि को पीड़ा, मनमें चंचलता होती है।।४।। द्वितीयद्यूननाथेन सम्बन्धे तत्र संस्थिते । अनारोग्यं महत्कष्टमात्मबंधुवियोगकृत् । दुर्गादेवी जपं कुर्यान्मृत्युंजय जपं चरेत् ।।५।। दूसरे वा सातवें भाव के स्वामी से सम्बंध करता हुआ स्थित हो तो रोगयुक्त, महाकष्ट और आत्मीय बन्धु का वियोग होता है दुर्गा और मृत्युंजय का जप कराना चाहिये।।५।। अथ केतुदशायांशुक्रान्तर्दशाफलम्- केतोरन्तर्गते शुक्रे स्वोच्चे स्वक्षेत्रसंयुते । केन्द्रत्रिकोणलाभे वा राज्यनाथेनसंयुते ।।६।। केतु की दशा में अपने उच्च वा अपनी राशि में केन्द्र वा त्रिकोण वा लाभ में कर्मेश से युक्त शुक्र के अन्तर में।।६।। राजप्रीतिं च सौभाग्यं राज्यात्स्वाम्बरसंकुलम् । तत्काले श्रियमाप्नोति भाग्यकर्मेशसंयुते ।।७।। राजा से प्रेम, सौभाग्य, राज्य से वस्त्रादि का लाभ होता है। यदि भाग्येश कर्मेश से युत हो तो।।७।। नष्टराज्यधनप्राप्तिंसुखवाहनमुत्तमम् । सेतुस्नानादिकं चैव देवतादर्शनंमहत् ।।८।। तत्काल लक्ष्मी की प्राप्ति, नष्ट हुये राज्य का लाभ, धन का लाभ, सुख उत्तम वाहन का लाभ, समुद्रस्नान का लाभ देवता का दर्शन।।८।। महाराजप्रसादेन ग्रामभूम्यादिलाभकृत् । दायेशात्केन्द्रकोणे वा दुश्चिक्येलाभगेऽपिवा ।।९।। और महाराज की प्रसन्नता से ग्रामभूमि आदि का लाभ होता है। दशेश से केन्द्र वा त्रिकोण वा तीसरे वा लाभ में हो तो।।९।। देहारोग्यं शुभं चैव गृहेकल्याणशोभनम् । भोजनाम्बरभूपाप्तिमश्वदोलादिलाभकृत् ।।१०।। देह आरोग्य, शुभफल, गृह में कल्याण, भोजन, वस्त्र, राजा से प्रेम, अश्व आदि का लाभ होता है।।१०।।
दायेशाद्रिपुरन्ध्रस्थे व्यये वा पापसंयुते । अकस्मात्कलहंचैव पशुधान्यादिपीडनम् ।।९१।। दशेश से ६।८।१२ भाव में पापयुक्त हो तो अकस्मात् कलह, पशु, धान्य आदि की हानि होती है।।९१।। नीचस्थखेटसंयुक्ते लग्नात्षष्ठाष्टराशिगे । स्वबन्धुजनवैषम्यं शिराक्षिब्रणपीडनम् ।।९२।। नीच में गये हुये ग्रह से युक्त हो और लग्न से ६ वा ८ भाव में हो तो आत्मीय बन्धुओं से शत्रुता, नख, नेत्र व्रण आदि से पीडा।।९२।। हृद्रोगं मानहानिं च धनधान्यपशुक्षयम् । कलत्रपुत्रपीडाप्तस्संचारं देहरोगयुक् ।।९३।। हृदय रोग, मानहानि, धन धान्य पशु का नाश, स्त्री, पुत्र के रोगी होने का भय शरीर में रोग होता है।।९३।। द्वितीयद्यूननाथे तु देहजाड्यं मनोरूजम् । तद्दोषपरिहारार्थं दुगदिवीजपं चरेत् । श्वेतां गां च महिषीं दद्यादारोग्यप्रदायिनीम् ।।९४।। २ वा ७ भाव का स्वामी हो तो देह में जड़ता और मानसिक रोग होता है। इस दोष के शान्त्यर्थ दुर्गा देवी का जप करना चाहिये और आरोग्य देने वाली सफेद गौ और भैंस का दान करना चाहिये।।९४।। अथ केतुदशायां सूर्य्यान्तर्दशाफलम् - केतोरन्तर्गते सूर्ये स्वोच्चे स्वक्षेत्रगेऽपिवा । केन्द्रत्रिकोणलाभे वा शुभग्रहनिरीक्षिते ।।९५।। केतु की दशा में अपने उच्च वा अपनी राशि में केन्द्र वा त्रिकोण में लाभ में शुभग्रह से देखे जाते हुये सूर्य के अन्तर में।।९५।। धनधान्यादिलाभश्च राजानुग्रहवैभवम् । अनेकशुभकार्याणि चेष्टासिद्धिः सुखावहा ।।९६।। धन धान्यादि का लाभ, राजा की कृपा से वैभव का लाभ, अनेक शुभ कार्य और सुखकर अभीष्ट की सिद्धि होती है।।९६।। दायेशात्केन्द्रकोणे वा लाभे वा धनसंस्थिते । देहसौख्यं कार्यलाभं पुत्रलाभं मनोदृढम् ।।९७।।
अथान्तर्दशादिफलविचाराध्यायः । ५२९ दशेश से केन्द्र वा कोण वा लाभ वा दूसरे भाव में हो तो देह-सुख, धन का लाभ, पुत्र लाभ और मन में दृढ़ता।।१७।। यातुः कार्यार्थसिद्धि स्यात्स्वल्पग्रामाधिपत्ययुक् । षष्ठाष्टव्ययराशिस्थे पापग्रहसमन्विते ।।१८।। तथा यात्रा में कार्य और धन की सिद्धि और छोटे ग्राम की स्वामिता होती है। यदि सूर्य ६।८।१२ भाव में हो पापग्रह से युक्त हो तो।।१८।। तद्भुक्तौ राजभीतिश्च पितृमातृवियोगकृद् । विदेशगमनं चैव चौराहिविषपीडनम् ।।१९।। अंतर में राजभय और पिता माता का वियोग, विदेशयात्रा, चोर सर्प विष से पीड़ा।।१९।। राजमित्रविरोधश्च राजदंडाद्धनक्षयः । शोकरोगभयं चैव उष्णाधिक्यं ज्वरोभवेत् ।।२०।। राजा मित्र से विरोध, राजदंड से धन का नाश, शोक रोग का भय, अधिक ताप से युक्त ज्वर होता है।।२०।। दायेशादष्टरिःफेवा षष्ठे वा पापसंयुते । अन्नविघ्नो मनोभीतिर्धनधान्यपशुक्षयः ।।२१।। दशेश से ८।१२।६ भाव में पापग्रह से युक्त हो तो अन्न प्राप्ति में बाधा, मनमें भय, धन-धान्य, पशु का नाश होता है।।२१।। आदौ मध्ये महाक्लेशमन्ते सौख्यं विनिर्दिशेत् । द्वितीयसप्तमाधीशे ह्यपमृत्युर्भविष्यति । तस्यशान्तिं प्रकुर्वीत स्वर्णधेनुं प्रदापयेत् ।।२२।। आदि और मध्य में महाक्लेश तथा अन्त में सुख होता है। २ वा ७ भाव का स्वामी हो तो अपमृत्यु का भय होता है। इसकी शान्ति करनी चाहिये और सुवर्ण की गौ का दान करना चाहिये।।२२।। अथ केतुदशायांचन्द्रान्तर्दशाफलम् - केतोरन्तर्गते चन्द्रे स्वोच्चे स्वक्षेत्रराशिगे । केन्द्रत्रिकोणलाभे वां धने सुखसमन्विते ।।२३।। केतु की दशा में अपने उच्च वा अपनी राशि में केन्द्र वा त्रिकोण वा लाभ स्थान वा धन वा सुख स्थान में गये हुये चंद्रमा के अंतर में।।२३।।
५३० बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । राजप्रीतिर्महोत्साहः कल्याणं च महत्सुखम् । महाराजप्रसादेन गृहभूम्यादिलाभकृत् ।।२४।। राजा से प्रीति बड़ा उत्साह, कल्याण और बड़ा सुख, महाराजा की प्रसन्नत से गृह-भूमि का लाभ।।२४।। भोजनाम्बरपश्वादि व्यवसायेऽधिकं फलम् । अश्ववाहनलाभश्च वस्त्राभरणभूषणम् ।।२५।। भोजन, वस्त्र, पशु आदि के व्यवसाय में अधिक लाभ होता है। अश्व वाहन का लाभ, वस्त्र आभूषण का लाभ।।२५।। देवालयतडागादिपुण्यधर्मादिसंग्रहम् । पुत्रदारादिसौख्यं च पूर्णचन्द्रस्तथैव च ।।२६।। देवालय तालाब आदि पुण्य धार्मिक कार्यों का संग्रह, पुत्र, स्त्री आदे का सुख पूर्णचंद्र के होने से होता है।।२६।। दायेशात्केन्द्रकोणे वा लाभे वा बलसंयुते । कृषिगोभूमिलाभं च इष्टबन्धुसमागमम् ।।२७।। दशेश से केंद्र कोण वा लाभ में बलीचंद्र हो तो कृषि, गौ, भूमि का लाभ, इष्टबंधुओं का समागम।।२७।। तामसात्कार्यसिद्धिं च गृहे गोक्षीरमेव च । भूकृत्यं शुभमारोग्यं मध्ये राजप्रियंशुभम् ।।२८।। अंते तु राजभीतिं च विदेशगमनं तथा । दूरयात्रादिसञ्चारं सम्बंधिजनपूजनम् ।।२९।। तामसी प्रकृति से कार्य की सिद्धि और घर में गोदुग्ध का सुख भूमिसंबंधि कार्य, शुभ आरोग्यता मध्य में राजा से प्रेम, अंत में राजभय, विदेशयात्रा, दूर यात्रा की सम्भावना और संबंधियों का पूजन होता है।।२९।। नीचगे वा क्षीणगेचन्द्रे षष्ठाष्टव्ययराशिगे । आत्मसौख्यं मनस्तापं कार्यविघ्नं महद्भयम् ।।३०।। यदि चन्द्रमा क्षीण हो और ६।८।१२ भाव में हो तो अपने सुख में मन को सन्ताप, कार्य में विघ्न, महाभयं।।३०।। पितृमातृवियोगं च देहजाड्यं मनोव्यथाम् । व्यवसायात्फलं नष्टं गोमहिष्यादिनाशकृत् ।।३१।।
अथान्तर्दशादिफलविचाराध्यायः । ५३१ पिता माता का वियोग, देह में जड़ता, मन में व्यथा, व्यवसाय (रोजगार) में असफलता, गौ-भैंस की हानि होती है।।३१।। दायेशात्षष्ठरन्ध्रे वा व्यये वां बलवर्जिते । धनधान्यादिहानिश्च मनोव्याकुलमेव च ।।३२।। दशेश से ६।८।१२ में निर्बल चन्द्र हो तो धन-धान्य की हानि, मन में व्याकुलता।।३२।। स्वबंधुजनशत्रुत्वं मातृपीडा तथैव च । निधनाधिप दोषेण द्विसप्ताधिपसंयुते ।।३३।। अपमृत्यु तस्य शान्तिं कुर्याद्यथाविधि । चन्द्रप्रीतिकरञ्चैव ह्यायुरारोग्य संभवम् ।।३४।। अपने बंधुओं से शत्रुता, भाइयों से पीड़ा होती है। अष्टमेश हो और २।७ भाव के स्वामी से युत हो तो अपमृत्यु का भय होता है। उसकी शान्ति के लिये चन्द्रमा के प्रसन्न होनेवाली और आयु आरोग्यता देनेवाली शान्ति करनी चाहिये।।३४।। अथकेतुदशायांभौमान्तर्दशाफलम्- केतोरन्तर्गते भौमे लग्नात्केन्द्रत्रिकोणभे । स्वोच्चे स्वक्षेत्रगे भौमे शुभदृष्टियुतेक्षिते ।।३५।। केतु की दशा में लग्न से केन्द्र वा त्रिकोण में वा अपने उच्च वा अपनी राशि में शुभग्रह से दृष्ट वा युत भौम के अन्तर में।।३५।। आदौ शुभफलं चैव ग्रामभूम्यादिलाभकृत् । धनधान्यादिलाभश्च चतुष्पाज्जीवलाभकृत् ।।३६।। पहले शुभफल, ग्राम, भूमि आदि का लाभ, धन, धान्य आदि का लाभ, चतुष्पद जीव का लाभ।।३६।। गृहारामक्षेत्रलाभं राजानुग्रह वैभवम् । भाग्यकर्मेशसम्बन्धे भूलाभं सौख्यमेव च ।।३७।। गृह, बगीचा, क्षेत्र का लाभ, राजा की कृपा से वैभव का लाभ होता है। भाग्येश कर्मेश से सम्बन्ध हों तो भूमि का लाभ और सुख होता है।।३७।। दायेशात्केन्द्रकोणे वा दुश्चिक्ये लाभगेऽपिवा । राजप्रीति यशोलाभं पुत्रमित्रादि सौख्यकृत् ।।३८।।
५३२ वृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । दशेश से केन्द्र वा कोण वा तीसरे वा लाभ में हो तो राजा से प्रेम, यश का लाभ; और पुत्र मित्र आदि का सुख होता है ॥३८॥ षष्ठाष्टमव्यये भौमे दायेशाद्धनगेऽपि वा । द्रुतं करोति मरणं विदेशेचापदं भ्रमम् ॥३९॥ यदि भौम ६।८।१२ स्थान में वा दशेश से २ स्थान में हो तो शीघ्र ही मृत्यु होती है॥३९॥ प्रमेहमूत्रकृच्छ्रादिचौराहिनृपपीडनम् । कलहादौ व्यथायुक्तं किंचित्सुखविवर्धनम् ॥४०॥ प्रमेह, मूत्रकृच्छ्र आदि रोग, चौर-सर्प-राजा से पीड़ा, आदि में कलह और व्यथा तथा कुछ सुख की वृद्धि होती है॥४०॥ द्वितीयद्यूननाथे तु तापज्वर विषाद्भयम् । दारपीडामनःक्लेशमपमृत्युभयं भवेत् । अनड्वाहं प्रदद्यात्तु सर्वसम्पत्सुखावहम् ॥४१॥ २।७ भाव के स्वामी हों तो ताप ज्वर और विष का भय, स्त्री को पीड़ा, मन में क्लेश और अपमृत्यु का भय होता है। सभी सम्पत्ति और सुख प्राप्ति के लिये वृष का दान करना चाहिये॥४१॥ अथ केतुदशायांशन्यन्तर्दशाफलम्– केतोरन्तर्गते राहौ स्वोच्चे मित्रस्वराशिगे । केन्द्रत्रिकोणलाभे वा दुश्चिक्ये धनसंज्ञके ॥४२॥ केतु की दशा में अपने उच्च वा मित्र के गृह वा अपनी राशि वा केन्द्र वा कोण वा लाभ वा तीसरे भाव में गये हुये राहु के अन्तर में ॥४२॥ तत्काले धनलाभः स्यात्संसारे भवति ध्रुवम् । म्लेक्षप्रभुवशात्सौख्यं धनधान्यफलादिकम् ॥४३॥ तत्काल धन का लाभ होता है, म्लेक्ष राजा के वश से सुख, धन-धान्य आदि का लाभ॥४३॥ चतुष्पाज्जीवलाभः स्याद्ग्रामभूम्यादिलाभकृत् । भुक्त्यादौ क्लेशमाप्नोति मध्यान्ते सौख्यमाप्नुयात् ॥४४॥ चतुष्पद जीव का लाभ, ग्राम, भूमि आदि का लाभ होता है। अन्तर के आरम्भ में कष्ट होता है मध्य और अन्त में सुख होता है॥४४॥
अथान्तर्दशादिफलविचाराध्यायः । ५३३ रंध्रे वा व्ययगे राहौ पापसंदृष्टिसंयुते । बहुपुत्रं कृशं देहं शीतज्वरविषाद्भयम् ।।४५।। यदि राहु ८।१२ भाव में पापग्रह से दृष्ट वा युत हो तो अनेक पुत्र होते हैं। शरीर में दुर्बलता, शीत ज्वर और विष से भय।।४५।। चातुर्थिकज्वरं चैव शूद्रोपद्रवपीडनम् । अकस्मात्कलहं चैव प्रमेहं शूलमेव च ।।४६।। चौथिया ज्वर, शूद्र के उपद्रव से पीड़ा, अकस्मात्कलह, प्रमेह और शूलरोग होता है।।४६।। द्वितीयसप्तमस्थे वा यदा क्लेशं महद्भयम् । तद्दोषपरिहारार्थं दुगदेवी जपं चरेत् । अयुतहोमश्च कर्त्तव्यः सर्वसौख्यप्रदायकः ।।४७।। द्वितीय वा सातवें हों तो महा क्लेश और महा भय होता है। इस दोष के शान्त्यर्थ दुर्गा देवी का जप और सभी सुख को देने वाला अयुत होम कराना चाहिये।।४७।। अथकेतुदशायांगुर्वन्तर्दशाफलम्- केतोरन्तर्गते जीवे केन्द्रलाभत्रिकोणगे । स्वोच्चे स्वक्षेत्रगे वापि लग्नाधिपसमन्विते ।।४८।। केतु की दशा में केन्द्र, लाभ वा त्रिकोण में वा उच्च वा अपनी राशि में वा लग्नेश से युत गुरु के अन्तर में ।।४८।। कर्मभाग्याधिपैर्युक्ते धनधान्यार्थसम्पदम् । राजप्रीतिं मनोत्साहमश्वांदोल्यादिलाभकृत् ।।४९।। अथवा कर्मेश भाग्येश से युत गुरु के अन्तर में धन, धान्य आदि सम्पत्ति का लाभ।।४९।। गृहे कल्याण सम्पत्तिं पुत्रलाभं महोत्सवम् । पुण्यतीर्थ मनोत्साहं सत्कर्म च सुखावहम् ।।५०।। गृह में कल्याण सम्पत्ति, पुत्रलाभ का उत्सव, पुण्यतीर्थ का दर्शन, मन में उत्साह, अश्व-पालकी का लाभ, राजा से प्रेम, अच्छे कर्म, सुख।।५०।। इष्टदेवप्रसादेन विजयं कार्यलाभकृत् । राजसंल्लापकार्याणि नूतन प्रभुदर्शनम् ।।५१।।
५३४ बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । इष्टदेव के प्रसाद से विजय, कार्य में लाभ, राजा से भाषण, और नूतन राजा का दर्शन होता है।।५१।। षष्ठाष्टमव्ययेजीवे दायेशान्नीचराशिगे । चौराहिब्रणभीतिं च धनधान्यादिनाशनम् ।।५२।। यदि गुरु दशेश से ६।८।१२ भाव में हो नीच राशि में हो तो चौर, सर्प, व्रण का भय, धन-धान्य आदि का नाश।।५२।। पुत्रदार वियोगं च अतीवक्लेशसम्भवम् । आदौ शुभफलं चैव अंते क्लेशकरं भवेत् ।।५३।। पुत्र-स्त्री का वियोग अत्यंत कष्ट की सम्भावना होती है। आदि में शुभफल होता है अन्त में कष्ट होता है।।५३।। दायेशात्केन्द्रकोणे वा दुश्चिक्येलाभभेऽपिवा । शुभयुक्ते नृपप्रीतिर्विचित्राम्बरभूषणम् ।।५४।। दशेश से केन्द्र वा कोण में गुरु हो वा तीसरे वा लाभ स्थान में हो शुभग्रह से युक्त हो तो राजा से प्रीति, विचित्र वस्त्र आभूषण का लाभ।।५४।। दूरदेश प्रयाणं च स्वबन्धुजनपोषणम् । भोजनाम्बरपश्वादि भुक्त्यादौ देहपीडनम् ।।५५।। दूरदेश की यात्रा, बन्धुओं का भरण पोषण, भोजन, वस्त्र, पशु आदि का लाभ अन्तर के आदि में होता है।।५५।। अन्तेतु स्थानचलनमकस्मात्कलहो भवेत् । द्वितीयद्यूननाथेतु ह्यपमृत्युर्भविष्यति ।।५६।। अन्त में स्थान परिवर्तन अकस्मात् कलह होता है। दूसरे वा सातवें का स्वामी हो तो अपमृत्यु का भय होता है।।५६।। तद्दोषपरिहारार्थं शिवसाहस्रकं जपेत् । महामृत्युंजय जाप्यं सर्वोपद्रवनाशनम् ।।५७।। इस दोष के परिहार के लिये शिवसहस्र नाम का जप और महामृत्युञ्जय का जप कराने से सभी उपद्रव नष्ट हो जाते हैं।।५७।। अथकेतुदशायांशन्यन्तर्दशाफलम् - केतोरन्तर्गते मन्दे स्वदशायां तु पीडनम् । बन्धुक्लेशो मनस्तापश्चतुष्पाज्जीवलाभकृत् ।।५८।।
अथान्तर्दशाफलविचाराध्यायः । ५३५ केतु की दशा में शनि के अन्तर में पीड़ा, बन्धु को कष्ट, मन में संताप चतुष्पद जीव का लाभ।।५८।। राजकार्यकलापेन धननाशं महद्भयम् । स्थानच्युतिः प्रवासश्च मार्गेचौरभयं भवेत् ।।५९।। राजकार्य के प्रसंग से धन की हानि, महाभय स्थान च्युति, प्रवास, मार्ग में चोरी का भय होता है।।५९।। आलस्यं मनसो हानिश्चाष्टमे व्ययराशिगे । मीनत्रिकोणगेमन्देतुलायांस्वर्क्षराशिभेऽपिवा ।।६०।। आठवें बारहवें भाव में हो तो आलस्य और मानसिक क्षति होती है। मीनराशि में त्रिकोण में वा तुला में वा अपनी राशि में शनि हो।।६०।। केन्द्रत्रिकोणलाभे वा दुश्चिक्ये वाशुभांशके । शुभदृष्टि च संप्राप्तौ सर्वकार्यार्थसाधनम् ।।३१।। वा केन्द्र, त्रिकोण, लाभ वा तीसरे भाव का शुभांशक में शुभग्रह की दृष्टि से युत हो तो सभी कार्य और धन का लाभ होता है।।६१।। स्वप्रभोश्च महत्सौख्यं भ्रमणं रणलाभगम् । स्वग्रामे सुखसम्पत्तिः स्ववर्गे राजदर्शनम् ।।६२।। अपने स्वामी से सुख और रण प्रयुच्य भ्रमण लाभप्रद होता है। अपने ग्राम में सुख और सम्पत्ति अपने वर्ग और राजा का दर्शन होता है।।६२।। दायेशात्षष्ठरिःफे वा अष्टमे पापसंयुते । देहतापो मनस्तापः कार्ये विघ्नो महद्भयम् ।।६३।। दशेश से ६।८।१२ भाव में पापग्रह से युत हो तो शरीर में ताप, मन में संताप, कार्य में विघ्न, महाभय।।६३।। आलस्यं मानहानिश्च माता पित्रो विनाशनम् । द्वितीयद्यूननाथे तु ह्यपमृत्युभयं भवेत् ।।६४।। आलस्य, मानहानि और माता पिता का नाश होता है। दूसरे सातवें भाव का स्वामी हो तो अपमृत्यु का भय होता है।।६४।। तद्दोषपरिहारार्थं तिलहोमं च कारयेत् । कृष्णां गां महिषीं दद्यादायुरारोग्यवृद्धिदाम् ।।६५।।
५३६ वृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । इसके शान्त्यर्थ कृष्ण गौ, भैंस का दान करने से आयु, आरोग्यता की वृद्धि होती है।।६५।। अथ केतुदशायांबुधान्तर्दशफलम्- केतोरन्तर्गते सौम्ये केन्द्रलाभ त्रिकोणगे । स्वोच्चे स्वक्षेत्रसंयुक्ते राज्यलाभोमहत्सुखम् ।।६६।। केतु की दशा में केन्द्र वा लाभ वा त्रिकोण वा अपनी उच्चराशि वा अपनी राशि में युक्त बुध के अन्तर में राज्य का लाभ, महासुख।।६६।। सत्कथा श्रवणं दानं धर्मसिद्धिः सुखावहा । भूलाभः पुत्रलाभश्च शुभगोष्ठी धनागमः ।।६७।। अच्छी कथा का श्रवण, दान, धर्म कार्य की सिद्धि, सुख, भूमि का लाभ, पुत्र का लाभ, शुभगोष्ठी, धन का आगमन।।६७।। अयत्नात् धर्मलब्धिश्च विवाहश्च भविष्यति । गृहे शुभकरं चैव वस्त्राभरण भूषणम् ।।६८।। बिना प्रयत्न के धर्म का लाभ, विवाह गृह में शुभकार्य, वस्त्र, आभूषण का लाभ होता है।।६८।। भाग्यकर्माधिपैर्युक्ते भाग्यवृद्धिः सुखावहा । विद्वद्गोष्ठीकलापेन संतोषो भूषणादिकम् ।।६९।। भाग्येश में कर्मेश से युत हो तो सुखकर भाग्यवृद्धि, विद्वानों की गोष्ठी से संतोष, आभूषण आदि का लाभ होता है।।६९।। दायेशात्केन्द्रभे सौम्ये त्रिकोणे लाभगेऽपिवा । देहारोग्यं महांल्लाभः पुत्रकल्याणवैभवम् ।।७०।। दशेश से केन्द्र वा त्रिकोण वा लाभ में बुध हो तो देह में आरोग्यता, महालाभ, पुत्र जनित कल्याण और वैभव।।७०।। भोजनाम्बरबश्वादिव्यवसायेऽधिकं फलम् । षष्ठाष्टमव्यये सौम्ये मन्दराहियुतेक्षिते ।।७१।। भोजन, वस्त्र, पशु आदि के व्यवसाय से अधिक लाभ होता है यदि बुध ६।८।१२ भाव में शनि, भौम, राहु से युत वा दृष्ट हो तो।।७१।। विरोधो राजभृत्यैश्च परगेहनिवासनम् । वाहनाम्बरपश्वादि धनधान्यादिनाशकृत् ।।७२।।
अथान्तर्दशाफलविचाराध्यायः । ५३७ राजकर्मचारियों से विरोध, परगृहवास, वाहन, वस्त्र पशु आदि धन-धान्य का नाश होता है।।७२।। भुक्त्यादौ शोभनम् प्रोक्तं मध्ये सौख्यं धनागमम् । अन्तेक्लेशकरचैव दारपुत्रादिपीडनम् ।।७३।। अन्तर के आदि में शुभफल, मध्य में सुख और धन का आगम और अन्त में क्लेश, स्त्री-पुत्र को पीड़ा होती है।।७३।। दायेशात्षष्ठरन्ध्रे व्यये वा बलवर्जिते । तद्भुक्त्यादौ महाक्लेशो दारपुत्रादिपीडनम् ।।७४।। दशेश से ६।८।१२ भाव में निर्बल हो तो अन्तर के आरम्भ में महाकष्ट स्त्री पुत्र आदि को पीड़ा।।७४।। राजभीतिकरं चव मध्ये तीर्थकरं भवेत् । द्वितीयद्यूननाथे तु ह्यपमृत्युर्भविष्यति । तद्दोषपरिहारार्थं विष्णुसाहस्रकंजपेत् ।।७५।। और राजभय तथा मध्य में तीर्थयात्रा होती है। दूसरे वा सातवें भाव के स्वामी हों तो अपमृत्यु का भय होता है। इस दोष की शान्ति के लिये विष्णु सहस्त्र नाम का जप करना चाहिये।।७५।। इति केतुदशायामन्तर्दशाफलम्। अथशुक्रदशायांशुक्रान्तर्दशाफलम्– भृगोरन्तर्गते शुक्रे लग्नात्केन्द्रत्रिकोणगे । लाभे वा वलसंयुक्ते योगप्राबल्यमादिशेत् ।।१।। शुक्र की दशा में लग्न से केन्द्र वा त्रिकोण वा लाभ में बली शुक्र हो तो योग की प्रबलता होती है।।१।। विप्रमूलाद्धनप्राप्तिर्गोमहिष्यादिलाभकृत् । पुत्रोत्सवादिसन्तोषं गृहे कल्याणसम्भवम् ।।२।। ऐसे शुक्र के अन्तर में ब्राह्मण द्वारा धन का लाभ और गौ-भैंस का लाभ होता. हैं। पुत्रोत्सव और कल्याण होता है।।२।। सन्मानं राजसन्मानं राज्यलाभो महत्सुखम् । स्वोच्चे वा स्वक्षेत्रे वापि तुङ्गांशे स्वांशगेऽपिवा ।।३।।
५३८ वृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । सन्मान और राजा से सम्मान राज्य का लाभ और महा सुख होता है। यदि शुक्र अपने उच्च वा अपनी राशि में वा उच्चांश वा अपने नवांश में हो तो ।। ३ ।। नूतनालयनिर्माणं नित्यं मिष्ठान्नभोजनम् । अन्नदानं प्रियं नित्यं दानधर्मादिसंग्रहः ।। ४ ।। नवीन गृह का निर्माण, नित्य मिष्ठान्न का भोजन, स्त्री पुत्र का लाभ मित्र के साथ भोजन, अन्नदान, नित्य दान धन का संग्रह ।। ४ ।। महाराजप्रसादेन वाहनाम्बरभूषणम् । व्यवसायात्फलाधिक्यं चतुष्पाज्जीवलाभकृत् ।। ५ ।। और महाराज की प्रसन्नता से वाहन-वस्त्र आभूषण का लाभ और व्यवसाय से अधिक लाभ, चतुष्प जीव का लाभ ।। ५ ।। प्रयाणं पश्चिमेभागे वाहनाम्बरलाभकृत् । लग्नाद्युपचये शुक्रे शुभदृष्टियुतेक्षिते ।। ६ ।। पश्चिम दिशा की यात्रा से वाहन, वस्त्र आदि का लाभ होता है। यदि शुक्र लग्न से उपचय (३।६।१०।११) भाव में शुभग्रह से युत दृष्ट ।। ६ ।। मित्रांशे तुङ्गलाभेशयोगकारक संयुते । राज्यलाभो महोत्साहो राजप्रीतिः शुभावहा ।। ७ ।। अपने मित्र के नवांश, वा उच्च में लाभेश और योग कारक से युत हो तो राज्य का लाभ, महा उत्साह, राजा से प्रीति ।। ७ ।। षष्ठाष्टमव्यये शुक्रे पापयुक्तेऽथवीक्षिते ।। ८ ।। चोरादिव्रणभीतिश्च सर्वत्र जनपीडनम् । गृह में कल्याण सम्पत्ति स्त्री पुत्र आदि की वृद्धि होती है। यदि शुक्र ६।८।१२ भाव में पापग्रह से युक्त और दृष्ट हो तो ।। ८ ।। राजद्वारे जनद्वेष इष्टबन्धु विनाशनम् ।। ९ ।। दारपुत्रादिपीडाच सर्वत्रजनपीडनम् । चोर आदि एवं व्रण का भय सर्वत्र जनपीड़ा, राजकीय पुरुषों से द्वेष, इष्टबन्धु का नाश, स्त्री पुत्र आदि को पीड़ा होती है ।। ९ ।। द्वितीय द्यूननाथे तु स्थिते चेन्मरणं भवेत् । शक्तौ दुर्गाजपं कुर्याद्धेनु दानं वा कारयेत् ।। १० ।।
अथान्तर्दशादिफलविचाराध्यायः । ५३९ २ वा ७ भाव के स्वामी हों तो मृत्यु होती है। अनिष्ट शान्त्यर्थ दुर्गा का जप और गोदान करना चाहिये।।१०।। अथशुक्रदशायांसूर्यान्तर्दशाफलम्- शुक्रस्यानागते सूर्ये संतापं राजविद्विषम् । दायादकलहं चैव व्यवहारमथापि वा ।।११।। शुक्र की दशा में सूर्य के अन्तर में संताप, राजा से शत्रुता, दायाद से कलह, वा व्यवहार होता है।।११।। स्वोच्चे स्वक्षेत्रगे सूर्ये मित्रर्क्षे केन्द्रकोणगे । दायेशात्केन्द्रकोणेवा लाभे वा धनगेऽपिवा ।।१२।। यदि अपने उच्च, अपनी राशि वा मित्र की राशि वा केन्द्र वा त्रिकोण में हो अथवा दशेश से केन्द्र व कोण वा लाभ वा धन स्थान में हो, तो।।१२।। तद्भुक्तौ धनलाभः स्याद्द्रव्यस्त्री धन सम्पदः । स्वप्रभोश्च महत्सौख्यमिष्टबन्धु समागमः ।।१३।। धन का लाभ में हो तो राज्य स्त्री धन सम्पत्ति का लाभ, अपने स्वामी से सुख, मित्र-बन्धु का समागम।।१३।। पितृमात्रोः सुखप्राप्तिं भ्रातृलाभं सुखावहम् । सत्कीर्त्तिं सुखसौभाग्यं पुत्रलाभं च विंदति ।।१४।। पिता-माता के सुख का लाभ और भाई के लाभ से सुख होता है। अच्छी कीर्त्ति से सुख-सौभाग्य और पुत्र का लाभ होता है।।१४।। षष्ठाष्टमव्यये सूर्ये दायेशाद्वातथैव च । नीचे वा पापवर्गस्थे देहतापं मनोरुजम् ।।१५।। यदि सूर्य ६।८।१२ भाव में हो वा दशेश से भी ऐसा ही हो, नीच राशि में पापग्रह के षड्वर्ग में हो तो शरीर में ताप, मानसिक कष्ट।।१५।। स्वजनस्यापिसंक्लेशो नित्यं निष्ठुरभाषणम् । पितृपीडा बंधुहानी राजद्वारे विरोधकृत् ।।१६।। आत्मीयलोगों को कष्ट नित्य निष्ठुर भाषण, पिता को कष्ट, बन्धु की हानि, राजा से शत्रुता।।१६।। व्रणपीडाहिबाधा च स्वगृहे च भयं तथा । नानारोगभयं चैव गृहक्षेत्रादिनाशनम् ।।१७।।
५४० बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । व्रण से पीड़ा, सर्प का भय, अपने गृह में भय, अनेक रोग का भय और गृह-कोष का नाश होता है।।१७।। सप्तमाधिपदोषेण देहवाधा भविष्यति । तद्दोषपरिहारार्थं सूर्य शान्ति च कारयेत् ।।१८।। सप्तमेश होने से शरीर बाधा होती है। इस दोष के शान्त्यर्थ सूर्य की शान्ति करनी चाहिये।।१८।। अथशुक्रदशायांचन्द्रान्तर्दशाफलम्- शुक्रस्यान्तर्गते चन्द्रे केन्द्रलाभत्रिकोणगे । स्वोच्चे स्वक्षेत्रगे चैव भाग्यकर्मेशसंयुते ।।१९।। शुक्र की दशा में केन्द्र वा लाभ वा त्रिकोण में वा अपने उच्च वा अपनी राशि में भाग्य कर्मेश से युत।।१९।। शुभयुक्ते पूर्णचन्द्र राज्यनाथेन संयुते । तद्भुक्तौ वाहनाधिक्येनापत्येन महत्सुखम् ।।२०।। वा शुभग्रह से युत पूर्णचन्द्र कर्मेश से युत चन्द्रमा हो तो उसके अंतर में अधिक वाहनों और लड़कों से बड़ा सुख होता है।।२०।। महाराज प्रसादेन गजांतैश्वर्यमादिशेत् । महानदीस्नानं पुण्यं देवब्राह्मणपूजनम् ।।२१।। महाराजा की प्रसन्नता से हाथी आदि ऐश्वर्य से सुख, महानदी के स्नान का पुण्य, देवता ब्राह्मण का पूजन।।२१।। गीतवाद्यप्रसङ्गादि विद्वज्जन विभूषणम् । गोमहिष्यादिवृद्धिश्च व्यवसायेऽधिकं फलम् ।।२२।। गीत बाजे का प्रसंग, विद्वानों का आदर, गौ-भैंस की वृद्धि, व्यवसाय में लाभ।।२२।। भोजनाम्बरसौख्यं च बन्धुसंयुक्तभोजनम् । नीचे वास्तंगते वापि षष्ठाष्टव्ययराशिगे ।।२३।। भोजन, वस्त्र का सुख और बन्धु के साथ भोजन होता है यदि चन्द्रमा नीच राशि में वा अस्त वा ६।८।१२ राशि में ।।२३।। दायेशात्षष्ठगे वापि रन्ध्रे वा व्ययराशिमे । तत्काले धननाशः स्यात्संचरेतमहद्भयम् ।।२४।।
अथान्तर्दशादिफलविचाराध्यायः । ५४१ वा दशेश से ६।८।१२ राशि में हो तो तत्काल धन का नाश और बड़ा भय करता है॥२४॥ देहायासो मनस्तापो राजद्वारे विरोधकृत् । विदेशगमनं चैव तीर्थयात्रादिकं फलम् ॥२५॥ देह में परिश्रम, मन में संताप, राजद्वार से विरोध, विदेश यात्रा-तीर्थयात्रा, स्त्री-पुत्र आदि की पीड़ा, और आत्मीय बंधु से विरोध होता है॥२५॥ दारपुत्रादिपीडा च अत्मबंधुविरोधकृत् । दायेशात्केन्द्रलाभस्थे त्रिकोणे धनगेऽपिवा ॥२६॥ दशेश से केन्द्र वा लाभ वा त्रिकोण, दूसरे भाव में हो तो॥२६॥ राजप्रीतिकरं चैव देशग्रामाधिपत्यता । धैर्यं यशः सुखं कीर्तिर्वाहनाम्बरभूषणम् ॥२७॥ राजा से प्रीति देश-ग्राम की अधिपत्यता, धैर्य, यश, सुख-कीर्ति वाहन, वस्त्र आभूषण॥२७॥ कूपारामतडागादिनिर्माणं धनसंग्रहः । भुक्त्यादौ देह सौख्यं स्यादंते क्लेशकरंभवेत् ॥२८॥ कूंआं, बगीचा, तालाब आदि का निर्माण, धन का संग्रह होता है। अन्तर के आदि में शरीर सुख और अंत में कष्ट होता है॥२८॥ अथशुक्रदशायांभौमान्तर्दशाफलम्- शुक्रस्यान्तर्गते भौमे लग्नात्केन्द्रत्रिकोणगे । स्वोच्चे वा स्वर्क्षभे भौमे लाभेवा बलसंयुते ॥२९॥ शुक्र की दशा में लग्न से केन्द्र वा त्रिकोण में वा उच्च वा स्वराशि में वा स्थान में बलवान्॥२९॥ लग्नाधिपेन संयुक्ते कर्मभाग्येश संयुते । तद्भुक्तौ राजयोगादिसंपदं शुभशोभनम् ॥३०॥ लग्नेश वा भाग्येश कर्मेश से युत भौम के अन्तर में राजयोग के सभी सुन्दर सम्पत्ति॥३०॥ वस्त्राभरणभूम्यादेरिष्ट सिद्धिः सुखावहा । षष्ठाष्टमव्यये वापि दायेशाद्वातथैव च ॥३१॥
५४२ बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । वस्त्र, आभूषण भूमि आदि इष्टसिद्धि होती है यदि भौम लग्न से वा दशेश से ६।८।१२ भाव में हो तो।।३१।। शीतज्वरादि पीडा च पितृ-मातृ भयावहा । ज्वराद्यधिकरोगाश्च स्थानभ्रंशो मनोरूजा ।।३२।। शीतज्वर से पीड़ा और पिता-माता को भय, ज्वरादि अनेक रोग, स्थान नाश, मन में अशान्ति।।३२।। स्वबंधुजनहानिश्च कलहो राजविद्विषम् । राजद्वारजनद्वेषो धनधान्य व्ययाधिकम् ।।३३।। अपने बन्धुओं की हानि, कलह, राजा से और राज कर्मचारियों से द्वेष, धन धान्य का अधिक व्यय।।३३।। व्यवसायात्फलं नेष्टं ग्रामभूम्यादिहानिकृत् । द्वितीयद्यूननाथेतु देहबाधा भविष्यति ।।३४।। व्यवसाय से हानि और ग्राम भूमि आदि की हानि होती है। दूसरे वा सातवें भाव के स्वामी होने से शरीर में बाधा होती है।।३४।। अथ शुक्रदशायां राह्वन्तर्दशाफलम्- शुक्रस्यान्तर्गते राहौ केन्द्रलाभ त्रिकोणगे । स्वोच्चे वा शुभसंदृष्टे योगकारकसंयुते ।।३५।। शुक्र की दशा में केन्द्र वा लाभ वा त्रिकोण वा अपने उच्च शुभग्रह से देखे जाते हुये योग कारक ग्रह से युक्त।।३५।। तद्भुक्तौ बहुसौख्यं च धनधान्यादिलाभकृत् । इष्टबन्धु समाकीर्ण भोजनाम्बर लाभदम् ।।३६।। राहु के अंतर में बहुत सुख, धन-धान्य वस्त्र का लाभ, इष्ट बंधुओं का समागम भोजन वस्त्र का लाभ।।३६।। यातुः कार्यार्थसिद्धिः स्यात्पशुक्षेत्रादिसंभवः । लग्नाद्युपचये राहौ तद्भुक्तिः सुखदा भवेत् ।।३७।। यात्रा से लाभ और कार्य की सिद्धि, पशु क्षेत्र आदि का लाभ होता है। लग्न से उपचय (३।६।१०।११) भाव में राहु हो तो इसका अन्तर सुखकर होता है।।३७।। शत्रुनाशो महोत्साहो राजप्रीतिकरा शुभा । भुक्त्यादौ शरमासांश्च अंते ज्वरमजीर्णकृत ।।३८।।
अथान्तर्दशादिफलविचाराध्यायः । ५४३ मातृ का नाश, वड़ा, उत्साह राजा से प्रेम, होता है। अन्तर के आदि में ५ मास शुभफल, अंत में अजीर्ण से ज्वर का भय ।।३८।। कार्ये विघ्नमवाप्नोति सञ्चरेच्च मनोव्यथाम् । परं सुखं च सौभाग्यं महानिव समश्नुते ।।३९।। कार्य मे विघ्न और मानसिक कष्ट होता है। इसके बाद सुख, सौभाग्य, महाराज के समान होता है।।३९।। नैर्ऋतीं दिशमाश्रित्य प्रयाणं प्रभुदर्शनम् । यातुः कार्यार्थसिद्धिः स्यात्स्वदेशे पुनरेष्यति ।।४०।। नैर्ऋत्य दिशा की यात्रा और स्वामी का दर्शन, यात्रा में कार्य सिद्धि पुनः स्वदेश में आगमन।।४०।। उपकारो ब्राह्मणानां तीर्थयात्राफलं भवेत् । दायेशात्षष्ठराशिस्थे व्यये वा पापसंयुते ।।४१।। ब्राह्मणों का उपकार और तीर्थयात्रा का फल होता है। दशेश से ६।१२ स्थानं में पापग्रह से युत हो तो।।४१।। अशुभं लभते कर्म पितृमातृजनावपि । सर्वत्र जन विद्वेषं नानारूपादि संभवम् ।।४२।। पिता-माता आदि के अशुभ कर्मों की संप्राप्ति, सर्वत्र लोगों से विरोध अनेक प्रकार से कष्ट होते हैं।।४२।। द्वितीये सप्तमेवापि देहालस्यं विनिर्दिशेत् । तद्दोषपरिहारार्थं मृत्युंजय जपं चरेत् ।।४३।। २ वा ७ भाव में हो तो देह में आलस्य होता है। इस दोष के शान्त्यर्थं मृत्युंजय का जप करना चाहिये।।४३।। अथशुक्रदशायांगुर्वन्तर्दशाफलम् - शुक्रस्यान्तर्गते जीवे स्वोच्चे स्वक्षेत्रकेन्द्रगे । दायेशाच्छुभराशिस्थे भाग्ये वा कर्मराशिगे ।।४४।। शुक्र की दशा में अपने उच्च, अपनी राशि में केन्द्र में दशेश से शुभराशि में भाग्य वा केन्द्र में गये हुये गुरु के अन्तर में।।४४।। नष्टराज्याद्धनप्राप्तिमिष्टार्थाम्बर सम्पदम् । मित्रप्रभोश्च सन्मानं धनधान्यपरांगतिम् ।।४५।।
५४४ बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् । नष्ट हुये राज्य से धन का लाभ, इष्ट की सिद्धि वस्त्रादि का लाभ मित्र और स्वामी का सन्मान धनधान्य का लाभ ।।४५।। राजसन्मानकीर्त्तिं च अश्वंदोलादिलाभकृत् । विद्वत्प्रभुसमाकीर्णं शास्त्रापारपरिश्रमम् ।।४६।। राजा से सम्मान और कीर्त्ति, घोड़ा, पालकी का लाभ, विद्वान् और स्वामी का समागम, शास्त्र में परिश्रम ।।४६।। पुत्रोत्सवादिसन्तोषमिष्ट बन्धुसमागमू । पितृमातृ सुखप्राप्तिं भ्रातृपुत्रादि सौख्यकृत् ।।४७।। पुत्रोत्सव इष्टबन्धु का समागम पिता-माता के सुख की प्राप्ति और भाई तथा पुत्र का सुख होता है।।४७।। दायेशात्षष्ठराशिस्थे व्यये वा पापसंयुते । राजचौरादि पीडा च देहपीडा भविष्यति ।।४८।। दशेश से ६ वा १२ वें भाव में पापग्रह से युत हो तो राजा तथा चोर से शरीर में पीड़ा होती है।।४८।। आत्म